Tuyên bố trong lễ nhậm chức
Phát biểu tại Quốc hội sau khi tuyên thệ, ông Abiy nhắc lại quan điểm rằng Ethiopia sẽ nỗ lực để có được một cảng biển trên Biển Đỏ, cho rằng quyền tiếp cận biển có ý nghĩa then chốt đối với “nền văn minh” của đất nước.
Dựa trên nguyên tắc có đi có lại, chúng tôi sẽ làm việc chăm chỉ để bảo đảm Ethiopia có một lối ra biển.
Với dân số hơn 120 triệu người, Ethiopia là quốc gia không giáp biển đông dân nhất thế giới và phụ thuộc chủ yếu vào cảng của nước láng giềng Djibouti cho hoạt động thương mại. Với Addis Ababa, lối ra biển không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là biểu tượng chủ quyền và vị thế khu vực.
Các nước ven biển lên tiếng
Ngày 4/10, lãnh đạo Ai Cập, Eritrea, Sudan và Somalia họp tại thành phố New Alamein của Ai Cập, kêu gọi hợp tác về các vấn đề khu vực. Họ tuyên bố việc quản lý Biển Đỏ là trách nhiệm riêng của các quốc gia ven biển và bác bỏ mọi hành động có thể ảnh hưởng đến việc Ai Cập và Sudan sử dụng nước sông Nile.
“Lợi ích chính đáng và mối gắn bó lâu bền” của Ethiopia với Biển Đỏ phải được tính đến trong mọi cuộc thảo luận. – Bộ Ngoại giao Ethiopia
Phản ứng của Bộ Ngoại giao Ethiopia ngay ngày hôm sau cho thấy Addis Ababa không chấp nhận bị gạt ra ngoài các cuộc thảo luận về tuyến hàng hải chiến lược này. Eritrea thì cáo buộc Ethiopia tìm cách giành lối ra biển qua lãnh thổ của họ.
Căng thẳng lan rộng
Quan hệ giữa Ethiopia và các láng giềng đã xấu đi trong những tháng gần đây trên nhiều mặt trận. Những diễn biến đáng chú ý gồm:
- Addis Ababa cáo buộc Eritrea, Ai Cập và Sudan hỗ trợ lực lượng đối lập ở Tigray sau khi giao tranh chống chính phủ bùng phát trở lại.
- Lực lượng chính phủ Ethiopia vừa giành lại thủ phủ Mekelle của vùng Tigray, trong khi một nhóm thân chính phủ tuyên bố kiểm soát gần như toàn bộ khu vực.
- Ethiopia và Eritrea đã cắt đứt quan hệ, làm dấy lên lo ngại xung đột lan rộng thành chiến tranh khu vực.
- Tranh chấp về Đập Đại Phục hưng Ethiopia trên sông Nile tiếp tục gây căng thẳng với Ai Cập và Sudan, hai nước phụ thuộc vào nguồn nước sông.
Sự đan xen giữa xung đột nội bộ, tranh chấp tài nguyên nước và tham vọng biển cả khiến vùng Sừng châu Phi trở thành một trong những điểm nóng phức tạp nhất thế giới.
Cánh cửa từ Somalia
Dù tham dự hội nghị ở Ai Cập, Tổng thống Somalia Hassan Sheikh Mohamud vẫn gửi lời chúc mừng ông Abiy tái đắc cử. Trước đó, ông nói với Al Jazeera rằng Somalia không phản đối việc Ethiopia tiếp cận Biển Đỏ qua lãnh thổ Somalia, nhưng hai nước cần đàm phán chính thức.
Tôi mong được hợp tác chặt chẽ để củng cố quan hệ Somalia – Ethiopia và thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung cho nhân dân hai nước và vùng Sừng châu Phi.
Tổng thống Burundi Évariste Ndayishimiye và Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi Mahmoud Ali Youssouf cũng gửi lời chúc mừng. Những thông điệp này cho thấy dù căng thẳng gia tăng, cánh cửa đối thoại vẫn chưa khép lại.













