PSA International loại Cuba khỏi mạng lưới điểm đến sau lệnh trừng phạt Mỹ với cảng Mariel

Mới đây, PSA International - doanh nghiệp quản lý cảng hàng đầu thế giới có trụ sở tại Singapore, đã quyết định loại Cuba khỏi mạng lưới điểm đến của mình. Nguyên nhân là do các biện pháp trừng phạt mới nhất của Mỹ vừa áp dụng lên Terminal de Contenedores del puerto de Mariel (Cảng Container Mariel), cơ sở hạ tầng cảng biển chủ lực tại Cuba cho việc xử lý hàng hóa bằng container.

Lệnh trừng phạt do Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ ban hành nhắm vào cảng Mariel với lý do cảng này bị kiểm soát trực tiếp hoặc gián tiếp bởi Tập đoàn Quản lý Doanh nghiệp GAESA - tổ chức quân sự kinh doanh lớn tại Cuba.

Trong đợt trừng phạt này, Washington cũng áp dụng các biện pháp lên Coral Marítima S.A., công ty thuộc Tập đoàn Doanh nghiệp Vận tải Hàng hải Cảng biển (GEMAR), cũng nằm trong danh sách đen của Mỹ. OFAC cho rằng GAESA thông qua công ty con Terminal de Contenedores de Mariel S.A đã chuyển quyền quản lý cảng Mariel cho Coral Marítima S.A. vào giữa tháng 6 nhằm tránh các trừng phạt.

Việc PSA International rút Cuba khỏi danh sách điểm đến gây ra hậu quả nghiêm trọng cho Cảng Mariel, vốn được khai trương năm 2014 và được xem là trụ cột của Khu Phát triển Đặc biệt Mariel (ZEDM). Cảng được hình thành với mục tiêu trở thành một trung tâm logistics khu vực.

PSA International nhận quyền vận hành cảng từ năm 2010 sau khi thắng thầu quốc tế, theo Reuters đưa tin vào thời điểm đó thỏa thuận chỉ gồm quản lý cảng mà không bao gồm đầu tư trực tiếp từ PSA.

Trong những năm gần đây, Cảng Mariel là điểm tập trung chính cho các hãng tàu chuyên chở hàng hóa từ Mỹ và các quốc gia thứ ba sang Cuba, bao gồm thực phẩm, nông sản, xe cộ và nhiều loại hàng hóa khác.

Alfonso Larrea Barroso, luật sư và là nhà vận động hàng đầu cho khu vực tư nhân ở Cuba, nhận định rằng việc tăng cường các lệnh trừng phạt của Mỹ đang gây ảnh hưởng sâu rộng đến hoạt động logistics vận tải biển hướng tới đảo quốc này.

Ông Larrea giải thích rằng các lệnh trừng phạt gây áp lực lên các hãng tàu, cảng biển và doanh nghiệp Cuba và nước ngoài dẫn tới việc chỉ còn một tuyến đường vận chuyển duy nhất đi qua eo biển Florida. Điều này làm tình hình vận chuyển hàng hóa nhập khẩu trở nên phức tạp và tốn kém hơn, ảnh hưởng đặc biệt đến khu vực tư nhân trong nước.

Ông cho biết hàng ngàn container hàng hóa mua bởi các doanh nghiệp tư nhân Cuba đang bị mắc kẹt ở nhiều cảng trên thế giới, không thể đến Cuba hoặc buộc phải chuyển hướng với chi phí cao và lộ trình không hợp lý. Hậu quả là nhiều hàng hóa bị hư hỏng, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho doanh nghiệp đồng thời tác động tiêu cực đến người dân.

PSA International là một trong những nhà điều hành dịch vụ cảng lớn nhất thế giới, quản lý trên 70 cảng biển, đường sắt và cảng nội địa trải rộng trên hơn 45 quốc gia. Công ty cũng có mặt tại Mỹ và quản lý cảng ở Argentina, Panama, Colombia, Canada.

Tính đến nay, tại Khu Phát triển Đặc biệt Mariel có khoảng 56 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài từ các quốc gia như Tây Ban Nha, Mexico, Brazil, Việt Nam, Hà Lan hoạt động theo thống kê chính thức.

Ngoài ra, các biện pháp trừng phạt mới được bổ sung vào các hành động bắt đầu từ năm 2019 dưới điều khoản III của Đạo luật Helms-Burton, khiến nhiều công ty liên quan đến hoạt động tại cảng Mariel bị kiện tụng tại tòa án Mỹ. Chính quyền La Habana đã cáo buộc Mỹ có động cơ "diệt chủng" sau loạt trừng phạt này.

Việc này tiếp tục làm trầm trọng thêm tình hình khó khăn cho ngành logistics và vận tải biển Cuba trong bối cảnh căng thẳng chính trị kéo dài với Mỹ.