Từ mục tiêu xa vời đến ngưỡng có thể đạt được
Trong nhiều năm, mục tiêu lạm phát 2% của BOJ từng giống một đích đến rất xa. Nay, các tín hiệu về tiền lương, kỳ vọng giá và khả năng doanh nghiệp chuyển chi phí sang người tiêu dùng cho thấy một thay đổi cấu trúc đang diễn ra. Tài liệu cuộc họp tháng 9 của BOJ cho thấy một số thành viên cho rằng lạm phát cơ bản đã khá sát 2%, thậm chí có ý kiến nhận định mức này nhìn chung đã đạt được. Sự khác biệt trong cách diễn đạt phản ánh chính xác tâm thế của ngân hàng trung ương: mục tiêu có thể ở trong tầm tay, nhưng chưa phải là lúc tuyên bố chiến thắng tuyệt đối.
Khái niệm “lạm phát cơ bản” mà BOJ theo dõi rộng hơn chỉ số CPI thông thường. Ngân hàng xem xét nhiều thước đo đã loại trừ yếu tố tạm thời, kỳ vọng lạm phát trung và dài hạn, diễn biến tiền lương, khoảng cách sản lượng và tình trạng thiếu lao động. Cách tiếp cận này nhằm phân biệt giữa mức giá tăng do dầu mỏ, tỷ giá hay trợ cấp thay đổi với một vòng quay bền vững hơn trong đó tiền lương và giá cả cùng tăng vừa phải.
Nếu BOJ chính thức nói rằng lạm phát cơ bản đã chạm quanh 2%, ý nghĩa lớn nhất sẽ nằm ở thông điệp: nền kinh tế Nhật Bản có thể đã rời xa thời kỳ giá cả trì trệ kéo dài. Nhưng một mốc thống kê chỉ trở thành thành tựu chính sách khi nó có thể duy trì mà không cần những cú sốc bên ngoài. Vì vậy, câu hỏi mới không còn đơn giản là “đã đạt 2% chưa”, mà là “2% có bám rễ được hay không”.
