Ca bệnh bí ẩn tại Abuja
Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ cho biết hôm thứ Sáu rằng bệnh nhân tại Nigeria – người vợ sinh ra ở Uganda của một nhà ngoại giao Thụy Sĩ đóng tại Abuja – không hề đến Congo. Thay vào đó, bà được cho là đã nhiễm Ebola trong chuyến du lịch cùng chồng tại Uganda, nơi bà nghỉ hai tuần trước khi trở về Abuja. Nhà chức trách Nigeria chỉ xét nghiệm Ebola cho bà 13 ngày sau khi bà phát bệnh.
Giới chức Uganda lại cho rằng người phụ nữ đã ở miền đông Congo trước khi quá cảnh qua Uganda, nhưng cả WHO lẫn cơ quan y tế hàng đầu châu Phi đều cho biết thông tin này chưa được xác nhận. WHO khẳng định cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục để xác định nguồn lây.
Giả thuyết từ sân bay Entebbe
Một giả thuyết đang được điều tra là bệnh nhân Nigeria có thể đã bị lây từ bệnh nhân Ebola đầu tiên được xác nhận của Kenya, người cũng bay từ sân bay Entebbe của Uganda trong cùng ngày 3/10. Bệnh nhân Kenya qua đời hai ngày sau đó tại một bệnh viện ở Nairobi.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh Ebola chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người bệnh hoặc vật dụng nhiễm bẩn.
Sự hiện diện ngẫu nhiên tại cùng một địa điểm, một sân bay lớn, không phải là mối liên hệ dịch tễ học có cơ sở theo bất kỳ tiêu chuẩn nào mà chúng ta hiện biết.
Bà Neema Rusibamayila Kimambo, đại diện WHO tại Kenya, cho biết việc hai bệnh nhân cùng rời sân bay Entebbe có thể chỉ là trùng hợp. Theo bà, trong số những người tiếp xúc tại Kenya, kể cả hành khách trên chuyến bay của bệnh nhân Kenya và toàn bộ nhân viên sân bay, chưa ai bị nhiễm bệnh.
Uganda khẳng định không có ca bệnh
Uganda đã ghi nhận 20 ca Ebola trong tháng 5 và tháng 6, phần lớn lây từ Congo, nhưng không phát hiện thêm ca nào kể từ tháng 6. Người phát ngôn chính phủ Uganda Alan Kasujja nói với Reuters hôm thứ Năm rằng nước này không có ca Ebola nào và sẽ công khai mọi thông tin nếu có.
Dù vậy, khả năng bệnh nhân Nigeria bị nhiễm tại Uganda đã làm dấy lên lo ngại về sự lây truyền âm thầm chưa được phát hiện, tại một quốc gia mà dịch bệnh tưởng như đã được kiểm soát. Mỗi giả thuyết về nguồn lây đều kéo theo những hệ lụy lớn cho công tác truy vết và phòng chống dịch trong khu vực.
Đợt bùng phát lan rộng nhất lịch sử
Dịch bệnh hiện đã xuất hiện tại bốn quốc gia ở đông, trung và tây châu Phi, trở thành đợt bùng phát Ebola có phạm vi địa lý rộng nhất từng ghi nhận trên lục địa. Riêng tại Congo, Ebola đã lây nhiễm gần 10.000 người và khiến hơn 4.600 người tử vong. Bệnh có thể gây sốt, nôn mửa, tiêu chảy và, trong trường hợp nặng, xuất huyết trong và ngoài. Một số đặc điểm quan trọng của dịch bệnh:
- Virus lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người bệnh hoặc vật dụng nhiễm bẩn.
- Chỉ những người đã có triệu chứng mới có thể lây virus.
- Chủng Bundibugyo gây dịch hiện nay chưa có vắc xin hay thuốc điều trị được phê duyệt.
Chúng tôi đang đuổi theo virus, nhưng virus đang đi trước chúng tôi.
Lời thừa nhận của Giám đốc WHO khu vực châu Phi từ hồi tháng 8 cho thấy cuộc chiến chống dịch còn nhiều gian nan. Ca bệnh tại Nigeria – quốc gia đông dân nhất châu Phi – là lời nhắc rằng trong một thế giới kết nối, một ổ dịch ở bất kỳ đâu cũng có thể trở thành mối lo của tất cả.
