Một thỏa thuận chỉ có trên mạng xã hội?
Ông Zelensky cho biết Ukraine biết đến thỏa thuận qua truyền thông, sau khi ông Trump đăng một thông điệp ngắn trên Truth Social hôm 11/10, khẳng định lệnh ngừng bắn năng lượng có hiệu lực ngay và cảnh báo “Đừng phá vỡ nó!”. Bài đăng không đưa ra chi tiết nào về phạm vi hay cơ chế giám sát.
Chúng tôi ủng hộ, nhưng tôi chưa nghe phía Nga chấp thuận đề xuất này.
Nhà lãnh đạo Ukraine nói Kyiv “bất ngờ khủng khiếp” khi Nga tiếp tục tấn công nhiều cơ sở năng lượng, gồm một nhà máy điện ở thành phố Kharkiv, một cơ sở khai thác khí đốt và một trạm xăng dân sự, ngay sau bài đăng của ông Trump.
Rõ ràng là ông Putin không đọc Truth Social.
Đây không phải lần đầu ông Trump công bố một thỏa thuận tương tự. Ngày 14/9, ông viết rằng hai nước đã đồng ý “không đánh” vào hạ tầng năng lượng của nhau, nhưng cam kết đó không thành hiện thực.
Lời đề nghị có điều kiện của Kyiv
Ông Zelensky cho biết Ukraine sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của ông Trump về việc ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu Nga, với điều kiện Moscow chấm dứt tấn công hệ thống năng lượng Ukraine. Ông đề nghị Washington gây sức ép để Điện Kremlin đồng ý, đồng thời cảnh báo Ukraine “sẽ đáp trả” nếu Nga từ chối trong mùa đông này.
Lệnh ngừng bắn năng lượng này có thể phát huy tác dụng và có thể trở thành một bước tiến lớn hướng tới chấm dứt chiến tranh.
Châu Âu hoài nghi
Tại cuộc họp ngoại trưởng EU ở Luxembourg, Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại Kaja Kallas hoan nghênh khả năng tạm dừng tấn công năng lượng khi mùa đông đến gần, nhưng nói chưa thấy dấu hiệu Nga sẽ tuân thủ.
Cá nhân tôi cũng mong lệnh ngừng bắn bao gồm cả việc con người không bị giết, chứ không chỉ năng lượng.
Các quan chức châu Âu và Ukraine cũng không hài lòng với thỏa thuận ông Trump đạt được với ông Putin hôm 9/10 về nhập khẩu dầu diesel Nga, cho rằng nó sẽ giúp tài trợ cho nỗ lực chiến tranh của Moscow.
Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna nhận định thỏa thuận khó thay đổi giá nhiên liệu và gắn nhiều hơn với tình hình chính trị trong nước Mỹ.
Bầu cử và những con số trên chiến trường
Bà Kallas cũng phản bác nhận xét hôm 10/10 của ông Trump rằng đã đến lúc Ukraine có tổng thống mới. Ông Zelensky nói không thể tổ chức bầu cử trong thời chiến, nhưng sẵn sàng chuẩn bị nếu có lệnh ngừng bắn toàn diện kéo dài ít nhất 60 ngày. Trên thực địa, các con số cho thấy cuộc chiến chưa hạ nhiệt:
- Vụ tấn công bằng UAV vào làng Pisochyn, tỉnh Kharkiv, tối 11/10 khiến 3 người thiệt mạng và 9 người bị thương, trong đó có trẻ em.
- Không quân Ukraine cho biết đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 89 trong số 121 UAV cùng một tên lửa Kh-59 mà Nga phóng trong đêm.
- Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã đánh chặn 151 UAV của Ukraine và tấn công hạ tầng cảng cùng một tàu chở hàng rời mà Moscow cáo buộc chở hàng quân sự tới Odesa.
