Thách thức kép cho chính phủ Colombia

Chính phủ sắp nhậm chức của Colombia đang đối mặt với bài toán khó: làm sao hoàn thành các cam kết môi trường mà không gây áp lực thêm lên ngân sách công vốn đã hạn chế. Đây là vấn đề thiết yếu bởi Colombia cần thúc đẩy phát triển bền vững song song với ổn định tài chính quốc gia. May mắn là hai mục tiêu này không loại trừ lẫn nhau, khi quốc gia đã có các ví dụ cho thấy việc sử dụng tài chính công một cách hợp lý có thể khơi dậy đầu tư từ khu vực tư nhân nhằm phát triển các dự án năng lượng tái tạo, kinh tế sinh học và nông nghiệp bền vững.

Vai trò của khu vực tư nhân và cộng đồng trong phát triển bền vững

Chìa khóa của chuyển đổi sang nền kinh tế phát triển và bền vững nằm ở năng lực của khu vực tư nhân cùng cộng đồng trong việc phát triển các dự án mang lại lợi ích kinh tế và môi trường. Các dự án như nhà máy điện mặt trời, canh tác cacao tái sinh hay khai thác bền vững cây jagua để tạo màu tự nhiên là những minh chứng về sáng kiến được triển khai bởi nhà phát triển tư nhân, người nông dân và cộng đồng địa phương, có thể biến các mục tiêu môi trường của chính phủ thành khoản đầu tư thực chất.

Advertisement300 × 250

Tuy nhiên, nhiều dự án gặp khó khăn lớn trong tiếp cận tài chính do các rào cản về vốn. Một phần nguyên nhân là do các nhà tài trợ đánh giá mức độ rủi ro khá cao hoặc mang tính chủ quan. Ví dụ, dự án năng lượng mặt trời chưa ký hợp đồng mua bán điện có thể bị coi là rủi ro về thị trường, dẫn đến khó khăn trong huy động vốn. Ở lĩnh vực kinh tế sinh học, các dự án do phụ nữ dẫn dắt thường đối mặt với thách thức trong tiếp cận tín dụng do thiếu hồ sơ tín dụng hoặc hoạt động chưa được biết đến rộng rãi.

Đi tìm giải pháp tài chính hiệu quả

Vấn đề không nằm ở thiếu ý tưởng dự án, mà chủ yếu do thiếu cơ chế tài chính hỗ trợ những dự án tạo ra lợi ích công cộng bên cạnh lợi nhuận tư nhân, nhưng vẫn bị thị trường đánh giá là rủi ro quá lớn. Tuy nhiên, nhà nước không cần phải trợ cấp vô thời hạn. Thay vào đó, vai trò của nhà nước có thể là quản lý nguồn lực công để giảm thiểu rủi ro, từ đó thu hút đầu tư tư nhân nhiều hơn. Trong bối cảnh này, hình thức tài chính kết hợp (finanzas combinadas) được xem là giải pháp khả thi nhất.

Tài chính kết hợp là cách sử dụng vốn công, viện trợ quốc tế hoặc nguồn tài trợ từ các tổ chức phi lợi nhuận để kích thích đầu tư tư nhân vào các mục tiêu phát triển bền vững, thông qua hỗ trợ mang tính chất tạm thời và tập trung giải quyết các rào cản như thiếu thông tin, chi phí cấu trúc cao hoặc rủi ro khiến khu vực tư nhân e ngại. Đây không phải là trợ cấp thuần túy mà nhằm tạo điều kiện để các dự án tiềm năng có thể huy động vốn dễ dàng hơn và tăng hiệu quả đầu tư. Sự bổ trợ này được gọi là tính bù trừ (additionality).

Thực tiễn thành công và hướng đi cho Colombia

Colombia đã có các trường hợp thành công trong việc áp dụng tài chính kết hợp để thu hút vốn tư nhân vào lĩnh vực nông nghiệp bền vững, kinh tế sinh học và năng lượng tái tạo. Nghiên cứu năm 2025 của Viện Môi trường Stockholm và Liên Hợp Quốc trên mười bốn hoạt động tài chính cho thấy hiệu quả cao khi nguồn vốn công tập trung giảm thiểu các rào cản đầu tư cấu trúc thay vì trợ cấp lâu dài cho từng dự án cụ thể.

Kết quả cho thấy có sự sẵn sàng của vốn tư nhân cho các dự án môi trường khi nguồn lực công được tận dụng hợp lý để giảm rủi ro khiến nhà đầu tư chần chừ hiện tại. Tài chính kết hợp phát huy hiệu quả khi tập trung vào loại bỏ các rào cản về rủi ro, khả năng vay vốn và chi phí cấu trúc thay vì chỉ trợ cấp trực tiếp dự án, từ đó tạo môi trường thuận lợi phát triển thị trường bền vững giải quyết các vấn đề môi trường quy mô lớn.

Chính phủ của Tổng thống đắc cử Abelardo de la Espriella có cơ hội tạo ra chính sách quốc gia về tài chính kết hợp với tiêu chí rõ ràng về tác động, tính bù trừ và huy động vốn tư nhân. Các tổ chức như Bancoldex, Financiera de Desarrollo Nacional và Quỹ Bảo đảm Quốc gia có thể được tận dụng kinh nghiệm để hỗ trợ hướng dẫn các khoản viện trợ phát triển nhằm mục tiêu kích thích đầu tư hiệu quả hơn. Trong bối cảnh ngân sách hạn chế, sự thành công của chuyển đổi bền vững Colombia tùy thuộc nhiều vào khả năng huy động tư nhân cùng đồng hành, không chỉ dựa vào nguồn lực công.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Chính phủ Colombia có nguy cơ áp lực lên ngân sách nếu tăng chi đầu tư môi trường.
  • Các dự án môi trường chất lượng không thiếu, nhưng gặp khó khăn lớn về tiếp cận tài chính.
  • Tài chính kết hợp giúp giảm rủi ro và thu hút vốn tư nhân vào các dự án bền vững.
  • Colombia đã có ví dụ thành công trong áp dụng tài chính kết hợp cho năng lượng tái tạo và kinh tế sinh học.
  • Chính sách quốc gia về tài chính kết hợp được xem là bước quan trọng thúc đẩy đầu tư bền vững lâu dài.

Đăng ký bản tin QMVN