Phát hiện quan trọng về căn bệnh Sjogren

Bệnh Sjogren là một bệnh tự miễn thường gặp, trong đó hệ miễn dịch nhầm lẫn tấn công các tuyến tiết dịch của cơ thể như tuyến lệ, tuyến nước bọt và các cơ quan khác. Bệnh gây viêm mãn tính, ảnh hưởng đến chức năng sinh lý và có thể làm người bệnh mệt mỏi, đau khớp, khô mắt, khô miệng. Ở Anh, khoảng nửa triệu người mắc bệnh này, trong đó nữ chiếm đến 90% số ca được chẩn đoán.

Hiện nay, bệnh chưa có phương pháp chữa trị dứt điểm, nên điều trị chủ yếu nhằm kiểm soát các triệu chứng khó chịu và ngăn ngừa biến chứng.

Xét nghiệm máu siêu nhạy - bước đột phá chẩn đoán sớm

Nhóm nhà khoa học từ Đại học Edinburgh và Bệnh viện Đại học Bonn (Đức) đã nghiên cứu dấu hiệu sinh học protein interferon alpha (IFN-α) trong máu của bệnh nhân. Protein này có vai trò quan trọng trong phản ứng miễn dịch, song ở hơn một nửa số người bệnh Sjogren, mức IFN-α được ghi nhận ở mức cao bất thường từ rất sớm, trước khi họ xuất hiện triệu chứng lâm sàng nhiều năm.

Nhờ phương pháp phân tích siêu nhạy, nhóm nghiên cứu đã phát hiện “dấu vân tay” đặc trưng của IFN-α trong máu khoảng 60% bệnh nhân điều tra, kèm theo sự thay đổi hoạt động của nhiều gen liên quan đến hệ miễn dịch.

Dự báo bước ngoặt trong phát hiện và điều trị

Sử dụng bộ dữ liệu từ UK Biobank với hơn 250 bệnh nhân Sjogren, các nhà khoa học xác nhận rằng dấu vân tay IFN-α trong máu có thể phát hiện trước khi bệnh xuất hiện triệu chứng thực tế hơn một thập kỷ. Thí nghiệm trên mô hình chuột cũng chứng minh những con vật sản xuất nhiều IFN-α sẽ có biểu hiện tương tự Sjogren và phản ứng tốt với thuốc ngăn chặn tác động của IFN-α.

Advertisement300 × 250

Giáo sư David Hunt, Đại học Edinburgh, khẳng định việc ứng dụng công nghệ xét nghiệm chính xác này giúp giải mã cơ chế bệnh và mở ra hy vọng sàng lọc, chẩn đoán, cũng như phát triển các phương pháp điều trị mới hướng đến nhóm bệnh có mức IFN-α cao.

Ngoài ra, nghiên cứu đã phát hiện ra hai con đường phát triển riêng biệt của bệnh Sjogren, cho thấy có nhóm bệnh nhân đặc trưng về mặt miễn dịch có thể được điều trị riêng biệt với liệu pháp ngăn chặn IFN-α.

Phản hồi tích cực từ cộng đồng bệnh nhân và chuyên gia

Chia sẻ về kết quả nghiên cứu, bà Panna Chauhan, một bệnh nhân đã sống chung với Sjogren từ thời thơ ấu, bày tỏ sự phấn khởi khi nghiên cứu tập trung đúng vào bệnh lý của mình, nhất là khả năng phát hiện bằng xét nghiệm máu trước các biểu hiện bệnh. Bà hi vọng nhờ vậy mà nhiều người không phải chịu khổ đau với căn bệnh này lâu dài.

GS Rayk Behrendt từ Bệnh viện Đại học Bonn cho biết đây là lần đầu tiên có thể thử nghiệm điều trị đặc hiệu nhằm ức chế IFN-α cho nhóm bệnh nhân có dấu ấn protein này cao, mở rộng cơ hội tìm kiếm phương pháp kéo dài và hiệu quả hơn cho phần lớn người bệnh.

Đánh giá về nghiên cứu, GS Dame Anna Dominiczak, Nhà khoa học trưởng về Y tế Chính phủ Scotland, cho biết dự án phù hợp với chiến lược y học chính xác của Scotland, hỗ trợ cá nhân hóa chăm sóc sức khỏe cho người bệnh Sjogren.

Thông tin chung về nghiên cứu

Đây là công trình hợp tác các nhà khoa học đến từ Đại học Edinburgh, Bệnh viện Đại học Bonn, Đại học Newcastle và Bệnh viện Đại học Dresden, được tài trợ bởi Văn phòng Nhà khoa học trưởng và Quỹ Wellcome. Kết quả được công bố trên tạp chí The Lancet Rheumatology.

Đây được xem là một bước tiến lớn trong chẩn đoán sớm bệnh Sjogren, mở ra triển vọng phát triển các liệu pháp cá thể hóa nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống cho hàng trăm nghìn bệnh nhân trên khắp thế giới.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Xét nghiệm máu siêu nhạy có thể phát hiện bệnh Sjogren hơn 10 năm trước triệu chứng.
  • Protein IFN-α tăng cao có liên quan mật thiết đến sự phát triển bệnh Sjogren.
  • Khoảng 60% bệnh nhân Sjogren có dấu ấn IFN-α đặc trưng trong máu.
  • Công nghệ này mở hướng điều trị mới nhắm vào nhóm bệnh nhân có mức IFN-α cao.
  • Nghiên cứu có thể giúp cá thể hóa liệu pháp điều trị và sàng lọc sớm bệnh Sjogren.

Đăng ký bản tin QMVN