Cuộc gặp cấp cao đầu tiên
Phái đoàn ba nước gồm những nhân vật quyền lực hàng đầu, cho thấy tầm quan trọng của chuyến đi. Theo các quan chức Ả Rập Xê Út và Iran:
- Ả Rập Xê Út cử Bộ trưởng Quốc phòng, Hoàng tử Khalid bin Salman, em trai Thái tử Mohammed bin Salman.
- Pakistan cử Tổng tư lệnh lục quân, Thống chế Asim Munir.
- Thổ Nhĩ Kỳ cử Giám đốc tình báo Ibrahim Kalin.
- Phái đoàn tham vấn với Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, theo Phó Thư ký Ali Baqeri-Kani.
Mục tiêu hạ nhiệt và những điều kiện của Tehran
Bộ Ngoại giao Ả Rập Xê Út cho biết chuyến thăm nằm trong nỗ lực giảm leo thang và nhấn mạnh sự cần thiết phải mở các kênh đàm phán để ngăn căng thẳng quân sự quay trở lại. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết cuộc thảo luận sẽ đề cập đến chính sách bành trướng của Israel, diễn biến tại các vùng lãnh thổ Palestine và Lebanon, cũng như hệ quả từ hành động quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Theo ông, cuộc gặp có thể là bước đầu hướng tới cơ chế an ninh khu vực.
Một quan chức an ninh cấp cao Pakistan cho biết trọng tâm là xây dựng mạng lưới không xâm lược khu vực, với chương trình nghị sự gồm đàm phán Mỹ – Iran, các cuộc tấn công của Houthi, eo biển Hormuz và lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng Iran. Theo truyền thông Iran, Tehran khẳng định sẽ không đàm phán với Washington cho đến khi các yêu cầu, gồm chấm dứt phong tỏa và dỡ bỏ trừng phạt đối với xuất khẩu dầu, được đáp ứng. Pakistan và Qatar là hai nước dẫn dắt nỗ lực hòa giải.
Thúc đẩy đối thoại và các giải pháp ngoại giao.
Houthi mở rộng mặt trận
Ả Rập Xê Út đã tăng cường không kích lực lượng Houthi kể từ khi nhóm này chiếm các khu vực chiến lược dọc bờ Biển Đỏ của Yemen hồi tháng trước, đẩy lùi lực lượng chính phủ được Riyadh hậu thuẫn. Đáp lại, Houthi nhắm vào sân bay, cảng biển và cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Xê Út. Ngày 26/10, nhóm này tuyên bố đã tấn công các trạm bơm dầu thô trên tuyến đường ống Đông – Tây và sân bay Riyadh, nơi vừa nối lại hoạt động tại hai nhà ga một ngày trước đó. Phía Ả Rập Xê Út chưa xác nhận thông tin này.
Hiệp ước Mecca và nguy cơ leo thang
Theo văn bản mà Reuters được xem, Hiệp định Phòng thủ chung Mecca quy định các bên ký kết sẽ dùng mọi biện pháp cần thiết để loại bỏ mối đe dọa đối với toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền và biên giới của nhau. Đầu tháng này, các nước thành viên đã họp khẩn tại Riyadh và nhất trí bảo đảm triển khai nhanh lực lượng quân sự tới Ả Rập Xê Út. Pakistan đã phê chuẩn hiệp ước, còn Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến hành thủ tục. Trong khi đó, căng thẳng Mỹ – Iran gia tăng: Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ có thể tiến hành chiến dịch quân sự mới, còn giới chức an ninh Iran nói Tehran đã lên kế hoạch tấn công cáp ngầm vùng Vịnh nếu bị tấn công lần nữa.
















