Bhumjaithai đối mặt với những thách thức nội bộ và bên ngoài
Tại tỉnh Buri Ram ngày 4/10/2025, Newin Chidchob, nhà lãnh đạo thực tế của đảng Bhumjaithai (BJT), đã nâng cao tay Thủ tướng Anutin Charnvirakul trong một buổi lễ cầu nguyện tại sân vận động Chang Arena. Mặc dù các lãnh đạo BJT liên tục khẳng định sự đoàn kết trong nội bộ, các diễn biến gần đây lại gợi ý những căng thẳng không đơn thuần chỉ là vấn đề chính trị thường nhật.
Sự chú ý hiện tập trung vào những bất đồng liên quan đến việc bổ nhiệm nhân sự, vai trò ngày càng nổi bật của Tổng thư ký đảng Chaichanok Chidchob, cũng như mối quan hệ giữa Thủ tướng Anutin và Newin Chidchob - người được xem là ông trùm quyền lực trong đảng.
Bên cạnh đó, đảng cũng chịu sức ép gia tăng từ một cuộc điều tra nghi ngờ có sự cấu kết trong cuộc bầu cử Thượng viện năm 2024. Những tin đồn cho thấy các đảng phái đối lập đang cố gắng chiêu mộ các đại biểu của BJT và các chính trị gia địa phương có ảnh hưởng để chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử tiếp theo đã làm tăng thêm sự hoài nghi về nội tình đảng.
Áp lực bên ngoài nhiều hơn chia rẽ nội bộ
Stithorn Thananithichot, nhà khoa học chính trị tại Đại học Chulalongkorn, cho rằng các nhận định cho rằng sự chia rẽ nội bộ trong BJT sẽ dẫn đến sụp đổ chính phủ hay tổ chức bầu cử sớm là phóng đại. Ông cho rằng các căng thẳng có thể thấy chỉ phản ánh áp lực từ bên ngoài - nơi các trung tâm quyền lực khác lo ngại về ảnh hưởng ngày càng lớn của BJT đối với các bổ nhiệm và quản lý nhà nước.
Ông nhấn mạnh: "Có nhiều vấn đề mà các cơ chế lẽ ra được quản lý chung đã vượt ra ngoài những điều đã thỏa thuận." Ví dụ có thể kể đến là các phiếu bầu bổ nhiệm các tổ chức độc lập không theo dự kiến và việc cố gắng đặt quá nhiều người của đảng vào các vị trí chủ chốt, gây ra các phản ứng khác nhau.
Stithorn còn dẫn chứng cuộc điều tra về nghi vấn gian lận trong kỳ thi tuyển dụng nhân sự hành chính cấp địa phương là một ví dụ cho thấy các tác nhân ngoài đảng cũng bị cuốn vào vấn đề này.
"Khả năng sụp đổ chính phủ là rất thấp," ông nói thêm. Ông cũng cho rằng kịch bản đảng bị loại khỏi liên minh chính phủ và thay thế bằng một cơ cấu chính trị khác là không thực tế trong tình hình hiện nay. "Những ai nghĩ rằng liên minh có thể được cấu hình lại bằng cách loại bỏ BJT là đánh giá sai bản đồ chính trị."
Thách thức lớn nhất đối với BJT là nếu đảng bị xem là quá chiếm ưu thế hoặc khó thương lượng, điều này có thể gây phản kháng mạnh mẽ từ các trung tâm quyền lực khác.
Khi được hỏi về mối liên hệ giữa những căng thẳng hiện nay và đề xuất cải cách bộ máy hành chính của Phó Thủ tướng Pakorn Nilprapunt, ông Stithorn cho biết đề xuất này chủ yếu nhằm giải quyết gánh nặng tài chính mới tăng lên của chính phủ. Chính sách hướng đến cắt giảm chi phí nhân sự, khoản chi thường xuyên và quỹ ngoài ngân sách lớn để dành nguồn lực cho các ưu tiên khác.
Ông cũng cho rằng căng thẳng nội bộ cũng có thể phát sinh khi các chính trị gia mới gia nhập đảng trước kỳ bầu cử vừa qua đòi hỏi chia sẻ nhiều ghế trong nội các hơn.
Ánh nhìn tích cực từ các chuyên gia chính trị
Thanaporn Sriyakul, Giám đốc Viện Phân tích Chính trị và Chính sách Công, bác bỏ quan điểm cho rằng những bất đồng nội bộ có thể gây bất ổn cho BJT. Ông cho rằng sự khác biệt thường là giữa các chính trị gia cấp thấp hơn, trong khi đảng vẫn là một trong những tổ chức chính trị đoàn kết nhất Thái Lan.
"Mối quan hệ giữa ông Anutin và ông Newin rất vững chắc. Khác biệt quan điểm là điều bình thường trong chính trị, nhưng tôi không nghĩ hai người sẽ chia rẽ," ông nói.
Thanaporn cũng cho biết chưa có vấn đề nào đủ nghiêm trọng để đe dọa sự ổn định của chính phủ. Thay vào đó, nếu chính quyền xử lý ổn thỏa vụ gian lận kỳ thi tuyển dụng và giải thích thuyết phục dự án Hộ chiếu Th-AI gây tranh cãi, vị thế chính phủ có thể được củng cố mạnh mẽ hơn trước cuộc tranh luận về bất tín nhiệm sắp tới.
Ông cũng cho rằng cuộc điều tra về cáo buộc cấu kết trong bầu cử Thượng viện có thể không ảnh hưởng đến chính phủ trừ khi có bằng chứng rõ ràng liên quan đến các nhân vật chính trị cấp cao. Ông đánh giá các yếu tố bên ngoài mới là mối nguy lớn hơn đối với chính phủ, cụ thể là tình hình an ninh dọc biên giới Thái - Campuchia và kinh tế trong nước.
Thanaporn nhấn mạnh chính phủ sẽ chịu áp lực sau khi kết thúc chương trình hỗ trợ đồng chi trả "Thais Help Thais" cũng như kế hoạch vay vốn tài trợ cho chuyển đổi kinh tế xanh. Công cuộc cải cách bộ máy hành chính của chính phủ cũng sẽ bị giám sát chặt chẽ, và nếu không đạt được kết quả thực chất, điều đó sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín chính trị.
Được hỏi về khả năng đối lập có thể tạo ra vấn đề lớn gây hại cho chính phủ trong phiên tranh luận về bất tín nhiệm, ông cho biết ông chưa thấy dấu hiệu cụ thể. Ông cho rằng điểm yếu chính của đối lập là cách xử lý quan hệ với các chính trị gia và nguồn tin tiềm năng, chứ không phải thiếu đề tài để đưa ra.
"Đối lập cần cải thiện các quan hệ và thái độ xây dựng hơn để tăng hiệu quả vai trò giám sát," ông nói. "Thu hút sự chú ý công chúng là điều dễ, nhưng điều khó là có bằng chứng thuyết phục để thực sự làm lung lay chính phủ."







