Tu viện Saint-Siméon và di sản "thành phố chết" của Syria
Tu viện Saint-Siméon, tọa lạc tại tỉnh Alep ở phía Bắc Syria, thuộc quần thể các làng cổ được biết đến với tên gọi "các thành phố chết" và đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Được xây dựng vào cuối thế kỷ thứ V xung quanh cột thờ Saint-Siméon le Stylite, tu viện là một dấu ấn tiêu biểu của nền văn hóa Byzantine tại khu vực.
Trong suốt cuộc nội chiến kéo dài tại Syria từ năm 2011 đến 2024, địa điểm này gần như không thể tiếp cận và đã bị hư hại nặng nề do các đợt pháo kích, cướp bóc và hoạt động khai quật trái phép.
Hiện trạng thiệt hại và khảo sát chuyên gia
Bà nhận định có những thiệt hại không thể sửa chữa ở khu vực phía Đông Nam của tu viện, trong khi nhà thờ vẫn giữ được trạng thái tương đối tốt. Các cung vòm bị nứt nẻ và tường đá ở một số nơi bị đổ sập, dù các khu nhà ở của các tu sĩ còn nguyên vẹn.
Tác động của chiến tranh và thiên tai
Từ năm 2011, tu viện liên tiếp bị nhiều tổn thất khi khu vực bị cướp bóc, sử dụng làm mục đích quân sự và bỏ hoang. Giám đốc khu di tích, ông Abdel Jalil Arabi, cho biết ước tính khoảng 30-40% công trình bị hư hại, đáng chú ý là mái vòm phía Tây sụp đổ cùng các cột trụ kèm theo.
Cột của Saint-Siméon, biểu tượng tôn giáo quan trọng của khu di tích, chính thức còn phần chân đế nhưng các phần còn lại đã bị tách rời và phân tán. Mặt khác, tu viện đã từng trải qua nhiều lượt chiếm đóng quân sự khác nhau và bị trúng đòn tấn công nghiêm trọng năm 2016, sau đó lại phải gánh chịu thêm thiệt hại từ trận động đất kinh hoàng xảy ra tháng 2 năm 2023 tại Syria và Thổ Nhĩ Kỳ.
Giá trị lịch sử và sự trở lại của di tích
Tu viện được xây dựng để tưởng nhớ Saint-Siméon le Stylite, một tu sĩ biệt ly sống trên đỉnh cột trong gần 40 năm để cầu nguyện, là một điểm hành hương quan trọng thời kỳ chuyển tiếp từ tôn giáo đa thần sang Byzantine Kitô giáo. Đây cũng là một phần trong kho tàng khảo cổ đồ sộ của Syria, quốc gia có nền văn minh liên tục hàng ngàn năm, tuy nhiên nhiều di sản đã bị phá hủy trong chiến tranh.
Micheline Kurdi chia sẻ kế hoạch xem lại các bản thiết kế cũ nhằm tái lập phần chân đế và những bộ phận còn sót lại của cột, phục vụ công tác hồi phục.
Hợp tác quốc tế trong bảo tồn
Ông Jean-Baptiste Faivre, đại diện đại sứ quán Pháp tại Syria, nhấn mạnh tầm quan trọng của di sản không chỉ đối với lịch sử mà còn với tương lai phát triển kinh tế và du lịch của quốc gia Trung Đông này. Phái đoàn đã công bố kế hoạch hợp tác giữa Cơ quan Di sản Syria và các tổ chức văn hóa Pháp để hỗ trợ công cuộc phục hồi và phát triển khu vực.
Pháp có truyền thống lâu dài trong khảo cổ học ở Syria từ đầu thế kỷ 20 với nhiều dự án lớn bị đình trệ vì chiến tranh. Các nguồn tài trợ từ Đại sứ quán Pháp và Quỹ Aliph, chuyên bảo vệ di sản văn hóa các quốc gia bị chiến tranh tàn phá, sẽ đồng hành trong công tác phục hồi.
Vincent Gelot, đại diện NGO Œuvre d’Orient hoạt động tại Liban và Syria, bày tỏ hy vọng rằng một ngày không xa, các du khách và tín đồ hành hương sẽ quay trở lại thăm khu di tích, nơi vẫn truyền tải thông điệp lịch sử và văn hóa đến ngày nay.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Tu viện Saint-Siméon bị thiệt hại nặng nề do chiến tranh và thiên tai tại Syria từ 2011 đến 2024.
- Khoảng 30-40% công trình đã bị phá hủy, bao gồm mái vòm phía Tây và nhiều cột trụ.
- Công tác phục hồi được tiến hành nhờ hợp tác giữa cơ quan di sản Syria và các tổ chức Pháp, với sự hỗ trợ tài chính quốc tế.
- Địa điểm có giá trị lịch sử và tôn giáo sâu sắc, là điểm hành hương quan trọng thời Byzantine.
- Người dân kỳ vọng di tích sẽ được khôi phục để trở thành điểm đến du lịch và tín ngưỡng trong tương lai.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.








