Thương vụ tỷ USD tạm dừng ở bước quan trọng
CCSH Corporation, công ty mẹ của YMTC, nộp hồ sơ IPO trong tháng 8/2026 để huy động 33 tỷ nhân dân tệ trên STAR Market, sàn dành cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ của Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải. Với quy mô này, thương vụ được kỳ vọng thuộc nhóm phát hành cổ phiếu lớn nhất châu Á trong năm. Tuy nhiên, kế hoạch phân phối cổ phần chiến lược vào cuối tháng 10 và đầu tháng 11 đã không diễn ra như dự kiến.
Reuters cho biết một bản ghi nhớ nội bộ gửi nhân viên đề cập việc tạm dừng vì “nhiều yếu tố”, nhưng không giải thích chi tiết. Ba người biết về vụ việc xác nhận việc đình lại; hai người nhận định thời gian trì hoãn có thể kéo dài nhiều tháng. Những thông tin này chưa đồng nghĩa với việc hồ sơ IPO bị bác bỏ hoặc doanh nghiệp hủy hoàn toàn kế hoạch niêm yết.
Theo thông tin trên website sở giao dịch được Reuters dẫn lại, hồ sơ vẫn ở giai đoạn hỏi đáp, tức doanh nghiệp còn phải giải trình trước khi được xem xét ở bước phê duyệt tiếp theo. YMTC chưa phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters. Vì vậy, mốc nửa đầu năm 2027 chỉ là dự báo của các nguồn tin, phụ thuộc vào thị trường và thủ tục quản lý.
Áp lực thị trường khiến chính sách phải đổi nhịp
Thị trường cổ phiếu Trung Quốc mất đà sau giai đoạn kỳ vọng cao vào trí tuệ nhân tạo và bán dẫn. Chỉ số CSI300 giảm 8,5% trong tháng 10, tháng tồi tệ nhất hơn một thập kỷ, trong khi STAR50 giảm khoảng 40% từ đỉnh tháng 7 đến cuối tháng 10, theo Reuters.
Giá cổ phiếu suy yếu làm tăng nguy cơ một IPO lớn hút thêm thanh khoản và phải chào bán với mức định giá kém thuận lợi.
Financial Times dẫn các nguồn tin cho biết Ủy ban Quản lý Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) đã đưa ra hướng dẫn không chính thức với ngân hàng đầu tư nhằm làm chậm một số đợt IPO và giao dịch bán cổ phần lớn. Reuters cũng đưa tin những người am hiểu tình hình mô tả việc giám sát chặt hơn đối với doanh nghiệp chip và AI. Đây là các thông tin dựa trên nguồn tin, chưa phải thông báo đình chỉ niêm yết toàn ngành được công bố công khai.
Trong ngắn hạn, việc giảm nguồn cung cổ phiếu mới có thể tạo khoảng nghỉ cho thị trường đang yếu. Nhưng về dài hạn, kéo giãn lịch IPO sẽ khiến nhiều doanh nghiệp cần vốn công nghệ phải tính lại tốc độ mở rộng. Bài toán của nhà quản lý không chỉ là chống biến động giá, mà còn là bảo đảm thị trường tiếp tục huy động được vốn cho sản xuất thực.
Cuộc đua chip nhớ cần nguồn vốn bền bỉ
YMTC sản xuất NAND flash, loại bộ nhớ giữ dữ liệu cho điện thoại, máy tính và trung tâm dữ liệu ngay cả khi thiết bị tắt nguồn. Nhu cầu lưu trữ tăng cùng sự phát triển của hạ tầng AI khiến công suất, hiệu suất chế tạo và chi phí sản phẩm trở thành yếu tố cạnh tranh sống còn. Theo Reuters, doanh nghiệp đã mở rộng thị phần trong nước trước các nhà cung cấp Hàn Quốc như Samsung Electronics và SK Hynix.
Caixin đưa tin khi hồ sơ được chấp nhận vào tháng 8, kế hoạch sử dụng vốn gồm khoảng 20,8 tỷ nhân dân tệ nâng cấp dây chuyền sản xuất và 12,2 tỷ nhân dân tệ cho nghiên cứu phát triển. Những con số này cho thấy IPO không đơn thuần là sự kiện giao dịch của cổ đông: nguồn vốn dự kiến còn gắn trực tiếp với máy móc, kỹ sư và các thế hệ công nghệ bộ nhớ tiếp theo.
Việc lùi niêm yết không nhất thiết khiến nhà máy ngừng hoạt động, bởi doanh nghiệp có thể tìm những kênh tài trợ khác. Tuy nhiên, vốn cổ phần dài hạn khó thay thế hoàn toàn bằng khoản vay ngắn hạn, nhất là khi ngành bán dẫn phải đầu tư lớn trước khi thu hồi doanh thu. Quy mô trì hoãn càng lớn, áp lực sắp xếp thứ tự ưu tiên dự án càng đáng chú ý.
Tác động lan sang hệ sinh thái công nghệ
Không chỉ YMTC, các hãng phát triển mô hình AI, robot hình người và thiết kế chip cũng đối diện câu hỏi về thời điểm bước lên sàn. Reuters từng đưa tin DeepSeek và Moonshot nằm trong nhóm công ty công nghệ xem xét cơ hội niêm yết; bộ phận chip Kunlunxin của Baidu cũng theo đuổi những bước chuẩn bị huy động vốn. Tuy nhiên, từng thương vụ có tình trạng pháp lý và lịch trình riêng, không thể coi tất cả đều đã bị hoãn.
Với quỹ đầu tư mạo hiểm và vốn tư nhân, IPO thường là con đường hiện thực hóa lợi nhuận sau nhiều năm nắm giữ cổ phần. Khi cửa ra thị trường chậm mở, các quỹ có thể phải gia hạn thời gian đầu tư và doanh nghiệp non trẻ phải tiết kiệm tiền mặt. Đó là hiệu ứng lan truyền ít thấy trên bảng giá nhưng có thể ảnh hưởng tới nhân lực nghiên cứu và tốc độ thương mại hóa.
Kenny Ng, chiến lược gia tại China Everbright Securities International, nhận định điều kiện hiện tại tạo thêm thách thức cho doanh nghiệp dự tính lên sàn năm 2027 và có thể khiến họ chờ tâm lý thị trường cải thiện rõ rệt. Sau cùng, khả năng trở lại của một IPO lớn như YMTC sẽ là phép thử cho cả lòng tin nhà đầu tư lẫn khả năng cân bằng giữa ổn định tài chính và tham vọng công nghệ của Trung Quốc.
