Hong Kong trước ngã rẽ lịch sử

Gần ba thập kỷ kể từ khi trở lại dưới sự quản lý của Trung Quốc, Hong Kong đang đối mặt với một thời điểm quan trọng trong lịch sử. Quyết định gần đây của Mỹ không gia hạn Sắc lệnh Hành pháp về Bình thường hóa Hong Kong đã khiến cộng đồng quốc tế dồn sự chú ý về tương lai đặc khu này. Dù bị xem như một phần của cuộc cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung, đối với Hong Kong, đây cũng là lời nhắc nhở rằng tương lai không nên chỉ dựa vào cách thế giới nhìn nhận.

Trong bối cảnh kỷ niệm 30 năm trở về Trung Quốc sắp tới, Hong Kong sở hữu cơ hội định hình vai trò của mình trong một thế giới đang chuyển biến sâu sắc với sự trỗi dậy của Trung Quốc, phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, xu hướng toàn cầu hóa thay đổi và sự phân mảnh của trật tự quốc tế.

Trung tâm tài chính toàn cầu và cánh cửa nối Trung Quốc với thế giới

Vai trò truyền thống của Hong Kong là một trong những trung tâm tài chính hàng đầu thế giới đã được khẳng định qua nhiều thập kỷ, ngay cả khi đối diện với bất ổn chính trị năm 2019 và căng thẳng địa chính trị Mỹ - Trung kéo dài. Hong Kong không biến mất khỏi bản đồ tài chính toàn cầu mà ngược lại, vai trò của thành phố này đang được tái thiết. Nó là cầu nối quan trọng kết nối dòng vốn Trung Quốc với thị trường quốc tế, đồng thời hỗ trợ các khoản đầu tư giữa Trung Quốc và các nền kinh tế mới nổi, đặc biệt ở khu vực toàn cầu phía Nam và các nước thuộc sáng kiến Vành đai và Con đường.

Trong một thế giới tài chính ngày càng phân mảnh, khả năng hoạt động đồng thời trong chiến lược phát triển của Trung Quốc và tài chính quốc tế chính là lợi thế độc đáo của Hong Kong, có thể được tăng cường ngay khi môi trường địa chính trị trở nên phức tạp hơn.

Hong Kong: đầu tàu giáo dục quốc tế

Không nhiều thành phố có thể sánh được với mật độ các trường đại học hàng đầu thế giới như Hong Kong. Năm trường đại học của đặc khu lọt vào danh sách 100 trường hàng đầu toàn cầu, minh chứng cho nỗ lực đầu tư lâu dài vào nghiên cứu, quốc tế hóa và chất lượng học thuật.

Advertisement300 × 250

Bối cảnh giáo dục đại học thế giới đang có sự biến đổi với căng thẳng địa chính trị, học phí tăng cao và chính sách nhập cư thắt chặt tại nhiều điểm đến truyền thống. Nhiều sinh viên châu Á đang tìm kiếm lựa chọn mới, đẩy Hong Kong lên vị trí một trong những địa điểm học tập được hưởng lợi lớn nhất. Trong khi một số trường ở Bắc Mỹ và châu Âu gặp khó khăn về tài chính và cắt giảm nhân sự, các trường ở Hong Kong lại cạnh tranh, phát triển tham vọng toàn cầu.

Thách thức hiện nay của đặc khu không phải là thu hút nhân tài mà là mở rộng cơ sở vật chất, tuyển dụng giảng viên và nâng cao năng lực để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.

Xây dựng trung tâm đổi mới và công nghệ quốc tế

Vai trò là trung tâm đổi mới và công nghệ ở Hong Kong vẫn đang trong quá trình hình thành. Sự phát triển mạnh mẽ của thành phố Shenzhen láng giềng đã khiến đặc khu nghiêm túc suy ngẫm về khả năng phát triển lĩnh vực công nghệ và nghiên cứu đỉnh cao. Chính quyền Hong Kong đã xác định đổi mới và công nghệ là ưu tiên chiến lược, tập trung đầu tư vào nghiên cứu, khai thác nhân lực và hợp tác xuyên biên giới.

