Khả năng giảm bão ở Đại Tây Dương do sự kết hợp của các hiện tượng khí hậu

Nhiều nghiên cứu mới nhất cho thấy mùa bão tại Đại Tây Dương có thể có hoạt động yếu kém hơn nhiều so với trung bình nếu hiện tượng Siêu El Niño diễn ra đồng thời với Niña trên vùng biển này. Sự kết hợp bất thường này làm thay đổi tuần hoàn khí quyển, khiến môi trường không thuận lợi để hình thành các cơn bão nhiệt đới.

Dữ liệu từ Dịch vụ Khí tượng Quốc gia Mỹ (NWS) cho biết xác suất El Niño đạt mức độ rất mạnh vào cuối năm nay lên tới hơn 80%. Trong trường hợp xảy ra, các yếu tố thường thúc đẩy sự phát triển bão ở Đại Tây Dương sẽ suy giảm, làm giảm nguy cơ bão ảnh hưởng đến bờ biển Vịnh Mexico và Hoa Kỳ.

"Lá chắn khí quyển" bảo vệ khu vực ven biển và vai trò của hai hiện tượng khí hậu

Hiện tượng khí hậu này ảnh hưởng đến mùa bão qua ba cơ chế chính tạo ra môi trường bất lợi cho sự hình thành bão. Một trong số đó là sự xuất hiện vùng áp cao kèm không khí đi xuống trên phần Đại Tây Dương nhiệt đới, làm giảm mây dày và cản trở phát triển các cơn bão có tổ chức.

Không chỉ vậy, siêu El Niño còn tăng cường sự cắt ngang của gió – hiệu ứng khi các tầng gió trong khí quyển có tốc độ và hướng khác biệt, khiến nhiều hệ thống bão không thể ổn định để tiến triển thành bão mạnh hơn. Sự kết hợp này tạo thành một "lá chắn khí quyển" bảo vệ các vùng ven biển Hoa Kỳ, Caribe và Vịnh Mexico. Lịch sử cho thấy giai đoạn El Niño thường đi kèm với số lượng bão đổ bộ ít hơn so với giai đoạn La Niña hay trung tính.

Niña Đại Tây Dương và dấu ấn khoa học

Niña Đại Tây Dương được định nghĩa là hiện tượng nhiệt độ mặt biển vùng xích đạo tại Đại Tây Dương giảm đáng kể, dao động từ 1 đến 3 độ C dưới mức trung bình. Đây là một sự kiện khá hiếm trong 25 năm qua, đặc biệt là trước năm 2025.

Advertisement300 × 250

Giáo sư Franz Philip Tuchen của Đại học Miami cho biết hiện tượng này dù có xu hướng tăng nhưng chưa hoàn toàn rõ nguyên nhân về sự biến thiên thập kỷ, với những năm có ít sự kiện xen kẽ các năm với sự xuất hiện thường xuyên hơn các hiện tượng khí hậu cực đoan.

Nếu hiện trạng hiện tại tiếp tục, mùa bão năm nay có thể là lần ghi nhận thứ sáu của Niña Đại Tây Dương trong hơn bốn thập kỷ quan sát. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn chưa công bố chính thức sự phát triển của hiện tượng này do cần thêm dữ liệu để xác minh.

Ảnh hưởng xuyên đại dương và tương tác khí quyển

Dù xuất hiện ở hai đại dương khác nhau, Siêu El Niño ở Thái Bình Dương và Niña tại Đại Tây Dương có sự liên kết qua trung gian khí quyển. Sự tương tác này khiến hiện tượng El Niño làm thay đổi hướng gió ở Đại Tây Dương, giúp hạ nhiệt nước biển bằng cách đẩy nước lạnh từ tầng sâu lên bề mặt, hỗ trợ làm mát khu vực và giảm khả năng phát triển bão.

Theo tiến sĩ Tuchen, ‘‘có mối liên hệ rõ ràng giữa các hiện tượng ở Thái Bình Dương và Đại Tây Dương, dù chúng có thể xảy ra độc lập, nhưng thông qua tầng khí quyển, chúng tương tác và ảnh hưởng lẫn nhau.’’

Dự báo mùa bão với số lượng bão được đặt tên giảm theo NOAA

Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) dự báo mùa bão năm 2026 sẽ có số lượng bão nhiệt đới được đặt tên giảm, cùng với khả năng hoạt động bão ở mức thấp do sự xuất hiện của Siêu El Niño và Niña Đại Tây Dương. Điều này hứa hẹn giảm thiểu tác động xấu đến các khu vực ven biển quan trọng của Hoa Kỳ và Vịnh Mexico.

Với góc nhìn toàn diện về hiện tượng khí hậu này, các chuyên gia hy vọng có thể chuẩn bị tốt hơn cho các mùa bão trong tương lai, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng phổ biến hơn.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Mùa bão 2026 ở Đại Tây Dương có thể rất yếu nhờ sự kết hợp hiếm có giữa Siêu El Niño và Niña Đại Tây Dương.
  • Xác suất El Niño đạt cường độ rất mạnh vào cuối năm 2026 trên 80%.
  • Hiện tượng Niña Đại Tây Dương là sự giảm nhiệt độ mặt biển đáng kể tại vùng xích đạo Đại Tây Dương.
  • Sự phối hợp các hiện tượng tạo ra "lá chắn khí quyển" hạn chế sự phát triển của bão nhiệt đới.
  • Dự báo số lượng bão đặt tên năm 2026 tại Đại Tây Dương giảm theo NOAA.

Đăng ký bản tin QMVN