Những con tàu giữa hành lang hàng hải mong manh
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Stefan Radu Oprea, ba tàu bị tấn công gồm tàu chở dầu và hóa chất Evia Petrol V treo cờ Hy Lạp, tàu hàng rời Marsol và tàu chở sản phẩm dầu Ali Najafov, hai tàu sau treo cờ Saint Kitts và Nevis. Các đám cháy được thủy thủ kiểm soát. Không ghi nhận thương vong trong ba vụ tấn công này, nhưng thông tin về mức độ hư hại và thời gian gián đoạn hoạt động còn hạn chế.
Bộ Quốc phòng Romania cho biết Evia Petrol V và Marsol bị đánh trúng tại các vị trí lần lượt khoảng bốn và năm hải lý về phía đông nam cửa kênh Sulina, nằm trong lãnh hải nước này. Một tàu hàng khác cũng trúng drone tối 13/11 và không có người bị thương; kênh Digi24 nhận diện tàu đó là Larissa 1 treo cờ Palau. Những diễn biến nối tiếp biến một tuyến thương mại bình thường thành khu vực cần giám sát quân sự liên tục.
Từ cửa sông Danube đến bài toán phòng thủ NATO
Sulina không đơn thuần là một địa danh trên bản đồ. Luồng này kết nối vận tải sông Danube với Biển Đen, góp phần duy trì đường xuất khẩu của Ukraine trong thời chiến.
Khi tàu thương mại bị tấn công ngay gần cửa ngõ đó, hệ quả có thể lan tới bảo hiểm hàng hải, lịch trình tàu, chi phí vận chuyển và sinh kế gắn với cảng biển. Chưa thể định lượng những tác động ấy chỉ từ thông tin vụ việc, nhưng chúng là những rủi ro có thể dự báo.
Việc Romania điều chiến đấu cơ hai lần cho thấy áp lực phản ứng nhanh ở sườn đông NATO. Song phát hiện và theo dõi drone khác với xác định trách nhiệm hay lựa chọn phương án đánh chặn an toàn khi tàu dân sự đang hoạt động. Romania không xác định nguồn gốc các drone trong thông báo được Reuters dẫn lại. Vì vậy, nhận định rằng một bên cụ thể đã thực hiện ba cuộc tấn công sẽ vượt quá những gì hiện được chứng minh.
Bucharest tìm sự hỗ trợ, châu Âu đứng trước quyết định
Thủ tướng Niculescu gọi các vụ việc là không thể chấp nhận và vi phạm luật pháp quốc tế, đồng thời liên hệ tình hình an ninh suy giảm với chiến tranh Nga–Ukraine. Về phần mình, Nga phủ nhận nhằm mục tiêu vào các nước láng giềng Ukraine bằng drone. Hai phát biểu khác nhau này không thay thế được điều tra độc lập về thiết bị, đường bay, vị trí và chuỗi sự kiện trên biển.
Bộ trưởng Oprea dự kiến nêu vấn đề tại các cuộc gặp đồng cấp ở Brussels, kêu gọi máy bay giám sát tuần tra và trang bị chống drone. Pháp đã tạm đưa máy bay tuần tra biển Atlantique 2 tới Romania theo đề nghị hỗ trợ. AP và Euronews cũng mô tả loạt sự cố như một dấu hiệu nguy cơ chiến tranh lan đến vùng nước sát thành viên NATO. Nhiệm vụ trước mắt là tăng nhận biết tình huống và bảo vệ tàu dân sự mà vẫn giữ kênh liên lạc để tránh tính toán sai.
Ranh giới pháp lý và sinh mạng thủy thủ
Một cuộc tấn công vào tàu dân sự làm nổi bật nghĩa vụ phân biệt mục tiêu quân sự với đối tượng dân sự trong xung đột vũ trang. Tính hợp pháp của từng vụ đòi hỏi đánh giá những tình tiết cụ thể, thay vì kết luận chỉ từ hình ảnh đám cháy hoặc quốc kỳ trên đuôi tàu. Việc hai tàu bị trúng đòn trong lãnh hải Romania làm vấn đề chủ quyền và an toàn hàng hải thêm cấp bách.
May mắn không có thương vong trong các vụ việc được công bố không có nghĩa mối nguy nhỏ. Một vụ cháy khó kiểm soát, hàng hóa nguy hiểm hoặc hoạt động cứu hộ trong thời tiết xấu có thể tạo nên hậu quả nghiêm trọng. Các nước ven Biển Đen vì thế phải phối hợp cảnh báo, cứu nạn, xác minh chứng cứ và giảm nguy cơ leo thang; còn người đi biển cần được đặt ở trung tâm của mọi quyết định an ninh.














