Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran lại bùng phát mạnh tại Vùng Vịnh

Trong những ngày gần đây, Mỹ và Iran liên tục tung ra các cuộc tấn công qua lại, khiến tình hình khu vực Vùng Vịnh trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Theo đài al-Jazeera có trụ sở tại Qatar, các đòn tấn công nhằm vào các quốc gia Vùng Vịnh đã trở thành chủ đề nóng mỗi tối tại khu vực này. Giới chuyên gia quân sự cảnh báo có thể xuất hiện các cuộc tấn công dữ dội hơn trong thời gian tới, đặc biệt do các lực lượng Mỹ có thể tăng cường phản ứng sau khi một số binh sĩ bị thiệt mạng.

Chuỗi đòn đánh và trả đũa liên tục

Những đòn tấn công giữa hai bên diễn ra gần như theo một chu kỳ liên tục trong hơn một tuần vừa qua. Chuỗi sự kiện bắt đầu khi lực lượng hải quân Iran tiến công tàu thuyền tại Eo biển Hormuz. Ngay sau đó, lực lượng không quân Mỹ tiến hành không kích các kho đạn dược và bệ phóng tên lửa dọc theo bờ biển Iran.

Advertisement300 × 250

Vào buổi sáng, Bộ Tư lệnh Trung tâm của Mỹ (CENTCOM) công bố kết thúc đợt tấn công, song ngay lập tức Iran đáp trả bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ ở Bahrain, Kuwait cùng căn cứ không quân tại Jordan.

Tuy nhiên, các cuộc tấn công ngày càng vượt ra ngoài mô hình dự đoán. Mỹ đã phá hủy một số cây cầu tại Iran trong khi Iran không chỉ tập trung vào mục tiêu quân sự mà còn công kích các nhà máy khử mặn nước biển tại Kuwait, thậm chí tấn công cả Qatar và Saudi Arabia.

Nguy cơ chiến tranh kéo dài và những hậu quả kinh tế nghiêm trọng

Chuyên gia Zeidon al-Kinani - Giám đốc Viện Arab-Perspectives tại Doha - nhận định rằng mặc dù tình hình chưa tới mức như cuộc chiến bùng nổ vào đầu năm, nhưng nếu các đòn tấn công và đáp trả vẫn tiếp tục theo chu kỳ như hiện nay, một cuộc chiến tranh nửa thường trực sẽ xảy ra, bao gồm các đòn đánh liên tục, xen kẽ những khoảng dừng ngắn.

Người dân và giới quan chức ở các nước Vùng Vịnh hiện vẫn chưa rơi vào hoảng loạn dù có tiếng còi báo động không kích, nhưng họ rất mong muốn kết thúc cuộc xung đột này trong thời gian sớm nhất. Zeidon al-Kinani cũng cảnh báo ảnh hưởng kinh tế nghiêm trọng khi Eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển dầu khí quốc tế quan trọng - hiện bị đóng băng với nhiều tàu dầu và tàu container mắc kẹt trong vùng vịnh. Dù các quốc gia tìm cách mở các tuyến đường vận chuyển thay thế, nhưng tình hình này không thể khắc phục trong ngắn hạn và việc mất tuyến vận chuyển này sẽ là thảm họa kinh tế đối với khu vực.

Những thách thức trong tìm kiếm giải pháp chính trị

Giáo sư chính trị học Hasni Abidi đánh giá một giải pháp quân sự để giảm ảnh hưởng của Iran tại Eo biển Hormuz là một sai lầm nghiêm trọng. Ông nhấn mạnh với al-Jazeera rằng kiểm soát Eo biển Hormuz đã trở thành một phần cốt lõi trong chính sách an ninh quốc gia của Iran, đồng thời là lợi thế duy nhất mà Tehran sở hữu trong cuộc xung đột hiện tại. Vì thế, việc Mỹ và các đồng minh cố gắng giành quyền kiểm soát khu vực này thông qua quân sự sẽ không mang lại kết quả như kỳ vọng.

Từ đó, các nước Vùng Vịnh đang cân nhắc làm thế nào để xây dựng lại quan hệ với Iran trong tương lai nhằm ổn định khu vực, song điều này chỉ khả thi sau khi cuộc chiến kết thúc. Trong khi đó, nỗi lo hiện tại là các đòn tấn công mới sẽ nhắm vào đâu và liệu các hệ thống phòng không có thể phát hiện và ngăn chặn hiệu quả những tên lửa và máy bay không người lái này hay không.

Những diễn biến hiện vẫn đặt ra hàng loạt thách thức mạnh mẽ cho an ninh và ổn định khu vực Vùng Vịnh trong ngắn và trung hạn.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Mỹ và Iran liên tục thực hiện các cuộc tấn công vào nhau tại khu vực Vùng Vịnh trong hơn một tuần.
  • Chuỗi tấn công và trả đũa diễn ra gần như theo mô hình tuần tự, nhưng ngày càng có nhiều mục tiêu ngoài dự kiến bị nhằm tới.
  • Giới chuyên gia cảnh báo nguy cơ chiến tranh nửa thường trực với những đòn đánh liên tục đang hiện hữu.
  • Eo biển Hormuz bị phong tỏa gây ra một thảm họa kinh tế lớn với các quốc gia Vùng Vịnh do các tuyến vận chuyển dầu khí bị tắc nghẽn.
  • Giải pháp quân sự để giảm ảnh hưởng Iran tại Vùng Vịnh được đánh giá là sai lầm và không khả thi, các bên cần tìm phương án chính trị lâu dài.

Đăng ký bản tin QMVN