Mô hình phát triển được hình dung là sự kết hợp giữa sức mạnh nghiên cứu cơ bản và tài chính quốc tế của Hong Kong với năng lực sản xuất, quy mô công nghiệp và ứng dụng thị trường tại khu vực Vịnh Lớn. Kết quả thành công của mô hình này còn phụ thuộc vào thực tế triển khai, nhưng mục tiêu và lộ trình rất rõ ràng.

Hong Kong – trung tâm quản trị toàn cầu tiềm năng

Khía cạnh ít được chú ý nhưng có thể mang tính quyết định cho tương lai Hong Kong là vai trò trung tâm quản trị toàn cầu trong bối cảnh cảnh quan tổ chức quốc tế đang trải qua chuyển biến sâu sắc. Khi Mỹ giảm dần sự tham gia ở các tổ chức quốc tế và Trung Quốc mở rộng vai trò trong cung cấp các công cụ quản trị và công cộng toàn cầu, kiến trúc quản trị quốc tế sẽ phát triển, với sự xuất hiện của các cơ chế mới và mở rộng hiện diện của các tổ chức hiện hành tại châu Á.

Điều này tạo ra điều kiện thuận lợi cho Hong Kong, bởi không có thành phố nào ở Trung Quốc đại lục sở hữu hệ thống pháp lý được quốc tế thừa nhận, chế độ hải quan và nhập cư riêng biệt, sử dụng tiếng Anh rộng rãi cũng như cộng đồng chuyên nghiệp đa quốc gia và kinh nghiệm kết nối Trung Quốc với thế giới sâu sắc như đặc khu.

Bước đi quan trọng đầu tiên được ghi nhận là thành lập Tổ chức Quốc tế về Hòa giải tại Hong Kong, mở ra cơ hội để Hong Kong trở thành địa điểm hàng đầu cho các tổ chức quốc tế, đối thoại đa phương, giải quyết tranh chấp, đổi mới chính sách và phát triển nhân lực toàn cầu.

Hướng tới tầm nhìn dài hạn

Thực hiện được tầm nhìn này đòi hỏi sự hoạch định chiến lược dài hơi. Hong Kong cần thu hút thêm các tổ chức quốc tế, nâng cao năng lực tổ chức các cuộc họp đa phương, đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực toàn cầu và khẳng định vị thế là nền tảng hợp tác quản trị quốc tế hàng đầu của Trung Quốc.

Lịch sử đã chứng minh các thành phố thành công khi biết tự làm mới mình. Hong Kong từng chuyển mình từ nền kinh tế sản xuất sang trung tâm tài chính hàng đầu thế giới. Cơ hội tái cấu trúc hiện nay phản ánh sự chuyển đổi địa chính trị và công nghệ toàn cầu.

Với tài chính làm nền tảng, giáo dục là điểm mạnh, đổi mới công nghệ đại diện cho sức cạnh tranh tương lai, và quản trị toàn cầu có thể là đóng góp đặc trưng của Hong Kong trong thế kỷ 21, đặc khu hoàn toàn có thể trở thành nhân tố định hình thế giới thay vì chỉ thích nghi với nó.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Hong Kong ngày càng củng cố vị thế trung tâm tài chính quốc tế bất chấp bất ổn và căng thẳng địa chính trị.
  • Các trường đại học hàng đầu Hong Kong thu hút sinh viên quốc tế khi xu hướng du học thay đổi do căng thẳng và chính sách nhập cư.
  • Hong Kong đặt trọng tâm phát triển đổi mới và công nghệ nhằm tận dụng lợi thế kết nối với khu vực Vịnh Lớn và Trung Quốc đại lục.
  • Khả năng trở thành trung tâm quản trị quốc tế của Hong Kong dựa trên hệ thống pháp lý đặc biệt, cộng đồng chuyên nghiệp đa quốc gia và chính sách nhập cư riêng biệt.
  • Tương lai Hong Kong cần sự hoạch định dài hạn để khai thác đồng thời bốn vai trò: tài chính, giáo dục, công nghệ và quản trị toàn cầu.

Đăng ký bản tin QMVN