Bài hát hot nhất trên sóng radio Australia gây tranh cãi về nguồn gốc nhờ AI

Hiện tượng âm nhạc mới nổi gây xôn xao nhờ bản cover đình đám

Josh Fawaz, một nhạc sĩ Australia từng ít được biết đến, bỗng trở thành hiện tượng lan tỏa rộng rãi khi bản cover ca khúc nổi tiếng "Like a Prayer" của Madonna của anh bất ngờ đạt vị trí số 1 trên bảng xếp hạng National Radio Airplay và xuất hiện dày đặc trên các sóng radio.

Bài hát này cũng được nghe trên Spotify tới 35 triệu lượt và giúp album đầu tay của Fawaz đạt thứ hạng 18 trên bảng xếp hạng ARIA dành cho các nghệ sĩ Australia.

Tuy nhiên, thành công vang dội này lại kéo theo nhiều nghi vấn từ giới chuyên gia về âm nhạc cũng như những nghệ sĩ khác. Họ đặt câu hỏi lớn về việc liệu Fawaz có thực sự là người sáng tạo ra bản cover hay không, bởi có các dấu hiệu cho thấy sản phẩm âm nhạc này có thể do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra.

Dấu hiệu nhận biết và tranh luận xung quanh vai trò AI trong sản xuất âm nhạc

Các nhà phân tích chỉ ra rằng bản cover "Like a Prayer" có nhiều đặc điểm điển hình của các sản phẩm do phần mềm tạo nhạc AI như Suno sản xuất, ví dụ như âm thanh bị "nén quá mức". Những chi tiết này khiến giới chuyên gia phải đặt câu hỏi về giá trị nghệ thuật và biểu đạt của con người trong âm nhạc ngày nay.

Trong khi đó, Fawaz khẳng định anh chỉ sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, nhấn mạnh việc anh quan tâm đến chất lượng âm nhạc đem đến cho người nghe, chứ không phải việc công nghệ được ứng dụng như thế nào. Trên Instagram, anh phản hồi các chỉ trích rằng bản thân đã phát hành nhạc nhiều năm trước khi AI trở nên phổ biến và coi AI là một phương tiện sáng tạo trong quá trình làm nhạc.

Bối cảnh pháp lý và tác động đến ngành công nghiệp âm nhạc Australia

Ngày 1/7 vừa qua, quy định mới về phát thanh yêu cầu các chương trình phát thanh thương mại phải minh bạch khi dùng giọng AI trên sóng phát thanh. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng với âm nhạc, khiến sự việc liên quan đến Fawaz trở nên phức tạp hơn về mặt pháp lý và đạo đức.

Trong khi đó, các hãng công nghệ lớn đang thúc đẩy nới lỏng luật bản quyền tại Australia để có thể sử dụng các tác phẩm âm nhạc địa phương nhằm cải thiện mô hình AI. Điều này gây lo ngại lớn cho các nghệ sĩ truyền thống, khi các sản phẩm âm nhạc do AI tạo ra đang cạnh tranh trên thị trường và hưởng phần tiền bản quyền mỗi khi sản phẩm được phát.

Đại diện APRA và AMCOS cho biết Fawaz là thành viên từ năm 2021 và những quyền lợi liên quan đến bản quyền như tiền tác quyền sẽ được trả cho các chủ sở hữu bản quyền gốc của ca khúc như Madonna và Patrick R Leonard, không phụ thuộc vào cách bản cover được ghi âm hay sản xuất.

Sự phát triển của AI trong âm nhạc và những thách thức tương lai

Trong những năm gần đây, các công cụ AI sản xuất âm nhạc ngày càng được sử dụng rộng rãi, với một số ca khúc do AI sáng tác từng đứng đầu trên các bảng xếp hạng lớn như Spotify và Billboard. Một số hãng thu âm lớn cũng đã bắt tay hợp tác với các công ty phát triển AI nhạc để tạo ra sản phẩm mới.

Sam Whiting, một nhà nghiên cứu tại Đại học RMIT, nhận định thói quen nghe nhạc trên nền tảng số và xu hướng phổ biến hóa âm nhạc trên TikTok khiến khán giả ngày càng chấp nhận các âm thanh do AI tạo ra mà không có sự phân tích hay kiểm chứng sâu.

Trong bối cảnh đó, việc một ca khúc như bản cover của Josh Fawaz chiếm sóng mạnh trên các kênh radio Australia mà không có sự kiểm tra rõ ràng nguồn gốc hay chất lượng khiến các chuyên gia âm nhạc đặc biệt quan ngại về tương lai của ngành nghề đầy sáng tạo này.