Phiên giảm sâu nhất kể từ “Ngày Giải phóng”
Ngày 5/11, chỉ số Nasdaq Composite giảm 5,5% – mức giảm trong một phiên sâu nhất kể từ “Ngày Giải phóng” tháng 4/2025, khi các mức thuế quan mới của ông Trump làm rung chuyển thị trường. Chỉ số Nasdaq 100, gồm các công ty lớn nhất, mất 6,4%, xóa sổ 2.500 tỷ USD giá trị vốn hóa. Chỉ số biến động VIX, thước đo nỗi sợ của Phố Wall, ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 12/2024.
Đây là phiên bán tháo thứ hai liên tiếp của cổ phiếu AI và lần thứ năm kể từ giữa tháng 10 Nasdaq Composite mất hơn 500 điểm trong một phiên. Chỉ số đã giảm gần 12% so với mức đỉnh ngày 6/10, chính thức rơi vào vùng điều chỉnh. Theo ông Michael O'Rourke, chiến lược gia trưởng tại JonesTrading, việc Đảng Dân chủ giành nhiều ghế thống đốc khiến kịch bản chậm lại của làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu trở thành chủ đề then chốt của thị trường.
Chip và “neocloud” chịu đòn nặng nhất
Cổ phiếu chip và các công ty cho thuê hạ tầng điện toán đám mây AI – còn gọi là “neocloud” – giảm mạnh nhất:
- Chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm 12%, xuống mức thấp nhất trong hơn sáu tháng; Nvidia mất 9%, AMD lao dốc 17%.
- CoreWeave giảm 10%, chênh lệch hoán đổi rủi ro tín dụng kỳ hạn 5 năm của công ty mở rộng lên mức kỷ lục 1.267,9 điểm cơ bản; chỉ số này của Intel cũng lập kỷ lục 149,7 điểm cơ bản.
- Nebius giảm 15%; cổ phiếu của cả Nebius và CoreWeave đã mất một nửa giá trị trở lên kể từ ngày 6/10.
- Các nhà vận hành trung tâm dữ liệu Applied Digital, Cipher Digital và IREN đều giảm hơn 14%.
Làn sóng bán tháo lan sang cả các “ông lớn” điện toán đám mây: Amazon và Alphabet cùng giảm 2,2%, Microsoft mất 3,6% giữa thông tin công ty đang siết chặt giám sát một số dự án trung tâm dữ liệu của Nebius, IREN và Nscale.
Các doanh nghiệp năng lượng và thiết bị liên quan cũng bị ảnh hưởng, với GE Vernova giảm 7,4% và Constellation Energy mất 2,5%.
Rủi ro với làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu
Đợt bán tháo cho thấy nhà đầu tư bắt đầu tính đến làn sóng phản đối ngày càng tăng từ cộng đồng địa phương đối với trung tâm dữ liệu – điều mà một số nhà phân tích cho rằng thị trường chưa phản ánh đầy đủ. Các chuyên gia của UBS ước tính khoảng 30% công suất trung tâm dữ liệu dự kiến bổ sung tại Mỹ năm 2028 có thể gặp rủi ro nếu việc xây dựng bị tạm dừng.
Ông Bruce Zaro, giám đốc điều hành tại Granite Wealth Management, cảnh báo sẽ có nhiều phản đối khi các trung tâm dữ liệu được đặt ngay cạnh khu dân cư, gây áp lực lên lưới điện và hệ thống cấp nước. Dù đã có không ít dự án được phê duyệt, vẫn còn rất nhiều dự án đang chờ cấp phép.
Con đường để những dự án đó được cấp phép sẽ rất gian nan.
Từ “lời hứa” đến “cái giá” của AI
Những bất ổn chính trị giáng vào một thị trường AI vốn đã chao đảo bởi nhiều yếu tố:
- Nỗi lo về lợi nhuận thu về từ những khoản đầu tư khổng lồ đổ vào AI.
- Lãi suất tăng từ cuối mùa hè khiến khả năng huy động vốn của các công ty nhỏ, vay nợ nhiều bị thu hẹp.
- Nguy cơ quy định chặt chẽ hơn và sự phản đối của cộng đồng đối với trung tâm dữ liệu.
Nhiều nhà phân tích cho rằng quy mô giảm điểm báo hiệu làn sóng bán tháo có thể lan sang châu Á, nơi Nikkei của Nhật Bản và Kospi của Hàn Quốc đã tăng hơn 20% từ đầu năm. Một số người còn đặt câu hỏi liệu đợt sụt giảm có ảnh hưởng tới thời điểm thương vụ IPO được chờ đợi của Anthropic dự kiến vào mùa thu này. Ông Ted Parkhill, nhà sáng lập Incline Investment Management, cho rằng AI chắc chắn sẽ thay đổi thế giới về lâu dài, nhưng không phải cổ phiếu AI nào hiện cũng được định giá hợp lý, và thị trường sẽ còn nhiều biến động.
Thị trường đang chuyển từ lời hứa của AI sang cái giá của AI.
