Glasgow cứu vãn Commonwealth Games 2026 nhưng tương lai vẫn bấp bênh
Lần đầu tổ chức dưới tên British Empire Games cách đây 96 năm, Commonwealth Games đang trải qua giai đoạn khó khăn khi bang Victoria của Australia rút lui làm chủ nhà cho kỳ đại hội 2026 do chi phí gia tăng. Glasgow, từng đăng cai năm 2014, đã nhận lời tổ chức thay với mô hình thu nhỏ gồm 10 môn thể thao tại các địa điểm hiện có, tối ưu ngân sách còn 160 triệu bảng Anh (216 triệu USD), thấp hơn nhiều so với 780 triệu bảng Anh của Birmingham cách đây 4 năm.
Ấn Độ là chủ nhà kỷ niệm 100 năm năm 2030
Thành phố Ahmedabad của Ấn Độ được chọn là nơi đăng cai Commonwealth Games kỷ niệm 100 năm vào năm 2030, với kế hoạch mở rộng trở lại lên 15 đến 17 môn thi đấu. Đây được xem là thách thức và cơ hội để sự kiện này tìm lại sức hút trên diện rộng.
Chặng đường phát triển và ý nghĩa của Commonwealth Games
Commonwealth Games nằm giữa hai kỳ Olympic, thường đánh dấu sự khởi đầu quan trọng cho các vận động viên trẻ. Chủ tịch Commonwealth Sport, Tiến sĩ Donald Rukare, khẳng định sự kiện này là nơi tạo nên các nhà vô địch tương lai.
Ví dụ tiêu biểu là Emmanuel Eseme của Cameroon vừa đoạt huy chương vàng 100m năm 2023, cho biết kỳ đại hội bốn năm trước đã mở cánh cửa giúp anh bước vào đẳng cấp hàng đầu với kỷ lục quốc gia 10,08 giây. Tại Glasgow, anh đã chạy 9,83 giây trong điều kiện thời tiết mưa ẩm.
Dù Australia thống trị bảng huy chương với hơn 171 huy chương, trong đó có 70 huy chương vàng, các quốc gia nhỏ như Jersey, Dominica hay British Virgin Islands cũng ghi dấu ấn với huy chương vàng. Vận động viên nhảy ba Olympic Thea LaFond của Dominica gọi đây là nơi khởi đầu và có thể là điểm dừng của cô, thể hiện giá trị truyền cảm hứng cho các quốc gia nhỏ.
Sự đa dạng và tính hòa nhập tăng lên
Kỳ đại hội năm nay có chương trình thể thao dành cho người khuyết tật lớn nhất từ trước đến nay, tích hợp hoàn toàn sáu môn thể thao para, khác với sự tách biệt thường thấy giữa Olympic và Paralympic. Vận động viên Josh Kerr, người lập kỷ lục thế giới cự ly một dặm lập ở ngoài Commonwealth năm 2023, đã đoạt huy chương vàng môn chạy này lần đầu tiên sau 60 năm với màn trình diễn ấn tượng trên sân nhà Scotland.
Kerr chia sẻ cảm giác đặc biệt khi được nghe quốc ca Scotland "Flower of Scotland" thay vì quốc ca Anh quốc, điều hiếm có trong sự nghiệp.
Thách thức về sự quan tâm và thu hút vận động viên
Mặc dù giám đốc điều hành Commonwealth Sport Katie Sadleir tin tưởng về tương lai sự kiện với nhiều nước, trong đó có New Zealand, đặt nguyện vọng đăng cai từ năm 2034 trở đi, thực tế một số chủ nhà đã rút lui đột ngột trước đó như Durban (2022) minh chứng thách thức về tài chính và động lực. Tham vọng tổ chức Olympic lần đầu cũng là lý do phía Ấn Độ nhắm đến Commonwealth 2030.
Bên cạnh đó, nhiều ngôi sao hàng đầu của thể thao quốc tế đã không tham dự Glasgow như vận động viên Keely Hodgkinson ưu tiên giải vô địch châu Âu, nhà vô địch Olympic cự ly 100m nữ Julien Alfred và kình ngư Canada Summer McIntosh. Điều này khiến không khí tại các sự kiện phần lớn khá trống vắng, khác biệt rõ với lần tổ chức cùng thành phố 12 năm trước với 1,3 triệu vé đã được bán ra.
Commonwealth Games vẫn cần lời giải cho tương lai bền vững
Glasgow tuy đã giữ cho Commonwealth Games tồn tại thêm một kỳ, nhưng sức khỏe lâu dài của sự kiện vẫn còn là dấu hỏi lớn. Việc duy trì sự quan tâm của vận động viên và công chúng, cùng với tìm kiếm nguồn tài trợ hiệu quả, sẽ quyết định vị thế của kỳ đại hội trong hệ thống thể thao hiện đại.








