Argentina và Mỹ không tham gia ký tuyên bố của Media Freedom Coalition

Media Freedom Coalition (Liên minh Tự do Báo chí) là tổ chức quốc tế được thành lập vào tháng 7/2019 với mục tiêu bảo vệ quyền tự do báo chí ở cả cấp quốc nội và quốc tế. Hiện liên minh này có 51 thành viên và do Phần Lan cùng Vương quốc Anh đồng chủ trì. Mới đây, trong bản tuyên bố được đưa ra vào tháng 5 năm nay về vai trò quan trọng của báo chí trong các cuộc xung đột và ảnh hưởng của truyền thông độc lập đến an ninh toàn cầu, Argentina và Mỹ đã không ký kết, trở thành hai thành viên duy nhất không tham gia cùng 49 nước khác.

Hành động này của chính phủ của Tổng thống Javier Milei ở Argentina trùng hợp với việc Mỹ dưới thời chính quyền Donald Trump cũng không đồng thuận với tuyên bố. Điều này gây bất ngờ và nhận nhiều quan ngại từ cộng đồng quốc tế khi tuyên bố khẳng định tầm quan trọng của báo chí trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cũng như góp phần duy trì hòa bình và an ninh.

Nội dung và ý nghĩa của tuyên bố Media Freedom Coalition

Bản tuyên bố này thừa nhận vai trò thiết yếu nhưng ngày càng rủi ro mà các nhà báo và người làm nghề truyền thông phải đối mặt khi làm việc trong bối cảnh xung đột. Tuyên bố nhấn mạnh mối liên hệ quan trọng giữa tự do báo chí và an ninh quốc gia, cũng như an toàn toàn cầu. Theo tài liệu, các phương tiện truyền thông được tự do, độc lập và đa dạng có thể đóng góp lớn vào việc thiết lập và duy trì hòa bình, đặc biệt trong những thời điểm hòa bình thế giới trở nên khó đạt được hơn bao giờ hết.

Tuyên bố cũng đề cập đến vai trò của báo chí trong việc cung cấp thông tin chính xác và kịp thời, cứu sống sinh mạng và bảo vệ sinh kế của người dân trong vùng xung đột. Công việc báo chí vì lợi ích công cộng cũng đóng vai trò phòng chống tin giả và tuyên truyền, vốn có thể gia tăng khi các vấn đề về an ninh trở nên nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, truyền thông tự do có thể giúp cảnh báo sớm về các tội ác chiến tranh tiềm tàng, thúc đẩy đối thoại trong các cuộc xung đột, tạo điều kiện cho sự hiểu biết lẫn nhau cũng như trao tiếng nói cho những nhóm bị loại trừ trong các quá trình hòa giải và hòa bình.

Nguy cơ và thách thức đối với nhà báo trong tình trạng xung đột

Trong tình cảnh các cuộc khủng hoảng và chiến tranh, nhà báo đang ngày càng đối mặt với nguy hiểm khi truyền đạt sự thật đến công chúng. Theo Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ), năm 2025 đánh dấu năm đẫm máu nhất trong hơn 30 năm qua với 129 nhà báo và nhân viên truyền thông thiệt mạng khi thực hiện nhiệm vụ.

Advertisement300 × 250

Điều này phản ánh sự leo thang mức độ nguy hiểm mà những người làm báo phải đối mặt.

Tuyên bố cũng nêu rõ rằng dù các nhà báo được bảo vệ theo luật nhân đạo quốc tế, được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc công nhận qua nghị quyết 2222 năm 2015, nhưng thực tế chiếc áo có chữ “PRESS” từng là sự bảo vệ giờ được xem như mục tiêu tấn công. Ngoài ra, nữ nhà báo đang chịu đựng nạn quấy rối trực tuyến gia tăng, còn các tổ chức truyền thông thì phải đương đầu với sự kiểm duyệt nhà nước lan rộng, áp lực tài chính, sự tràn lan của thông tin sai lệch cũng như các thách thức từ công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI).

Bối cảnh chính trị trong nước và những tác động lên tự do báo chí

Chính phủ Javier Milei đã nhiều lần có những phát ngôn và hành động chỉ trích, gây khó khăn cho báo chí trong nước. Các tổ chức vận động cho quyền tự do ngôn luận như Fopea và Adepa từng lên tiếng phản đối nhưng không được xem xét nghiêm túc. Đáng chú ý, năm nay chính quyền Milei và em gái là bà Karina Milei đã đóng cửa phòng báo chí tại Casa Rosada – trụ sở chính phủ Argentina, sau khi cáo buộc các nhà báo theo dõi trái phép mà sau đó Tòa án liên bang bác bỏ. Mặc dù phòng báo chí đã mở lại, nhưng nhiều hạn chế vẫn đang được áp dụng, không trả lại điều kiện làm việc như trước.

Phản ứng quốc tế và các quốc gia ký hỗ trợ tuyên bố

Trong khi Argentina và Mỹ từ chối ký tuyên bố, nhiều quốc gia khác như Australia, Áo, Bỉ, Belize, Botswana, Bulgaria, Canada, Chile, Costa Rica, Croatia, Síp, Cộng hòa Séc, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Pháp, Đức, Ghana, Hy Lạp, Guyana, Honduras, Iceland, Ireland, Italy, Nhật Bản, Kosovo, Latvia, Lebanon, Lithuania, Luxembourg, Maldives, Montenegro, New Zealand, Bắc Macedonia, Na Uy, Bồ Đào Nha, Hàn Quốc, Serbia, Seychelles, Sierra Leone, Slovakia, Slovenia, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Ukraine, Uruguay, Hà Lan và Vương quốc Anh đã ký kết thể hiện cam kết bảo vệ quyền tự do báo chí toàn cầu.

Việc Argentina và Mỹ không ký tuyên bố gây nhiều nghi vấn về cam kết của hai nước đối với tự do báo chí và an ninh thông tin, nhất là trong bối cảnh báo giới đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng như an ninh cá nhân, áp lực chính trị, và sự phát triển nhanh của công nghệ truyền thông.

Bức ảnh do AP cung cấp ghi lại cảnh các nhà báo bị giữ ngoài cửa Casa Rosada ở Buenos Aires hôm 23/4/2026, sau khi Tổng thống Milei hạn chế quyền tiếp cận của họ cho thấy những khó khăn thực tế mà báo chí đang gặp phải ở Argentina hiện nay.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Chính phủ Argentina và Mỹ là hai quốc gia duy nhất không ký tuyên bố của Media Freedom Coalition về tự do báo chí năm 2026.
  • Vai trò của báo chí trong bảo vệ an ninh và hòa bình quốc tế ngày càng được nhấn mạnh trong bản tuyên bố của Media Freedom Coalition.
  • Năm 2025 là năm đẫm máu nhất với 129 nhà báo bị sát hại khi tác nghiệp, mức cao nhất trong hơn 30 năm qua.
  • Chính quyền kỳ vọng Argentina dưới thời Javier Milei đã áp đặt nhiều hạn chế, gây khó khăn cho báo chí trong nước.
  • Có tới 49 quốc gia thành viên khác đã ký cam kết bảo vệ tự do báo chí trong liên minh Media Freedom Coalition.

Đăng ký bản tin QMVN