Cơ hội thương mại xuất hiện từ một cuộc bầu cử
Tại Mỹ, chiến thắng của Đảng Dân chủ ở cả Hạ viện và Thượng viện phản ánh sự bất mãn của nhiều cử tri về chi phí sinh hoạt và cuộc chiến với Iran, theo AP và Reuters. Điều đó khiến mỗi quyết định về thuế nhập khẩu trở thành phép tính chính trị khó hơn đối với Nhà Trắng. Một đợt leo thang thương mại mới có thể tăng sức ép lên giá hàng tiêu dùng đúng lúc chính quyền tìm cách khôi phục lòng tin của công chúng.
Với Bắc Kinh, khả năng Washington thận trọng hơn đem lại một khoảng thời gian quý giá. Các cuộc tiếp xúc dự kiến quanh APEC tại Thâm Quyến và G20 ở Miami sẽ là nơi kiểm nghiệm triển vọng duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại đang có nguy cơ hết hạn vào tháng 1. Tuy nhiên, những cuộc gặp được lên lịch không bảo đảm các bên đạt thỏa thuận: khoảng cách về thuế quan, tiếp cận thị trường và công nghệ vẫn rất lớn.
Sự bình ổn ngắn hạn không xóa được cạnh tranh dài hạn
Nhà phân tích Craig Singleton của Foundation for Defense of Democracies nhận định Trung Quốc có thể cho rằng ông Trump đang cần một thỏa thuận hơn mình. Nhận định ấy mô tả một khả năng, chứ không phải kết luận chắc chắn về động cơ hoặc chiến thuật của giới lãnh đạo Bắc Kinh.
Nếu bất kỳ bên nào đánh giá quá mức khó khăn nội bộ của đối phương, họ có thể đưa ra yêu cầu không thể chấp nhận và làm đổ vỡ chính sự ổn định đang tìm kiếm.
Một số chuyên gia nhấn mạnh rằng hai năm tương đối yên ổn có thể giúp Trung Quốc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, củng cố chuỗi cung ứng và giảm rủi ro từ các cú sốc bên ngoài. Dẫu vậy, cạnh tranh Mỹ–Trung không chỉ phụ thuộc vào một tổng thống. Những tranh luận tại Washington về an ninh kinh tế, trợ cấp công nghiệp, bán dẫn và nhân quyền đã kéo dài qua nhiều chính quyền thuộc cả hai đảng.
Đài Loan và ngoại giao an ninh: những điểm nghẽn khó tránh
Vấn đề Đài Loan cho thấy giới hạn của một thỏa thuận thương mại đơn thuần. Theo Reuters, một gói bán vũ khí Mỹ trị giá khoảng 14 tỷ USD cho Đài Loan đang bị đình lại; giới chức Đài Loan cho rằng sự ủng hộ của Quốc hội Mỹ đối với năng lực phòng vệ của hòn đảo vẫn có tính lưỡng đảng. Bắc Kinh coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình, trong khi Đài Loan có chính quyền dân cử riêng và phản đối việc tương lai bị quyết định bằng vũ lực.
Quốc hội mới có thể gây sức ép về hỗ trợ quân sự, giám sát các khoản đầu tư từ Trung Quốc và đặt câu hỏi về những nhượng bộ của Nhà Trắng. Ngược lại, tổng thống Mỹ vẫn nắm nhiều thẩm quyền đáng kể trong đối ngoại. Vì thế, chia rẽ quyền lực tại Washington không nhất thiết đưa đến đường lối cứng rắn hơn hoặc mềm mỏng hơn một cách đồng nhất; nó có thể tạo ra những tín hiệu khó dự đoán.
Từ giá dầu đến niềm tin quốc tế
Rủi ro bên ngoài quan hệ song phương cũng đang định hình tính toán của cả hai nước. Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran làm giá năng lượng biến động, tác động tới vận tải và ngân sách hộ gia đình. Với Trung Quốc, một nước nhập khẩu năng lượng lớn, diễn biến tại Trung Đông có thể ảnh hưởng tới chi phí sản xuất ngay cả khi đàm phán thuế quan đạt tiến triển.
Điểm khó nhất của giai đoạn tới không phải thiếu cơ hội gặp gỡ, mà là thiếu sự tin cậy để biến các cuộc gặp thành cam kết có thể kiểm chứng. Một thỏa thuận có giá trị cần làm rõ những lĩnh vực hợp tác khả thi, cơ chế giải quyết tranh chấp và cách tránh hiểu lầm trong các chủ đề an ninh. Đối với phần còn lại của thế giới, một quan hệ Mỹ–Trung ổn định hơn có thể giảm bất định; nhưng sự ổn định ấy chỉ bền khi lợi ích kinh tế không được đánh đổi bằng các rủi ro không được giải quyết.
