OpenAI bổ nhiệm cựu Bộ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll, mở rộng hợp tác AI trong lĩnh vực an ninh quốc gia

Theo thông cáo của OpenAI, chức danh chính thức của Driscoll là Senior Counselor for National Security Modernization. Ông sẽ giải thích cho các nhóm phát triển công nghệ những yêu cầu vận hành của tổ chức an ninh, đồng thời giúp các đối tác công và tư xem xét cách điều chỉnh chính sách, quy trình và chiến lược. Đây là công việc tư vấn, không phải quyền điều hành Lục quân hay bảo đảm mọi giải pháp sẽ được chính phủ chấp nhận.

Driscoll từng là Bộ trưởng Lục quân thứ 26 của Mỹ, phụ trách hiện đại hóa, hoạt động và phân bổ nguồn lực cho một lực lượng lớn gồm quân nhân tại ngũ, dự bị cùng nhân viên dân sự. Kinh nghiệm ở khu vực công và doanh nghiệp khiến ông phù hợp với một nhiệm vụ thường khó hơn việc trình diễn thuật toán: đưa hệ thống mới vào những cơ quan nhiều tầng thủ tục, yêu cầu bảo mật chặt chẽ và cần trách nhiệm pháp lý rõ ràng.

Trong tuyên bố nhận nhiệm vụ, Driscoll nhắc tới những ứng dụng bình dị nhưng có tác động lớn: bớt giấy tờ, lọc lượng thông tin khổng lồ và đưa câu trả lời đúng đến đúng người nhanh hơn. Những công cụ này có thể hỗ trợ phân tích sự cố mạng, tổng hợp cảnh báo, quản lý hậu cần hoặc tra cứu hồ sơ trong những tình huống cần tốc độ.

Tuy nhiên, hiệu quả của một mô hình trong phòng thử nghiệm không tự động chứng minh nó an toàn trong môi trường nghiệp vụ.

Điều quan trọng là phân biệt công cụ hỗ trợ ra quyết định với hệ thống tự quyết định. Một bản tóm tắt sai, tín hiệu cảnh báo giả hay dữ liệu thiếu bối cảnh đều có thể tạo hậu quả nghiêm trọng khi được chuyển cho người sử dụng đang chịu áp lực thời gian. Vì vậy, cơ quan triển khai phải xác định ai được quyền truy cập, ai kiểm tra kết quả, cách lưu vết và thời điểm con người cần dừng hoặc bác bỏ đề xuất của AI.

“Tôi gia nhập OpenAI để giúp Hoa Kỳ và các đồng minh sử dụng công nghệ này một cách có trách nhiệm, phục vụ những người đang bảo vệ an toàn cho chúng ta.” — Dan Driscoll

OpenAI nói Driscoll sẽ phối hợp cùng các đồng minh để thúc đẩy cách sử dụng AI phù hợp nguyên tắc dân chủ, đồng thời tăng cường an ninh mạng và khả năng chống chịu của hạ tầng thiết yếu. Theo Reuters, việc bổ nhiệm diễn ra khi ngành công nghệ AI mở rộng hoạt động trong khu vực quốc phòng và an ninh. Cơ hội bảo vệ hệ thống trước các cuộc tấn công mới đi cùng câu hỏi về kiểm chứng độc lập, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm nếu công cụ mắc lỗi.

Các chuyên gia và nhà hoạch định chính sách cần quan tâm đến nhiều lớp kiểm soát: đánh giá trước triển khai, thử nghiệm trước tình huống bất thường, hạn chế dữ liệu bí mật được đưa vào mô hình, phân quyền người dùng và khả năng ngắt hệ thống. Không nên đồng nhất lời hứa về sử dụng có trách nhiệm với bằng chứng rằng mọi rủi ro đã được giải quyết. Các quyết định về sử dụng vũ lực vẫn đòi hỏi chuẩn mực pháp luật và giám sát của con người.

Quyền truy cập dữ liệu cần đi cùng với cơ chế kiểm soát có thể kiểm toán.

Một kết quả AI hữu ích vẫn phải được con người kiểm tra trước quyết định hệ trọng.

Sam Altman, giám đốc điều hành OpenAI, mô tả việc phổ biến “AI dân chủ” là cơ hội để Mỹ phối hợp với các quốc gia khác. Khái niệm đó mang tính định hướng chính sách và không thay thế tiêu chí kỹ thuật cụ thể. Thành công của vị trí mới sẽ phải được đánh giá bằng những chương trình có thể kiểm toán, mức độ minh bạch phù hợp và hiệu quả được kiểm chứng, thay vì chỉ bằng số lượng đối tác ký kết.

Driscoll rời cương vị tại Lục quân vào cuối tháng 8, sau những bất đồng được báo chí Mỹ đưa tin với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Reuters cũng nhắc đến vai trò của ông trong các trao đổi liên quan chiến tranh Nga–Ukraine. Kinh nghiệm ngoại giao và tổ chức có thể hữu ích cho công việc mới, song không xóa được sự khác biệt giữa ưu tiên của một doanh nghiệp công nghệ và nghĩa vụ giải trình của cơ quan nhà nước.