Hành trình qua chuỗi đảo Okinawa
Theo Bộ Tham mưu liên quân Nhật Bản, nhóm tàu gồm Liêu Ninh cùng ba tàu khu trục tên lửa được nhận diện ngày 13/10 tại vùng biển phía tây nam quần đảo Danjo, tỉnh Nagasaki. Sang ngày 14/10, đội hình di chuyển về hướng đông nam qua khoảng biển giữa Okinawa và Miyako, mở đường ra khu vực Tây Thái Bình Dương.
Tại vùng biển cách Ishigaki khoảng 250 km về phía nam, phía Nhật ghi nhận chiến đấu cơ thực hiện hoạt động cất cánh và hạ cánh trên tàu sân bay. Đây là bước quan trọng trong huấn luyện phối hợp giữa tàu sân bay, máy bay và các tàu hộ tống. Những dữ kiện được công bố mô tả hoạt động quan sát thực tế; chúng không tự thân chứng minh một cuộc tấn công hay kế hoạch tấn công.
Thông điệp của Bắc Kinh và phản ứng từ Tokyo
Hải quân Trung Quốc tuyên bố chuyến đi nằm trong kế hoạch thường niên, nhằm kiểm nghiệm năng lực huấn luyện trong điều kiện sát thực tế và nâng cao khả năng hoàn thành nhiệm vụ. Bắc Kinh khẳng định hoạt động phù hợp luật pháp quốc tế và không nhắm vào nước hay mục tiêu cụ thể nào.
Nhật Bản huy động tàu khu trục, máy bay tuần thám để giám sát và cho chiến đấu cơ xuất kích đáp ứng hoạt động trên không. Việc theo dõi không đồng nghĩa với việc các bên xảy ra va chạm. Trong các thông tin công bố ban đầu, Tokyo không thông báo một cuộc đụng độ giữa tàu chiến hai nước.
Vì sao vùng biển này có ý nghĩa chiến lược
Hành lang giữa Okinawa và Miyako là một trong những lối đi quan trọng nối biển Hoa Đông với Thái Bình Dương. Đối với Trung Quốc, việc cho tàu sân bay ra ngoài chuỗi đảo thứ nhất giúp lực lượng hải quân luyện khả năng cơ động và hiệp đồng trên đại dương. Đối với Nhật Bản, đây là vùng cận kề các đảo phía tây nam, nơi công tác giám sát hàng hải và hàng không luôn được đặt lên hàng đầu.
Các nhà phân tích thường đặt hoạt động này trong bức tranh rộng hơn về cạnh tranh năng lực hải quân trong khu vực, đặc biệt khi vấn đề Đài Loan vẫn nhạy cảm. Tuy nhiên, tuyên bố mục đích chính thức của Bắc Kinh là huấn luyện, còn mọi nhận định về mục tiêu răn đe cụ thể đều là phân tích, không phải kết luận đã được xác minh.
Bài toán giảm thiểu rủi ro trên biển
Việc các lực lượng quân sự hoạt động gần nhau làm gia tăng yêu cầu liên lạc rõ ràng, tránh hiểu nhầm trong quá trình giám sát, cơ động hay cất hạ cánh. Vùng biển quốc tế cho phép hoạt động hàng hải và huấn luyện phù hợp quy định, đồng thời đòi hỏi các bên tuân thủ nguyên tắc an toàn.
Nhìn từ góc độ an ninh khu vực, ý nghĩa lâu dài của chuyến đi không chỉ nằm ở đường di chuyển của một nhóm tàu. Nó còn ở khả năng thiết lập những quy tắc ứng xử đủ tin cậy để các cuộc tập trận không biến thành sự cố ngoại giao.
