Những phút nguy hiểm trên hành trình đến Tel Aviv
Ngày 30/9, chuyến bay FZ1073 rời Dubai hướng đến Tel Aviv, trên khoang có phần lớn hành khách là công dân Israel. Theo thông tin được Reuters, AP và các cơ quan chức năng công bố, trong lúc bay qua không phận Saudi Arabia, tình huống bạo lực bùng phát trong buồng lái. Tổng công tố UAE sau đó cho biết cơ phó sử dụng một chiếc rìu cứu hộ, vốn là thiết bị dành cho trường hợp khẩn cấp, tấn công cơ trưởng và cố giành quyền kiểm soát hệ thống lái. Đây là kết quả điều tra ban đầu do UAE công bố, không phải bản án của tòa án.
Dữ liệu theo dõi mà Reuters dẫn từ Flightradar24 cho thấy máy bay mất khoảng 16.625 feet độ cao chỉ trong hơn 30 giây. Trong hoàn cảnh ấy, mọi quyết định đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sinh mạng của những người trên khoang. Hành khách và tổ bay đã khống chế cơ phó; một phi công dự phòng có mặt trên chuyến bay tiếp quản điều khiển và đưa máy bay đáp xuống sân bay Tabuk ở tây bắc Saudi Arabia. Việc hạ cánh an toàn không xóa đi mức độ nghiêm trọng của những gì đã xảy ra.
Từ một vụ việc hàng không đến cuộc điều tra xuyên biên giới
Cơ quan chức năng Saudi Arabia bắt giữ cơ phó sau khi máy bay hạ cánh; người này sau đó được chuyển đến Abu Dhabi ngày 1/10. Hai nguồn tin của Reuters nhận diện nghi phạm là Hammam al-Hammami, công dân Oman, song tại thời điểm bản tin ngày 3/10 được công bố, nhà chức trách UAE chưa xác nhận công khai danh tính.
Việc phân biệt thông tin đã xác nhận và nhận diện từ nguồn tin là quan trọng khi vụ án vẫn trong quá trình điều tra.
Tổng công tố Hamad Saif Al Shamsi tuyên bố điều tra cho thấy một hành vi khủng bố đã được mưu toan thực hiện. Nhà chức trách đang tiếp tục giám định kỹ thuật, đánh giá chứng cứ vật chất và dữ liệu số, xác định động cơ cũng như khả năng có liên hệ với những người khác. Israel cho biết các điều tra viên nước này sẽ phối hợp trong cuộc điều tra do UAE chủ trì. Flydubai nói chưa thể bình luận sâu hơn khi các thủ tục chưa hoàn tất; Oman chưa đưa ra phản hồi về vụ việc theo Reuters.
Bài toán an toàn nằm sau cánh cửa buồng lái
Một chiếc rìu cứu hộ được trang bị trên máy bay để hỗ trợ xử lý tình huống bất thường lại xuất hiện trong vụ tấn công. Chi tiết đó nhắc nhở rằng thiết bị hợp pháp, cần thiết cho an toàn cũng phải được quản lý thông qua quy trình chặt chẽ, đào tạo phù hợp và cơ chế giám sát hành vi. Những câu hỏi về đánh giá rủi ro nhân sự, phối hợp trong tổ bay và cách xử lý khi một thành viên mất kiểm soát sẽ cần lời giải dựa trên chứng cứ hơn là suy đoán.
Vụ việc cũng có chiều kích ngoại giao. Israel và Oman chưa có quan hệ ngoại giao chính thức; Thủ tướng Benjamin Netanyahu nêu câu hỏi về việc một cơ phó mang quốc tịch Oman được phân công vào chuyến bay đến Israel. Những phát biểu về khả năng bị cực đoan hóa hoặc có người chỉ đạo vẫn là nhận định chưa được kết luận của các cơ quan điều tra. Trên hết, vụ thoát hiểm cho thấy sự bình tĩnh, năng lực phối hợp và khả năng ứng phó có thể quyết định ranh giới giữa tai họa và sự sống.
