Tuyên bố chiếm lại sân bay Mekelle
Theo hãng tin Reuters, lực lượng dân quân thân chính phủ Tigray Peace Forces đã đăng trên mạng xã hội X vào tối thứ Sáu rằng họ đã kiểm soát hoàn toàn sân bay Alula Aba Nega và đang tiến hành truy quét trong thành phố Mekelle. Văn phòng Thủ tướng Ethiopia chưa phản hồi ngay đề nghị bình luận, trong khi TPLF cũng chưa thể liên lạc được.
Trước đó một ngày, chỉ huy của lực lượng này còn tuyên bố các lực lượng TPLF đã bị xóa sổ.
Theo Al Jazeera, người dân cho biết quân chính phủ đang tiến sát Mekelle, các cửa hàng đóng cửa vì lo sợ giao tranh, còn ban lãnh đạo TPLF được cho là đã rời khỏi thành phố.
“Chúng tôi đã kiểm soát hoàn toàn sân bay Alula Aba Nega ở Mekelle.” — Tigray Peace Forces
Từ cuộc tổng tấn công đến đà phản công
Giao tranh đã diễn biến nhanh chóng trong vòng hơn một tuần. Những mốc chính gồm:
- Sáng 23/9, các lực lượng Tigray mở cuộc tấn công và chiếm các sân bay ở Mekelle, Axum và Shire, khiến hãng hàng không Ethiopian Airlines phải ngừng mọi chuyến bay tới khu vực.
- Ngày 28/9, lực lượng Tigray Peace Forces tuyên bố chiếm thành phố Alamata ở miền nam Tigray, sau đó tiến tới thị trấn Milazat gần Mekelle.
- Ngày 1/10, chỉ huy lực lượng này tuyên bố TPLF đã bị đánh bại, rồi ngày 2/10 công bố chiếm lại sân bay Mekelle.
Giao tranh cũng lan sang các vùng lân cận Afar và Amhara. Do khu vực bị hạn chế tiếp cận, các tuyên bố về thắng lợi quân sự của mỗi bên rất khó được kiểm chứng độc lập. Mỗi phía đều cáo buộc phía bên kia là bên khơi mào giao tranh.
Liên minh mới và những liên kết đảo chiều
Vài ngày trước khi giao tranh bùng nổ, bảy nhóm vũ trang trên khắp Ethiopia, trong đó có TPLF, Phong trào Quốc gia Fano của người Amhara và Quân đội Giải phóng Oromo, tuyên bố thành lập một liên minh với mục tiêu lật đổ chính phủ của Thủ tướng Abiy Ahmed. Điều đáng chú ý là các tay súng Fano, từng chiến đấu cùng quân liên bang chống TPLF trong cuộc chiến trước, nay lại đứng chung chiến tuyến với TPLF.
Ngược lại, Tigray Peace Forces được cho là do các cựu thành viên lực lượng Tigray và một số chỉ huy TPLF cấp trung bất mãn với tiến trình chính trị sau hiệp định hòa bình thành lập, và đang được quân đội liên bang hậu thuẫn. Giới chức quân sự Ethiopia cáo buộc Eritrea hỗ trợ phe nổi dậy, điều mà Asmara nhiều lần bác bỏ.
Nguy cơ xung đột lan rộng và cái giá nhân đạo
Đây là đợt leo thang nghiêm trọng nhất kể từ cuộc chiến Tigray 2020–2022, vốn ước tính đã cướp đi khoảng 600.000 sinh mạng. Trong những tuần trước đó, các cuộc không kích của quân đội liên bang đã gây thương vong cho dân thường; tổ chức Human Rights Watch cho rằng một cuộc không kích hồi tháng 8 vào Mekelle là “bừa bãi một cách bất hợp pháp” vì không có mục tiêu quân sự rõ ràng.
Giới phân tích cảnh báo giao tranh có thể lan rộng thành xung đột khu vực, liên quan tới Eritrea và các nước láng giềng ở vùng Sừng châu Phi. Liên minh châu Phi và cộng đồng quốc tế kêu gọi các bên kiềm chế, bảo vệ dân thường và quay lại con đường đối thoại.













