Định giá lớn cần lời giải tài chính
Vấn đề của Anthropic không phải thiếu sự chú ý. Công ty nằm trong nhóm tên tuổi có khả năng định hình làn sóng phần mềm và mô hình AI thế hệ mới. Nhưng danh tiếng công nghệ không tự động biến thành giá trị thị trường. Reuters dẫn bốn người biết về trao đổi với nhà đầu tư cho biết một số bên muốn giá chào bán hấp dẫn hơn, thay vì chấp nhận ngay mức định giá khoảng 1.500 tỷ USD được bàn luận gần đây. Trước đó, kỳ vọng có lúc lên tới 2.000 tỷ USD. Những con số này là mức được thị trường thảo luận, không phải giá IPO đã ấn định.
Hồ sơ S-1/A Anthropic nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ ngày 2/11 cung cấp thêm căn cứ để đánh giá hoạt động kinh doanh. Reuters đưa tin doanh thu quý III đạt khoảng 16,96 tỷ USD, tăng 47% so với quý trước nhưng chậm hơn đáng kể mức tăng của quý II. Nhà đầu tư cũng chờ số liệu doanh thu tháng 10 vẫn để trống trong bản cập nhật. Doanh thu tăng mạnh là một tín hiệu tích cực, song tốc độ tăng trưởng và lợi nhuận tương lai mới là những biến số quyết định khả năng duy trì định giá rất cao.
Chi phí tính toán trở thành câu hỏi trung tâm
Tăng trưởng của các phòng thí nghiệm AI phụ thuộc vào máy chủ, chip xử lý, điện năng và hợp đồng cung ứng công suất tính toán. Theo Reuters, Anthropic đã đưa ra những cam kết liên quan đến năng lực điện toán với các đối tác như Amazon và Google có tổng quy mô gần 900 tỷ USD.
Đây là các cam kết dài hạn, không đồng nghĩa toàn bộ khoản tiền đã được chi ngay. Nhưng chúng cho thấy áp lực tài trợ lớn và rủi ro khi nhu cầu thực tế không bắt kịp kế hoạch mở rộng.
Trong bối cảnh đó, bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng có thể tạo thêm nguồn vốn, nhưng cũng đặt công ty dưới sự giám sát thường xuyên về doanh thu, thua lỗ và dòng tiền. Nhà đầu tư có quyền đặt ra câu hỏi cơ bản: Khi nào khách hàng trả đủ tiền cho các sản phẩm AI để bù chi phí máy móc và vận hành? Một IPO thành công không chỉ cần người mua cổ phiếu trong tuần chào bán, mà còn cần luận điểm kinh doanh đủ sức đứng vững khi thị trường bớt hào hứng.
Bán tháo công nghệ và sức ép chính trị
Ngày 5/11, chỉ số Nasdaq Composite giảm khoảng 5,5%, còn S&P 500 mất 4,4%, theo AP và Reuters. Nhóm bán dẫn, trung tâm dữ liệu và doanh nghiệp chuyên cho thuê năng lực tính toán chịu sức ép đặc biệt mạnh. Kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ làm gia tăng lo ngại về kiểm soát hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu, khi nhiều cộng đồng phản đối mức tiêu thụ điện, nước và chi phí hạ tầng. Đây là một yếu tố của đợt bán tháo, bên cạnh những hoài nghi vốn đã tích tụ về nợ vay và mức chi đầu tư.
Không nên xem phản ứng của thị trường là bằng chứng rằng AI mất hết tiềm năng kinh tế. Những doanh nghiệp công nghệ lớn vẫn có lợi ích trong tự động hóa và hạ tầng số. Tuy nhiên, định giá có thể giảm ngay cả khi công nghệ tiếp tục phát triển, nếu dòng tiền xuất hiện chậm hơn kỳ vọng. Sự phân biệt giữa triển vọng dài hạn và giá cổ phiếu ngắn hạn đang trở thành trọng tâm của các cuộc đàm phán IPO.
Ba kịch bản cho đợt chào bán
Nếu hai bên thống nhất mức giá phù hợp, Anthropic có thể tiếp tục lịch giới thiệu nhà đầu tư dự kiến bắt đầu tuần 9/11, với việc xác định giá vào tuần kế tiếp. Khả năng thứ hai là công ty giảm kỳ vọng định giá hoặc điều chỉnh quy mô phát hành nhằm thu hút cam kết mua. Khả năng thứ ba là tạm lùi lịch nếu thị trường chưa sẵn sàng tiếp nhận thương vụ mà một số người trong giới đầu tư dự đoán có thể huy động tới 100 tỷ USD. Tất cả hiện là kịch bản, không phải quyết định đã xác nhận.
Rick Meckler thuộc Cherry Lane Investments được Reuters dẫn lời cho rằng những doanh nghiệp công nghệ này vẫn có chỗ đứng trong tương lai và nhà đầu tư sẽ tiếp tục quan tâm, dù định giá trên thị trường tư nhân có thể phải điều chỉnh. Cách nhìn đó cho thấy sự khác nhau giữa việc từ chối một mức giá và từ chối cả ngành công nghệ. Với Anthropic, thử thách lớn nhất có lẽ không phải thuyết phục công chúng rằng AI quan trọng, mà là thuyết phục họ trả bao nhiêu cho tầm quan trọng ấy ngay hôm nay.
