Tổng quan nghiên cứu về vi khuẩn kháng thuốc trong ICU

Hai nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Bệnh Tiêu chảy Quốc tế Bangladesh (icddr,b) đã phân tích dữ liệu từ 373 bệnh nhân nặng nhập phòng chăm sóc tích cực (ICU) và 363 trẻ sơ sinh điều trị tại đơn vị chăm sóc tích cực sơ sinh (NICU) thuộc một bệnh viện đa khoa chính phủ ở Dhaka, theo dõi trong khoảng thời gian từ tháng 7 năm 2023 đến tháng 9 năm 2024. Kết quả cho thấy một tỷ lệ lớn bệnh nhân không nhiễm vi khuẩn kháng thuốc lúc nhập viện đã bị nhiễm trong thời gian nằm ICU, làm nổi bật mức độ lan truyền trong môi trường bệnh viện.

Gazi Md Salahuddin Mamun, nhà khoa học trợ lý của icddr,b, người dẫn đầu nghiên cứu, cho biết việc theo dõi toàn bộ quá trình điều trị kết hợp xét nghiệm phòng thí nghiệm và giải trình tự bộ gen toàn diện đã giúp nhóm nghiên cứu hiểu rõ cơ chế lan truyền vi khuẩn kháng thuốc và mối liên hệ giữa sự mang mầm bệnh ban đầu với các tình trạng nhiễm trùng nguy hiểm sau đó.

Đặc điểm vi khuẩn và mức độ lan truyền

Nghiên cứu tập trung vào vi khuẩn gram âm kháng thuốc khó điều trị, gồm các chủng Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter baumannii và Pseudomonas aeruginosa - những tác nhân gây viêm phổi, nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng đường tiết niệu và vết thương, đặc biệt nguy hiểm trong nhóm bệnh nhân nặng. Tỷ lệ bệnh nhân mang vi khuẩn này khi nhập ICU là 48,5%.

Advertisement300 × 250

Trong số 198 bệnh nhân ban đầu không có vi khuẩn kháng thuốc, 105 người (53%) đã bị nhiễm khuẩn trong thời gian nằm viện, chứng tỏ sự lây truyền rộng rãi trong môi trường chăm sóc tích cực.

Các ca nhiễm vi khuẩn được xác nhận bằng xét nghiệm cấy vi khuẩn có tỷ lệ tử vong cao hơn 90% ngay trong ICU. Nguyên nhân được cho là do các lựa chọn điều trị hạn chế, nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện và tình trạng quá tải trong các phòng ICU có nguồn lực hạn chế.

Chứng minh tiến triển từ mang mầm bệnh đến nhiễm trùng

Phân tích giải trình tự bộ gen toàn diện cũng phát hiện nhiều trường hợp cùng một chủng vi khuẩn được phát hiện khi bệnh nhân mang vi khuẩn sau đó trực tiếp gây ra nhiễm trùng nghiêm trọng, làm sáng tỏ quá trình từ mang mầm bệnh yên lặng đến bệnh nguy hiểm tính mạng.

Đánh giá chương trình phòng chống nhiễm khuẩn trong NICU

Nghiên cứu thứ hai của nhóm tại NICU cũng được công bố trên tạp chí Antimicrobial Resistance & Infection Control, tập trung đánh giá một chương trình IPC nâng cao. Nhân viên y tế và nhân viên vệ sinh được tập huấn cơ bản và theo tháng về thực hành vệ sinh tay, làm sạch môi trường, xử lý chất thải và phòng chống nhiễm khuẩn, đồng thời giám sát việc tuân thủ thực hành và các chỉ số nhiễm trùng huyết, tử vong, cũng như mang vi khuẩn đề kháng carbapenem.

Kết quả sau 7 tháng can thiệp cho thấy tình trạng nhiễm trùng huyết giảm từ 28 ca xuống còn 4 ca trên 100 lượt nhập viện, tương đương giảm 86%, trong khi tỷ lệ tử vong giảm từ 26 xuống 4 trường hợp trên 100 lượt nhập viện, chứng minh hiệu quả của việc nâng cao thực hành phòng chống nhiễm khuẩn.

Cảnh báo và khuyến nghị

Tahmeed Ahmed, giám đốc điều hành icddr,b, nhấn mạnh thực tế đáng báo động: nhiều bệnh nhân đang bị nhiễm vi khuẩn kháng thuốc trong quá trình điều trị tại bệnh viện. Ông khẳng định phòng ngừa nhiễm khuẩn, vệ sinh bệnh viện, giám sát chặt chẽ và sử dụng kháng sinh hợp lý phải là ưu tiên hàng đầu để đối phó với kháng kháng sinh.

Fahmida Chowdhury, trưởng nhóm nghiên cứu kháng kháng sinh tại icddr,b, cũng chỉ ra rằng bệnh viện cần là nơi chữa lành, không phải để bệnh nhân tiếp tục mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác. Việc cải thiện các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn, nâng cao vệ sinh và sử dụng thuốc hợp lý là thiết yếu để bảo vệ bệnh nhân nguy kịch.

Kết quả từ các nghiên cứu cho thấy việc tăng cường các biện pháp IPC như vệ sinh tay, làm sạch môi trường, quản lý sử dụng kháng sinh, giám sát và thực hành chăm sóc bệnh nhân an toàn có thể giảm đáng kể các tình trạng nhiễm khuẩn và cải thiện kết quả điều trị, đặc biệt tại những quốc gia có nguồn lực hạn chế như Bangladesh.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Hơn 50% bệnh nhân ICU ban đầu không nhiễm vi khuẩn kháng thuốc đã bị nhiễm trong quá trình nằm viện.
  • Tỷ lệ tử vong do nhiễm vi khuẩn gram âm kháng thuốc trong ICU lên tới trên 90%.
  • Giải trình tự bộ gen giúp chứng minh tiến triển từ mang mầm bệnh đến nhiễm trùng nghiêm trọng.
  • Chương trình phòng chống nhiễm khuẩn tại NICU làm giảm 86% nhiễm trùng huyết và 85% tử vong.
  • Đẩy mạnh phòng chống nhiễm khuẩn và sử dụng kháng sinh có trách nhiệm giúp cải thiện kết quả điều trị tại các bệnh viện.
  • Các nghiên cứu được thực hiện tại Bangladesh, không thay đổi địa danh, tổ chức.

Đăng ký bản tin QMVN