Lượng mưa bất thường gây sức ép lên sườn núi Niigata
Từ thứ Sáu sang thứ Bảy, kiểu thời tiết mùa đông mang đến mưa liên tục tại Niigata. NHK cho biết đến 5 giờ sáng 21/11, khu vực Miyayorikami ở Kamo đạt 190,5 mm trong 48 giờ, lập kỷ lục riêng cho tháng 11. Khu vực Muroya thuộc Aga đo được 180 mm, còn Kashiwazaki ghi nhận 175 mm. Đây là lượng mưa tích lũy trong nhiều giờ, không phải một trận mưa xối xả ngắn; nước ngấm dần khiến đất trên các sườn dốc mất ổn định và làm nguy cơ trượt lở tăng lên.
Bản tin cho biết một số địa phương nhận cảnh báo nguy cơ sạt lở cấp 4. Trong hệ thống thông tin thiên tai năm cấp của Nhật Bản, cấp 4 có ý nghĩa đặc biệt cấp bách đối với người sống tại các khu vực nguy hiểm: cần thực hiện hành động sơ tán phù hợp theo chỉ đạo địa phương. Japan Meteorological Agency và các cổng thông tin phòng chống thiên tai của Niigata cung cấp cảnh báo theo khu vực, bởi mức độ nguy hiểm có thể khác biệt giữa những thung lũng gần nhau. Những hộ ở chân dốc, ven suối hoặc gần điểm từng sạt lở cần theo dõi sát thông báo.
Tuyết dày lên trong lúc mưa vẫn chưa dứt
Cùng đợt chuyển mùa, nhiệt độ thấp khiến những vùng cao và miền bắc chuyển sang có tuyết. Lúc 11 giờ sáng thứ Bảy, NHK ghi nhận độ dày tuyết phủ tại Nishiwaga, tỉnh Iwate, là 51 cm, và tại Fukagawa, Hokkaido, là 48 cm.
Những con số này phản ánh lớp tuyết đã nằm trên mặt đất, khác với dự báo lượng tuyết mới sẽ rơi. Với người đi qua đèo núi hoặc các tuyến đường ít được che chắn, sự khác biệt ấy có ý nghĩa thực tế đối với an toàn giao thông.
Theo dự báo trong bản tin, lượng tuyết rơi mới trong 24 giờ đến trưa Chủ nhật có thể lên tới 40 cm tại một số nơi thuộc Tohoku và Gifu, hoặc 20 cm ở Hokkaido và Nagano. Niigata cũng có thể đón thêm 80 mm mưa trong 24 giờ đến sáng Chủ nhật. Đây là dự báo tại thời điểm công bố, không phải xác nhận các mức mưa tuyết đã xảy ra. Khi nhiệt độ thay đổi theo độ cao, mặt đường có thể chuyển rất nhanh từ ướt sang lầy tuyết hoặc đóng băng.
Ứng phó sạt lở và giao thông mùa đông cần cách tiếp cận khác nhau
Mưa lớn và tuyết đặt ra những quyết định khác nhau. Người sống dưới sườn dốc nên biết nhà ở và tuyến đường thường dùng có nằm trong vùng cảnh báo sạt lở hay không, đồng thời tuân thủ hướng dẫn sơ tán trước khi nguy hiểm trở nên trực tiếp. Với người lái xe, lốp mùa đông và xích chống trượt giúp tăng độ bám, nhưng không thể biến con đường ngập nước, đóng băng nguy hiểm hoặc đã bị phong tỏa thành tuyến an toàn. Nhà chức trách Nhật Bản khuyến cáo kiểm tra dự báo trước hành trình và chuẩn bị trang bị phù hợp.
Đặc biệt cần chú ý khi thời tiết thay đổi giữa các chặng. Một chuyến đi khởi hành từ thành phố ven biển đang mưa có thể gặp tuyết dày khi vào nội địa. Người lái nên kiểm tra hạn chế giao thông thay vì mặc định con đường quen thuộc vẫn thông suốt; hành khách xe buýt, tàu hỏa nên theo dõi thông báo của đơn vị vận hành. Nếu tình hình khẩn cấp, chỉ đạo của chính quyền sở tại phải được ưu tiên hơn lịch trình cá nhân. Những khuyến nghị này không đồng nghĩa mọi địa phương được cảnh báo đều đã chịu thiệt hại nghiêm trọng.
Đọc đúng cảnh báo để tránh cả chủ quan lẫn hoang mang
Những dữ liệu trên cũng cho thấy không thể gói gọn tình hình của cả nước trong một tiêu đề thời tiết. Kỷ lục tại Niigata là mức mưa tháng 11 của một điểm quan trắc cụ thể, không phải kỷ lục mưa trên toàn Nhật Bản. Các số đo tuyết được lấy tại những địa phương khác nhau và ở một giờ xác định. Phân biệt rõ phạm vi đo đạc giúp đánh giá đúng mức nghiêm trọng mà không suy diễn mọi nơi đều chịu rủi ro ngang nhau.
Tính đến bản tin ngày 21/11, những thông tin được xác nhận chủ yếu là lượng mưa tuyết đo được, cảnh báo sạt lở và dự báo ngắn hạn. Nguồn tin không đưa ra số thương vong toàn quốc hay thống kê đầy đủ về gián đoạn giao thông. Người dân cần đối chiếu thông báo mới nhất từ Japan Meteorological Agency, cơ quan phòng chống thiên tai cấp tỉnh và chính quyền địa phương. Tại quốc gia có địa hình dốc và thời tiết đổi nhanh như Nhật Bản, thông tin chính xác, đúng thời điểm chính là một phần của năng lực phòng ngừa.














