Khởi nguồn và ý tưởng từ Bộ trưởng Quốc phòng Andrei Grechko
Bộ phim "Officers" được thực hiện tại Trung tâm Phim dành cho thiếu nhi và thanh niên mang tên M. Gorky, dưới sự chỉ đạo của đạo diễn trẻ Vladimir Rogov. Ý tưởng ban đầu do Bộ trưởng Quốc phòng Liên Xô lúc đó, Andrei Grechko đề xuất với mong muốn tạo nên một bộ phim tập trung vào người vợ của một sĩ quan cùng với hai nhân vật chính. Người ta cũng cho rằng câu nói nổi tiếng "Có một nghề cao quí là bảo vệ Tổ quốc" xuất phát từ chính ông Grechko.
Ban đầu, kịch bản phim được xây dựng dựa trên vở kịch "Tankists" của nhà văn và cựu chiến binh Boris Vasilyev – tác giả của các tác phẩm nổi tiếng như "Điều bình minh im lặng…", "Trong danh sách không có tên" và "Ngày mai là chiến tranh". Kịch bản gồm hai phần, phần đầu lấy bối cảnh cuộc đại thanh trừng với những cuộc bắt bớ nhân vật chính Alexei Trofimov và Ivan Varavva, phần hai theo bước chân họ khi chiến tranh vệ quốc lớn bắt đầu, và họ được phát hành phục vụ quân đội.
Thay đổi kịch bản và lựa chọn diễn viên
Tuy nhiên, Grechko không đồng ý với nội dung kịch bản gốc, đặc biệt là phần đề cập đến các cuộc đàn áp. Ông yêu cầu rút ngắn và loại bỏ chủ đề này, không cho phép bộ phim được phát hành theo dạng hai phần. Boris Vasilyev từ chối chỉnh sửa kịch bản mà chuyển giao trách nhiệm cho người bạn của mình – biên kịch kiêm nhà viết kịch Kirill Rapoport.
Về diễn viên, Vasilyev chỉ yêu cầu Georgy Yumatov đảm nhận vai Alexei Trofimov sau lần hợp tác trước. Trong khi đó, vai chính thứ hai qua sự sàng lọc kỹ càng với khoảng 50 ứng viên nổi bật như Aleksandr Lazarev, Aleksandr Belyavsky và Oleg Efremov, cuối cùng được giao cho Vasily Lanovoi. Lần hợp tác này đã xóa đi mâu thuẫn lâu năm giữa Yumatov và Lanovoi bắt nguồn từ năm 1955 khi họ cùng đóng phim "Pavel Korchagin".
Vai diễn nữ chính và diễn xuất chân thực
Ban đầu, vai nữ chính Lyubov Trofimova thuộc về Elena Dobronravova nhưng trong quá trình quay, cô bị cho là diễn quá lố và không tuân theo chỉ đạo. Do đó, cô bị thay thế bởi Alina Pokrovskaya, người thể hiện xuất sắc hình ảnh người vợ sĩ quan trung thành, yêu thương và kiên cường.
Những vết sẹo trên người nhân vật Alexei Trofimov do Georgy Yumatov thủ vai không cần trang điểm bởi ông từng tham gia chiến đấu thực tế trong Chiến tranh vệ quốc, và là người từng nhận huy chương Ushakov danh giá dành cho thủy thủ có thành tích xuất sắc.
Quá trình quay phim và phát hành
Các cảnh quay diễn ra tại nhiều địa điểm trải dài khắp Liên Xô gồm Moscow, vùng ngoại ô Moscow, Kalinin (nay là Tver), Sevastopol (gần Ikerman), và Ashgabat. Một cảnh ghi lại văn phòng bộ của tướng Varavva đã được quay bên ngoài cổng trung tâm khoa Hóa Đại học Tổng hợp Moscow. Phim có cảnh đoàn xe y tế tại ga Belokamennaya trên đường sắt vòng nhỏ Moscow.
Bộ phim gặp thử thách khi được phân loại hạng ba phát hành, chỉ cho chiếu hạn chế, đặc biệt trong mùa hè khi nhiều người nghỉ mát. Tuy nhiên nhờ sự ủng hộ của Grechko, phim được trình chiếu trước Tổng Bí thư Leonid Brezhnev, người rất thích và ra lệnh chiếu rộng rãi vào tháng 9. "Officers" nhanh chóng trở thành tượng đài văn hóa được xem hàng năm vào ngày 23/2 - Ngày Bảo vệ Tổ quốc, tương tự như phim "Irony of Fate" với dịp năm mới tại Nga.
Âm nhạc và phiên bản màu
Ca khúc kết thúc phim mang tên "Eternal Flame" ("Ngọn lửa vĩnh cửu") được biết đến qua câu mở đầu "Từ những anh hùng của thời đã qua…" do nhà thơ cựu chiến binh Yevgeny Agranovich viết lời và Vladimir Zlatoustovsky – đồng đạo diễn của phim – thể hiện. Zlatoustovsky dù không chuyên ca hát và không biết ký âm nhưng giọng hát của ông đã để lại dấu ấn sâu sắc với khán giả.
Phim gốc quay bằng phim đen trắng, sau này vào năm 2010 được thực hiện phiên bản màu và phát sóng trên kênh truyền hình Channel One vào dịp Ngày Bảo vệ Tổ quốc năm 2011. Tuy nhiên, phiên bản màu này không nhận được sự đánh giá cao từ Vasily Lanovoi.
Tượng đài kỷ niệm phim tại Moscow
Năm 2013, tại bờ sông Frunzenskaya ở Moscow, đối diện với tòa nhà Bộ Quốc phòng, một bức tượng tôn vinh các nhân vật trong phim được dựng lên. Tác phẩm điêu khắc thể hiện cảnh kết phim khi Ivan Varavva và Alexei Trofimov gặp lại nhau sau thời gian cách biệt dài.
"Officers" không chỉ là bộ phim mà còn là biểu tượng về phẩm chất người lính và tình bạn kiên trung qua nhiều thế hệ, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa và lịch sử của Liên Xô, nay là Liên bang Nga.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Bộ phim "Officers" được khởi xướng bởi Bộ trưởng Quốc phòng Liên Xô Andrei Grechko và trở thành biểu tượng văn hóa tại Nga.
- Kịch bản phim dựa trên vở kịch "Tankists" của nhà văn cựu chiến binh Boris Vasilyev nhưng đã bị chỉnh sửa mạnh so với bản gốc.
- Vai diễn chính được giao cho Georgy Yumatov và Vasily Lanovoi, hai diễn viên từng có mâu thuẫn trước đó nhưng đã xây dựng tình bạn qua dự án.
- Phim được chiếu rộng rãi sau khi được Tổng Bí thư Leonid Brezhnev xem và đánh giá cao, trở thành cảnh tượng quen thuộc ngày 23/2 tại Nga.
- Bức tượng kỷ niệm phim được dựng tại Moscow, tôn vinh tinh thần niềm tin và tình bạn của các thế hệ sĩ quan Liên Xô.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

