Không có điều kiện cứng cho sự tham gia của các nhóm phiến quân

Trong buổi trò chuyện trực tuyến do Stanis Bujakera Tshiamala tổ chức, giáo sư khoa học chính trị Bob Kabamba Kazadi, Đại học Liège, đã phân tích sâu về đối thoại giữa các phe phái Congo diễn ra tại Sun City, nhằm rút ra bài học cho đối thoại quốc gia hiện nay. Ông phủ nhận quan niệm cho rằng các nhóm phiến quân phải đáp ứng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt mới được tham gia, thay vào đó, chính mục tiêu chung là chấm dứt chiến tranh đã khiến cuộc đối thoại mở rộng và bao gồm đa dạng thành phần trong xã hội Congo.

Ông nhấn mạnh rằng toàn bộ chính trị gia, nhóm phiến quân, xã hội dân sự và Giáo hội Công giáo đã cùng nhận thấy chiến tranh sẽ dẫn đến việc phân mảnh đất nước thành nhiều thực thể đối đầu.

Advertisement300 × 250

Cuộc xung đột này từng được gọi là “cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất châu Phi” do có nhiều quốc gia và số lượng thương vong rất lớn liên quan.

Áp lực quốc tế và sự đồng thuận nội bộ

Bên cạnh sự đồng thuận trong nước, các lực lượng bên ngoài như Liên minh châu Phi (AU), các quốc gia vùng lân cận cùng bốn nước bảo trợ gồm Pháp, Anh, Bỉ và Mỹ đã nhất trí ủng hộ phương thức đối thoại để kết thúc chiến tranh thay vì tiếp tục lực lượng vũ trang xung đột. Đây là một yếu tố then chốt tạo điều kiện cho các bên tham gia cuộc đàm phán tại Sun City.

Phân tích chiến lược và xây dựng khung đối thoại hợp nhất

Bob Kabamba Kazadi trình bày chi tiết phương pháp đàm phán tại Sun City đã dựa trên việc lập bản đồ toàn bộ lực lượng chính trị và phiến quân, cùng phân tích mục tiêu, lợi ích của từng bên. Kết quả chỉ ra điểm chung là tất cả đều khao khát quyền lực.

Trên cơ sở này, các nhà hòa giải đã phân tầng các bên tham gia và thiết lập một khuôn khổ tối thiểu mà mọi người đều có thể chấp nhận. Mục tiêu cuối cùng là tổ chức bầu cử nhằm tạo cơ hội cho mỗi lực lượng có thể giành quyền thông qua con đường chính trị thay vì vũ lực.

Thực thể này được cụ thể hóa bằng các cơ chế phân bổ quyền lực bao gồm chia sẻ các vị trí trong chính phủ, đại sứ quán, bộ ngành, quốc hội cũng như doanh nghiệp nhà nước giữa các nhóm. Giáo sư gọi đây là “chìa khóa phân phối” quyền lực, nhằm cân bằng lợi ích giữa các bên.

Giám sát quốc tế và đảm bảo thực thi

Quy trình này còn được củng cố bởi sự đồng thuận của các bên trong nước, thống nhất với việc tổng thống thời kỳ đó chấp thuận có đến bốn phó tổng thống đại diện cho các thành phần quan trọng trong xã hội.

Bên cạnh đó, việc thành lập Ủy ban quốc tế hỗ trợ quá trình chuyển tiếp (CIAT) quy tụ 15 đại sứ nhằm giám sát và bảo đảm cơ chế này hoạt động ổn định cho đến khi diễn ra cuộc bầu cử chính thức, qua đó người chiến thắng sẽ được công nhận là nhà lãnh đạo hợp pháp của Congo.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Cuộc đối thoại Sun City thành công nhờ sự nhận diện mục tiêu chung của các lực lượng chính trị và phiến quân trong nước.
  • Áp lực và sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình đối thoại tại Congo.
  • Lập bản đồ lực lượng cùng phân tích mục tiêu giúp tạo ra khung đối thoại hợp nhất chấp nhận được mọi bên.
  • Chính sách phân chia quyền lực công bằng giữa các nhóm giúp tránh xung đột tiếp tục và dẫn đến bầu cử hòa bình.
  • Ủy ban quốc tế hỗ trợ quá trình chuyển tiếp (CIAT) quản lý và giám sát để đảm bảo tiến trình đối thoại và bầu cử được thực hiện đúng kế hoạch.

Đăng ký bản tin QMVN