Ai thắng, ai thua trong thương vụ Lukoil: lợi nhuận chảy ra nước ngoài, đối tác của gia đình Trump có thể hưởng lợi, Carlyle đứng trước nguy cơ bị gạt

Trong thế giới năng lượng, hiếm có cơ hội nào hấp dẫn như danh mục tài sản quốc tế của Lukoil lúc này. Lệnh trừng phạt của Mỹ khiến số tài sản ấy gần như vô giá trị trong tay chủ sở hữu Nga, buộc tập đoàn phải bán tháo. Chỉ cần một chữ ký cho phép của Washington, người mua có thể sở hữu những tài sản chiến lược với giá thấp hơn nhiều so với giá trị thực.

Chính vì vậy, quyết định ai được mua không còn thuần túy là chuyện kinh doanh. Chính quyền Trump từ lâu lập luận rằng bàn chuyện làm ăn với ông Putin có thể giúp hàn gắn quan hệ và đưa Nga tới thỏa thuận hòa bình, thậm chí gần đây phát tín hiệu một số thương vụ có thể tiến hành trước khi chiến tranh kết thúc. Lukoil là ví dụ cụ thể đầu tiên cho thấy chiến lược đó vận hành ra sao.

Ông Todd Boehly, đồng sở hữu đội bóng chày Los Angeles Dodgers, đã đóng góp 1 triệu USD cho ủy ban chính trị MAGA Inc. vào tháng 12/2025, đúng lúc các cuộc đàm phán về Lukoil bắt đầu nóng lên. Nhưng điều khiến giới quan sát chú ý hơn là những đối tác đi cùng ông:

Theo The New York Times, ông Trump, ba người con trai, ông Kushner, bà Ivanka và gia đình ông Witkoff đều có quan hệ tài chính với các đối tác trong thương vụ. Họ không trực tiếp nắm cổ phần trong giao dịch, nhưng những người làm ăn với họ sẽ thu lợi lớn nếu thương vụ trị giá hàng tỷ USD được hoàn tất. Phía ông Witkoff phủ nhận mọi xung đột lợi ích.

*“Ông ấy không có xung đột lợi ích và không có lợi ích tài chính nào trong vụ việc này.” — Người phát ngôn của Steve Witkoff*

Các quan chức chính quyền ca ngợi thương vụ như một bước củng cố an ninh năng lượng cho Mỹ và đồng minh, bởi gói tài sản bao gồm từ khu khai thác dầu, nhà máy lọc dầu đến mạng lưới trạm xăng. Chính phủ Mỹ cũng sẽ trực tiếp góp vốn thông qua Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC), với kỳ vọng mang lại lợi nhuận cho người nộp thuế và giữ cơ sở hạ tầng chiến lược tránh xa đối thủ.

Tuy nhiên, theo những người tham gia đàm phán, với cơ cấu nhóm đầu tư hiện tại, một phần lớn doanh nghiệp mới – và lợi nhuận mà nó tạo ra – sẽ thuộc sở hữu nước ngoài. Điều này đặt ra nghịch lý với khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” và mục tiêu “thống trị năng lượng” mà chính quyền Trump theo đuổi.

Phê duyệt thương vụ do nhóm Boehly dẫn dắt đồng nghĩa với việc gạt bỏ đề nghị của Carlyle, quỹ đầu tư toàn cầu có trụ sở tại Washington, vốn đã đạt thỏa thuận sơ bộ với Lukoil từ tháng 1/2026 và đã có kinh nghiệm đầu tư vào các nhà máy lọc dầu ở châu Âu. Nếu Carlyle thắng, chủ sở hữu mới sẽ hoàn toàn là người Mỹ – nhưng Carlyle không có những mối quan hệ tài chính tương tự với gia đình và các cố vấn chính trị của ông Trump. Trước đó, Washington từng thẳng thừng bác đề nghị của hãng Gunvor vì nghi ngờ quan hệ với Moscow.

*“Con rối của Điện Kremlin, Gunvor, sẽ không bao giờ có giấy phép để hoạt động và kiếm lời.” — Bộ Tài chính Mỹ*

Sự khác biệt giữa lập trường cứng rắn khi đó và sự cởi mở hiện nay khiến nhiều người đặt câu hỏi về tiêu chí lựa chọn người mua. Quyết định cuối cùng thuộc về Bộ Tài chính, nhưng những người trong cuộc cho biết các quyết định then chốt đang được đưa ra tại Nhà Trắng.

Với châu Âu, câu chuyện không chỉ là tiền. Nhà máy lọc dầu Burgas của Lukoil là cơ sở lọc dầu lớn nhất bán đảo Balkan, cung cấp phần lớn nhiên liệu cho Bulgaria; Romania và Hà Lan cũng có những cơ sở quan trọng gắn với Lukoil. Còn với Ukraine, mối lo là một thương vụ được thúc đẩy theo đề nghị của ông Putin có thể giúp Moscow giữ lại giá trị từ khối tài sản lẽ ra phải chịu sức ép trừng phạt, trong khi tiếng súng vẫn chưa ngừng.