Khủng hoảng bắt nguồn từ khoản vay chấn động

Ngày 20/6, nhà băng Berenberg, thành lập tại Hamburg từ năm 1590, đã bất ngờ bị Cơ quan giám sát tài chính Đức (Bafin) đình chỉ quyền hạn của ba thành viên trong ban điều hành. Nguyên nhân được nêu trong báo cáo thường niên năm 2025 của ngân hàng là những khoản tín dụng cấp cho lãnh đạo có dấu hiệu không thỏa mãn các tiêu chuẩn thị trường. Được biết, các khoản vay này thuộc dạng "Organkredite" tức là các khoản cho vay dành riêng cho thành viên ban quản trị, vốn phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về công bằng và lãi suất.

Một đoạn trong báo cáo viết: "Ngân hàng đã cấp khoản vay cho các thành viên ban điều hành với những dấu hiệu cho thấy sự hạn chế trong tính công bằng thị trường." Theo luật pháp Đức, các khoản vay như vậy không được ưu đãi đặc biệt, tức là không thể có lãi suất thấp hơn thị trường, nếu không sẽ vi phạm quy định về sự minh bạch và không thiên vị.

Ảnh hưởng của cấu trúc pháp lý đặc biệt

Berenberg hoạt động dưới hình thức công ty hợp danh có trách nhiệm hữu hạn đặc thù, khác với các công ty cổ phần truyền thống. Thay vì có ban giám sát rộng rãi, ngân hàng chỉ có hội đồng quản trị với quyền hạn hạn chế hơn, khiến ba cổ đông chịu trách nhiệm trực tiếp có thể tự phê duyệt các khoản vay mà không cần sự đồng thuận từ cấp cao hơn như ban giám sát. Điều này có thể đã tạo điều kiện cho các khoản vay ưu đãi nội bộ xảy ra.

Ngân hàng từ chối đưa ra bình luận chi tiết khi được hỏi về các khoản vay và các cáo buộc liên quan. Tuy nhiên, báo cáo cho thấy ít nhất một hoặc hai trong số ba lãnh đạo thời điểm đó đã nhận được các khoản vay có điều kiện ưu đãi.

Chân dung lãnh đạo giữa biến cố

Nhân vật nổi bật trong cuộc khủng hoảng lần này là Hendrik Riehmer, người đã trở thành cổ đông chịu trách nhiệm cá nhân tại Berenberg từ năm 2008 mà không có nền tảng học đại học, nhờ vào sự nỗ lực và cách làm việc quyết đoán. Ông được biết đến với phong cách thẳng thắn và thường sử dụng giọng nói vùng Bắc Đức riêng biệt khi giao tiếp.

Advertisement300 × 250

Dưới sự dẫn dắt của Riehmer, ngân hàng mở rộng ra thị trường quốc tế, thiết lập văn phòng tại London và New York, thoát khỏi hình ảnh một ngân hàng tư nhân truyền thống. Tuy nhiên, sự nghiệp của ông đã bị chấm dứt đột ngột khi cơ quan giám sát cáo buộc các giao dịch thị trường có "bối cảnh không rõ ràng" dẫn đến đình chỉ mọi quyền hạn.

Những dấu hiệu sai phạm trong báo cáo tài chính

Bên cạnh các khoản vay nội bộ, các cáo buộc còn chỉ ra rằng ban lãnh đạo cũ đã ghi nhận lợi nhuận từ các hợp đồng tương lai cổ phiếu ngay khi ký kết, thay vì đợi đến thời điểm thanh toán, vi phạm nguyên tắc kế toán cẩn trọng. Điều này có thể nhằm mục đích làm mượt kết quả tài chính, tạo ấn tượng doanh thu ổn định hơn.

Báo cáo cũng cho thấy có bằng chứng nội bộ rằng các hệ thống kiểm soát đã bị bỏ qua một cách có chủ đích trong một số trường hợp, thể hiện sự thiếu minh bạch và quản lý yếu kém trong ngân hàng dưới thời lãnh đạo cũ.

Nỗ lực cải tổ và pháp lý

Để xử lý hậu quả và đưa ngân hàng trở lại ổn định, Hans-Walter Peters, nguyên đồng lãnh đạo của Berenberg và hiện đã nghỉ hưu, được Bafin chỉ định làm đặc phái viên nhằm tái thiết bộ máy quản lý và phục hồi lòng tin thị trường. Trong khi đó, Hendrik Riehmer đã phản đối quyết định đình chỉ và đang sử dụng các biện pháp pháp lý để khiếu kiện cơ quan giám sát tài chính.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Berenberg bị đình chỉ quyền hạn ban lãnh đạo do cấp vay cho cổ đông với điều kiện ưu đãi trái luật.
  • Đặc thù pháp lý của công ty hợp danh tại Berenberg có thể đã tạo kẽ hở cho việc tự phê duyệt khoản vay nội bộ.
  • Phương thức ghi nhận lợi nhuận của ban lãnh đạo cũ bị nghi ngờ nhằm làm đẹp báo cáo tài chính.
  • Có bằng chứng cho thấy hệ thống kiểm soát nội bộ bị bỏ qua có chủ ý dưới thời lãnh đạo cũ.
  • Hans-Walter Peters được chỉ định làm đặc phái viên khôi phục hoạt động của ngân hàng sau khủng hoảng.

Đăng ký bản tin QMVN