Bất đồng nội bộ ở BMF dẫn đến tranh chấp pháp lý gay gắt tại Nam Phi

Căng thẳng nội bộ giữa Ban quản trị Black Management Forum (BMF), đứng đầu bởi chủ tịch Mpho Motsei, và nhóm ủng hộ "gốc rễ" Mzwanele Manyi đang ngày càng leo thang gay gắt. Ban quản trị do Motsei lãnh đạo quyết định đưa tranh chấp lên Tòa án cao cấp Gauteng nhằm bảo vệ quyền điều hành chính thức của tổ chức.

Trong một bản khai được Mail & Guardian tiếp cận, Ramatsobane Daisy Raphela - chủ tịch BMF tỉnh Limpopo, trích dẫn các bị đơn gồm Manyi và các thành viên nhóm ông này, cáo buộc họ đã "thiết lập một ban quản trị song song bất hợp pháp". Raphela cho biết nhóm này đã tự ý đình chỉ ba giám đốc, trong đó có Motsei, chủ tịch BMF, đồng thời liên hệ với các cơ cấu tỉnh và đối tác của BMF như thể họ là ban quản trị thực sự, khóa văn phòng BMF cũng như bôi nhọ các thành viên chính thức.

Phía BMF đã nộp đơn khẩn cấp lên tòa án, đề nghị tòa xử lý nhanh vụ việc và ra lệnh yêu cầu Giám đốc điều hành BMF, Monde Ndlovu, trả lại tài sản và quyền kiểm soát văn phòng cho ban quản trị hợp pháp. Đơn kiện cũng đề nghị tòa án cấm các bị đơn tiếp tục giả danh hay hành xử thay mặt ban quản trị hợp pháp của BMF.

Bản khai cũng phản ánh cuộc họp ngày 29/6 do phó chủ tịch BMF Lilly Moabi chủ trì, với sự tham gia của Manyi và thành viên từ ủy ban điều hành trước đó bị giải thể. Theo Motsei, cuộc họp này "không được ban quản trị chính thức phê duyệt và tái lập". Ông khẳng định cuộc họp đã vi phạm quy định về danh sách đủ số lượng tham dự cần thiết, không có thư ký công ty hay thành viên điều hành được mời, trong khi Giám đốc điều hành Monde Ndlovu cũng không tham dự.

Motsei cho rằng cuộc họp nêu trên là "không tuân thủ quy trình quản trị của tổ chức" và do đó không có thẩm quyền pháp lý. Ông nhấn mạnh đây là hành xử liều lĩnh vi phạm nghiêm trọng quy tắc điều hành và lãnh đạo có trách nhiệm của BMF.

Ngoài ra, dù không tham gia họp, ông Ndlovu được cho là vẫn đồng thuận với hành động không chính thức này, trái với quyền hạn được pháp luật và điều lệ quy định.

Đặc biệt, Motsei cáo buộc nhóm Manyi cố tình bỏ qua các quyết định ban quản trị và gây loạn trật tự tổ chức bằng các hành động trái phép, dẫn đến việc họ phải tạm đình chỉ vị trí của ông Ndlovu.

Khi được yêu cầu bình luận, Manyi từ chối trả lời trực tiếp các vấn đề căng thẳng nội bộ, cho biết việc đưa chuyện nội bộ ra truyền thông là vi phạm quy tắc và truyền thống của BMF. Ông cảnh báo đây là hành vi thiếu kỷ luật, có thể dẫn đến việc bị đuổi khỏi tổ chức nếu vi phạm.

Trong khi đó, Motsei khẳng định các "stalwart" trong tổ chức chỉ giữ vai trò cố vấn, không có thẩm quyền pháp lý để can thiệp vào hoạt động hàng ngày hay điều hành BMF. Vai trò của họ là cung cấp hướng dẫn dựa trên kinh nghiệm và lịch sử đóng góp, không phải ra lệnh hay chỉ đạo điều hành. Ông coi hành động của nhóm này là sự lạm dụng ảnh hưởng, phá vỡ quy trình quản trị hợp pháp.

Theo Motsei, việc những người tự cho mình quyền hành động vượt quá thẩm quyền bị coi là "cố gắng chiếm đoạt và lấn át" quyền lực của ban quản trị hợp pháp. Do đó, ông khẳng định BMF sẽ khởi kiện để xác định tính hợp pháp và hiệu lực của các quyết định sai trái nhằm bảo vệ cấu trúc quản lý và hệ thống điều lệ của tổ chức.

Cũng theo ông, sau khi nhận nhiệm kỳ, ban quản trị mới đã tiến hành cuộc điều tra pháp y về quản lý nội bộ, phát hiện nhiều vấn đề nghiêm trọng và hành vi sai phạm kéo dài hơn 5 năm trước đó. Các cải cách dự kiến sẽ bao gồm kiểm tra tuân thủ quản trị, điều tra và xử lý các cá nhân gây bất ổn, cùng việc đưa ra các hành động kỷ luật chính thức.

Sự kiện này cho thấy mâu thuẫn nội bộ tại BMF không chỉ là vấn đề quản trị mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới uy tín và tính ổn định của một trong những tổ chức quản lý có tiếng tại Nam Phi.