Khẩu chiến tại DealBook
Khi được nhà báo Andrew Ross Sorkin hỏi về tuyên bố của ông Zelenskyy rằng Starshield bị làm chậm, ông Musk thẳng thừng bác bỏ. Khi bị hỏi lại liệu ông có ý nói Ukraine không trung thực, ông Musk tiếp tục khẳng định quan điểm.
Điều đó là sai… Tôi không muốn làm các bạn choáng váng, nhưng ông Zelenskyy không phải lúc nào cũng trung thực.
Ông Musk cho rằng Kyiv thực chất muốn dùng các vệ tinh thương mại Starlink cho các hoạt động quân sự, điều mà SpaceX đã từ chối ngay từ đầu cuộc xung đột.
Văn phòng Tổng thống và Bộ Ngoại giao Ukraine chưa phản hồi đề nghị bình luận của CNBC.
Hai mạng lưới, hai luật chơi
Trọng tâm lập luận của ông Musk là sự khác biệt giữa hai hệ thống vệ tinh của SpaceX:
- Starlink là mạng vệ tinh thương mại, bị giới hạn tốc độ vì không nhằm phục vụ các chiến dịch quân sự tấn công
- Starshield là hệ thống quân sự do SpaceX phát triển nhưng thuộc quyền sở hữu và vận hành của chính phủ Mỹ
- Theo ông Musk, các nhiệm vụ tấn công phải dùng Starshield, và mọi quyết định về Starshield thuộc về Bộ Chiến tranh, tức Bộ Quốc phòng Mỹ
- Hồi tháng 10, ông Musk viết trên X rằng mọi giới hạn tốc độ hay sử dụng Starshield do quân đội Mỹ và “cuối cùng là Tổng thống” quyết định
Sự phân định này đặt câu hỏi về việc ai thực sự nắm quyền quyết định đối với một công cụ có ý nghĩa sống còn trên chiến trường Ukraine – một doanh nghiệp tư nhân hay chính phủ Mỹ.
Lập trường của Kyiv
Hôm 18/11, ông Zelenskyy cho biết các hạn chế tốc độ đối với Starshield vẫn đang được áp dụng, cản trở khả năng của Ukraine trong việc đánh chặn các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga.
Chúng tôi đang thảo luận vấn đề này với phía Mỹ.
Ukraine dựa nhiều vào Starlink và Starshield cho liên lạc chiến trường và điều khiển máy bay không người lái. Chính ông Musk từng nói rằng nếu Starlink bị tắt, toàn bộ mặt trận Ukraine sẽ sụp đổ ngay lập tức – một nhận xét cho thấy mức độ phụ thuộc của Kyiv vào hệ thống này.
Những lời kể trái ngược
Ngày 20/10, The Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ và những người nắm rõ sự việc cho biết chính ông Musk đã ra lệnh làm chậm dịch vụ. Đến ngày 24/10, ông Musk nói SpaceX đã hạn chế quyền truy cập Starlink của Ukraine vì Kyiv vi phạm điều khoản dịch vụ khi dùng mạng này cho các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái – cáo buộc bị giới chức Ukraine bác bỏ.
Starlink là dịch vụ thương mại và không nhằm trở thành vũ khí chiến tranh.
Những lời kể trái ngược khiến công chúng khó xác định ai chịu trách nhiệm cho các hạn chế. Điều rõ ràng là trong một cuộc chiến mà công nghệ vệ tinh đóng vai trò quyết định, ranh giới giữa hạ tầng thương mại và vũ khí quân sự ngày càng mong manh.















