Một hình ảnh đặc trưng của khai thác dầu thủ công ở Wonocolo

Giàn khoan dầu đơn sơ tại làng Wonocolo, thuộc huyện Bojonegoro, tỉnh Đông Java, Indonesia, được dựng lên bằng những thân gỗ giáng hương kết nối với nhau bằng dây thừng. Một chiếc xe tải cũ được sửa lại để vận hành máy bơm, đưa dầu thô lên từ độ sâu hàng trăm mét. Ông Sujiyanto, 51 tuổi, đang điều khiển thiết bị này cho biết: “Đây chính là cách chúng tôi khai thác dầu từ lòng đất”.

Xung quanh, khói bốc lên từ các ngọn đồi phủ đầy giàn khoan gỗ, mùi dầu lẫn trong không khí đặc quánh và mặt đất đen nhánh do dầu loang. Một nhóm công nhân đang dùng tay quay một máy bơm mắc kẹt trong đất, cho thấy sự giản dị và thô sơ trong cách thức khai thác tại đây.

Lịch sử và đặc điểm của mỏ dầu Wonocolo

Mỏ dầu Wonocolo được phát hiện từ năm 1893 khi lính tìm nước trong thời kỳ Indonesia còn là thuộc địa của Hà Lan. Đây là một trong những mỏ dầu nông nhất thế giới với độ sâu khoảng 1.600 feet, cho phép người dân khai thác dầu mà không cần dùng đến các thiết bị nặng.

Mỏ dầu trải rộng khoảng 120 mẫu Anh này được cộng đồng địa phương khai thác bằng phương pháp truyền thống trong nhiều thập kỷ, trải qua các giai đoạn thăng trầm trên thị trường dầu toàn cầu. Giá dầu tăng lên từ cuộc chiến Iran khiến người dân tại đây mừng rỡ vì thu nhập tăng theo, trong khi chính phủ Indonesia tìm đến Nga để đảm bảo nguồn cung dầu.

Nguy cơ và thách thức trong khai thác dầu thủ công

Hoạt động khai thác tự phát tại Wonocolo không được đăng ký chính thức với chính quyền và không chịu sự kiểm soát về an toàn. Đại diện Sở Năng lượng và Khoáng sản tỉnh Đông Java cho biết đây là vấn đề phổ biến với các giếng dầu do cộng đồng quản lý.

Advertisement300 × 250

Tai nạn chết người đã từng xảy ra, như trường hợp một công nhân bị cuốn vào ròng rọc năm năm trước.

Nhiều công nhân tại đây đồng thời là những người chưng cất dầu thô, đun nóng để tách nước và bán sản phẩm diesel thô chưa tinh chế. Điều này làm dấy lên những lo ngại về ô nhiễm không khí, đất và tác động lâu dài đối với sức khỏe người lao động.

Cuộc sống và thu nhập của người lao động

Không chỉ thao tác trực tiếp trên các giếng dầu, nhiều người dân còn thu thập dầu sót lại trên bề mặt sông, rãnh và những vũng dầu gần khu vực mỏ để bán. Ông Suwoto, 73 tuổi, kể lại quá trình đun chảy dầu để tách nước và thu thập từng lượng dầu nhỏ, kiếm được khoảng 25 đô la Mỹ cho mỗi ngày làm việc với khoảng 40 lít dầu thu thập được.

Các giếng dầu hiện có khoảng 800 giếng nằm rải rác giữa hai làng Wonocolo và Hargomulyo, trong đó gần 200 giếng vẫn còn sản xuất dầu. Giá bán dầu thấp hơn so với thị trường, trung bình khoảng 7,2 triệu rupiah (khoảng 400 USD) cho mỗi giếng mỗi tuần.

Ông Mujiyono, 70 tuổi, cho biết gia đình ông đã khai thác dầu từ ba thế hệ qua. Trước khi có các máy móc hỗ trợ, nhóm công nhân phải cùng kéo bơm bằng tay, đôi khi có tới 10 người. Sản lượng dầu từng lên đến 38 thùng mỗi ngày trong những năm 1990.

Nỗ lực phục hồi và triển vọng

Mặc dù trữ lượng dầu đang ngày một cạn kiệt, một số cá nhân như ông Sumanta, 64 tuổi, vẫn tích cực đầu tư vào các giếng dầu bỏ hoang, hiện có thể khai thác lên tới 300 thùng dầu một tuần và bán cho công ty dầu quốc doanh Pertamina. Ông cho rằng cần phải khoan sâu hơn để khôi phục năng suất.

Chính phủ Indonesia cũng đã từng triển khai dự án mang tên "Petroleum Geoheritage Wonocolo" nhằm phát triển du lịch dựa trên di sản ngành dầu tại khu vực này. Mặc dù đã xây dựng tháp quan sát, bảo tàng và khu vực ẩm thực, dự án này hiện không còn mấy hoạt động và khu vực trở nên hoang phế.