Cơn sốt giá điện sinh hoạt và sự bùng nổ trung tâm dữ liệu
Mức tăng vượt xa lạm phát tại các bang chiến trường công nghiệp
Theo dữ liệu thống kê từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), giá điện sinh hoạt của các hộ gia đình trên toàn quốc đã tăng hơn 10% kể từ năm 2024. Đáng chú ý, tốc độ tăng giá năng lượng đã vượt xa mức tăng chi phí của phần lớn hàng hóa và dịch vụ thiết yếu khác trong nền kinh tế, gây sức ép tài chính nặng nề lên đời sống thường nhật của cử tri Mỹ.
Tình trạng này diễn ra đặc biệt nghiêm trọng tại các bang chiến trường chính trị then chốt như Ohio, Michigan và Pennsylvania — những địa bàn đang chứng kiến làn sóng xây dựng ồ ạt các trung tâm dữ liệu phục vụ điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo.
Tại các bang này, hóa đơn tiền điện sinh hoạt đã tăng vọt với tốc độ gấp ba lần tỷ lệ lạm phát bình quân, cá biệt tại bang Ohio đã tăng hơn 20% chỉ trong vòng hai năm qua.
Giá điện sinh hoạt toàn nước Mỹ tăng hơn 10% kể từ năm 2024, bỏ xa đà tăng lạm phát chung.
Hóa đơn tiền điện tại các bang chiến trường Ohio, Michigan và Pennsylvania tăng gấp 3 lần lạm phát.
Sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu ngốn điện khổng lồ châm ngòi làn sóng phẫn nộ của người dân.
Đây có thể là cuộc bầu cử đầu tiên mà các công ty tiện ích và giá điện trở thành vấn đề nổi bật hàng đầu; hóa đơn tăng liên tục và người dân không thấy hồi kết.
Cam kết quyết liệt của các ứng viên và cuộc chiến cơ quan quản lý
Đề xuất đóng băng giá điện và xem xét tạm dừng dự án trung tâm dữ liệu
Trong kỳ bầu cử năm 2026, 36 ghế thống đốc bang và các vị trí ủy viên tại 9 ủy ban tiện ích công cộng (PUC) được đưa ra bầu chọn, trao cho cử tri quyền quyết định trực tiếp hoặc gián tiếp đối với nhân sự điều hành giá năng lượng. Tại bang Ohio, ứng viên Thống đốc phe Dân chủ Amy Acton cam kết hạ giá năng lượng, lập ủy ban độc lập không chịu sự chi phối của các tập đoàn điện lực và ủng hộ lệnh tạm dừng (moratorium) cấp phép trung tâm dữ liệu mới. Trong khi đó, đối thủ Cộng hòa Vivek Ramaswamy hứa hẹn sẽ bảo đảm người dân sống gần các trung tâm dữ liệu không phải trả bất kỳ đồng tiền điện nào.
Trước thềm bầu cử, nhiều thống đốc đương nhiệm cũng tận dụng quyền lực hành chính để răn đe các hãng điện. Thống đốc bang Pennsylvania Josh Shapiro đã gây sức ép buộc tập đoàn PECO Energy rút lại đề xuất tăng giá gửi lên cơ quan quản lý bang, giúp giảm tới 34 USD mỗi tháng cho hóa đơn tương lai của người tiêu dùng, đồng thời gửi thư yêu cầu hàng loạt CEO ngành điện giải trình về tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE).
Bầu chọn 36 thống đốc bang và ủy viên quản lý tiện ích tại 9 bang trọng điểm như Arizona và Georgia.
Ứng viên Amy Acton ủng hộ tạm ngừng trung tâm dữ liệu, đối thủ Vivek Ramaswamy hứa miễn tiền điện cho dân cư lân cận.
Thống đốc Josh Shapiro ép tập đoàn PECO rút đề xuất tăng giá, giảm tới 34 USD/tháng cho hộ gia đình.
Các thống đốc đang tận dụng cuộc khủng hoảng giá điện này để xem xét lại toàn diện mô hình quản lý tiện ích công cộng.
Thế bế tắc giữa chi phí ngắn hạn và đầu tư lưới điện dài hạn
Ngành tiện ích đứng trước nguy cơ suy giảm xếp hạng tín nhiệm và thiếu hụt vốn
Các tập đoàn điện lực Mỹ bảo vệ lập trường của mình bằng việc chỉ ra rằng hệ thống lưới điện quốc gia đòi hỏi nguồn vốn đầu tư bền bỉ hàng năm để bảo đảm an ninh năng lượng. Theo tổ chức PowerLines, tổng giá trị các yêu cầu tăng giá điện gửi lên cơ quan quản lý trong năm nay dự kiến sẽ chạm mốc kỷ lục 31 tỷ USD — tương đương mức đỉnh của năm ngoái. Báo cáo từ S&P Global dự báo các công ty tiện ích tư nhân sẽ phải chi tiêu tới gần 1.300 tỷ USD vốn đầu tư tài sản cố định trong vòng 5 năm tới.
Trước sức ép chính trị dồn dập nhằm đóng băng giá và giảm lợi nhuận định mức của doanh nghiệp, cơ quan xếp hạng tín nhiệm quốc tế Fitch Ratings hồi tháng 6 đã hạ triển vọng ngành tiện ích Bắc Mỹ từ "trung lập" xuống "xấu đi" (deteriorating). Giới phân tích tài chính cảnh báo rằng các quyết định hành chính can thiệp ngắn hạn theo chu kỳ bầu cử có thể làm xói mòn nguồn lực tài chính, dẫn đến nguy cơ quá tải lưới điện và mất an toàn cung ứng trong dài hạn.
Ngành điện lực đối mặt kế hoạch chi tiêu vốn kỷ lục gần 1.300 tỷ USD trong 5 năm để nâng cấp lưới điện.
Các yêu cầu tăng giá điện gửi cơ quan quản lý năm nay chạm mốc kỷ lục 31 tỷ USD.
Hãng xếp hạng Fitch hạ triển vọng ngành tiện ích Bắc Mỹ xuống mức "xấu đi" do sức ép chính trị can thiệp.
Lưới điện là cỗ máy vĩ đại nhất của nước Mỹ và nó không vận hành theo lịch trình chính trị.
