Trí tuệ nhân tạo thúc đẩy tầm quan trọng của ngành công nghệ thông tin trong học đại học

Trí tuệ nhân tạo định hình lại ngành học công nghệ thông tin tại đại học

Khác với quan niệm cũ, AI không làm mờ nhạt vai trò của ngành công nghệ thông tin mà thực chất đang nâng cao các đòi hỏi kỹ năng chuyên sâu hơn.

Thay vì chỉ viết mã lệnh, người học công nghệ thông tin tương lai cần nắm bắt toàn diện về cách thiết kế, vận hành và kiểm tra hệ thống kỹ thuật số phức tạp – đây được xem là bước tiến phát triển trọng yếu của ngành học này.

Tác động của AI đến thị trường lao động và lựa chọn ngành học

AI đã ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như y tế, tuyển dụng và quản lý sản xuất, thay đổi phương thức làm việc trong giáo dục, hành chính và đại học. Những thành tựu của AI thậm chí đã vượt qua được các kỳ thi đại học, vốn trước đây chỉ dành cho các chuyên gia công nghệ cao, khiến nhiều người trẻ băn khoăn liệu ngành công nghệ thông tin còn cần thiết.

Dữ liệu từ Cục Thống kê Liên bang Đức cho thấy kỳ học mùa đông 2024/2025 có 267.249 sinh viên theo học công nghệ thông tin, tăng so với 260.078 sinh viên năm trước đó. Tuy nhiên tại Mỹ, số sinh viên ngành khoa học máy tính giảm 8,1% vào mùa thu 2025, phản ánh xu hướng thị trường lao động đang điều chỉnh.

Các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới liên tục cắt giảm nhân sự do áp lực chi phí và tái cấu trúc trong bối cảnh AI và tự động hóa phát triển. Tuy nhiên, dữ liệu khảo sát tại Mỹ cho thấy tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm mới tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin đạt 7%, cao hơn nhiều ngành khác như sinh học hay lịch sử nghệ thuật. Tại Đức, số lượng việc làm trong lĩnh vực IT có trình độ Thạc sĩ hoặc tương đương giảm trên 30% trong một năm, trong khi có đến 13.500 vị trí chưa thể lấp đầy do thiếu chuyên gia chất lượng.

Nhu cầu mới về kỹ năng và chương trình đào tạo hiện đại

Trước câu hỏi liệu học công nghệ thông tin có còn đáng giá trong tương lai, các chuyên gia cho rằng ngành này không chỉ dạy lập trình mà còn phát triển kỹ năng kỹ thuật số sâu sắc về thiết kế và quản lý hệ thống phức tạp. Ví dụ, Hasso-Plattner-Institut (HPI) tại Đức tập trung đào tạo theo phương pháp Digital Engineering, giúp sinh viên xây dựng năng lực phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ thay vì chỉ học một công cụ cụ thể.

Các chuyên gia nhận định rằng tương lai sẽ có nhu cầu lớn với các vị trí như chuyên gia nền tảng AI, kỹ sư hệ thống phức tạp và người chịu trách nhiệm sản phẩm kỹ thuật số. Những vai trò này đòi hỏi hiểu biết chuyên sâu về AI, dữ liệu, kiến trúc hệ thống cũng như khả năng đánh giá tác động xã hội.

Định hướng dài hạn và vai trò then chốt của công nghệ thông tin

Số liệu từ Bộ Lao động Mỹ dự báo nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực công nghệ thông tin sẽ tăng nhanh hơn mức trung bình của các ngành nghề khác từ năm 2024 đến 2034. Điều này cho thấy nhân lực CNTT có vai trò quyết định trong việc xây dựng và vận hành các hệ thống kỹ thuật số trong các lĩnh vực sức khỏe, quản lý, công nghiệp và tài chính.

Ngành công nghệ thông tin đã phát triển từ kỹ thuật chuyên môn thành lĩnh vực xuyên ngành, kết hợp nhiều khía cạnh từ báo chí, y tế đến khoa học xã hội và quản trị hành chính. Những người theo đuổi ngành này không chỉ học về công nghệ mà còn góp phần nâng cao năng lực số, trách nhiệm xã hội và khả năng sáng tạo trong thế giới do AI định hình.

Việc theo học công nghệ thông tin hiện nay chính là sự đầu tư cho tương lai số, nhận thức để phát triển và kiểm soát các công nghệ số nhằm góp phần vào chủ quyền kỹ thuật số và quyền tự chủ dân chủ trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Prof. Dr. Tobias Friedrich, Giám đốc Hasso-Plattner-Institut, Potsdam, người đồng thời là Trưởng Khoa Kỹ thuật số của viện.