Thách thức năng lượng đối với ngành khai thác mỏ Nam Mỹ
Trong bối cảnh ngành khai thác mỏ của Mỹ Latinh phát triển mạnh mẽ, các quốc gia trong khu vực không chỉ cạnh tranh về chất lượng tài nguyên mà còn về khả năng duy trì hoạt động khai thác với nguồn năng lượng ổn định, liên tục. Chile và Argentina, hai nước sở hữu nhiều mỏ đồng và lithium quan trọng, đối mặt với tình trạng các mỏ nằm ở vị trí xa lưới điện quốc gia, gây khó khăn trong việc cung cấp điện đáng tin cậy cho sản xuất.
Mặc dù gặp chung vấn đề, hai nước đã lựa chọn các phương án hoàn toàn khác nhau để giải quyết. Chile quyết định triển khai một dự án truyền tải điện tầm quốc gia, do nhà nước hoạch định kế hoạch năng lượng giai đoạn 2023-2027 và kế hoạch mở rộng mạng lưới truyền tải năm 2025, trong khi phần thi công được giao cho khu vực tư nhân thực hiện. Trong khi đó, Argentina vẫn duy trì lượng lớn điện phục vụ khai thác mỏ cao nguyên thông qua các máy phát diesel, vốn là nguồn phát điện tốn kém nhất, và chỉ mở rộng mạng lưới truyền tải theo từng dự án riêng lẻ do các doanh nghiệp mỏ tài trợ để đổi lấy quyền ưu tiên sử dụng.
Dự án truyền tải điện khổng lồ của Chile
Điểm nổi bật trong cách tiếp cận của Chile là công trình Kimal-Lo Aguirre, tuyến đường truyền tải điện một chiều cao áp đầu tiên trong lịch sử nước này, dài 1.346km với công suất tối đa 3.000 MW. Tuyến đường kết nối từ trạm biến áp Kimal ở María Elena, vùng Antofagasta đến trạm Lo Aguirre thuộc Pudahuel, vùng thủ đô. Công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2029 với kinh phí đầu tư gần 1,48 tỷ USD.
Đường dây truyền tải trải dài qua năm vùng địa lý với tổng cộng 28 khu vực hành chính cấp xã, bao gồm Antofagasta, Atacama, Coquimbo, Valparaíso và vùng Metropolitan, với 2.692 cột điện cao thế. Dự án do liên danh Conexión Energía gồm Transelec, ISA Interchile và chi nhánh của China Southern Power Grid thực hiện.
Mục tiêu chính của dự án là khai thác và vận chuyển điện năng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời được phát ở miền Bắc Chile nhưng hiện bị giới hạn lưu thông do thiếu kênh truyền tải, chuyển đến khu vực trung tâm nơi tập trung các nhà máy khai thác mỏ và khu công nghiệp lớn.
Mô hình khai thác năng lượng ở Argentina và sự khác biệt rõ nét
Trái ngược với Chile, Argentina hiện không có dự án truyền tải điện lớn nào tương đương cho khu vực mỏ, khiến nhiều công trình phụ thuộc vào nguồn điện diesel đắt đỏ tại các khai trường cao nguyên. Một ví dụ điển hình là dự án mở rộng đường dây 132 kV lên 500 kV nối giữa các trạm tại Nueva San Juan và Rodeo do liên doanh giữa BHP và Lundin Mining tài trợ với tổng vốn gần 9,7 tỷ USD.
Dự án này bị phản đối bởi các nhà khai thác mỏ khác vì sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu dùng điện chung, và đã được đưa ra thảo luận trong một phiên họp công khai vào tháng 6 vừa qua. Hiện cơ quan quản lý năng lượng của Argentina ENReGE giữ vai trò quyết định cuối cùng về vấn đề này.
Bức tranh chung của ngành khai thác mỏ Mỹ Latinh về cung cấp năng lượng
Bài học từ Chile và Argentina phản ánh một thách thức cấu trúc của ngành khai thác mỏ Mỹ Latinh: khoảng cách giữa mỏ và mạng lưới điện là điểm nghẽn lớn nhất, theo nghiên cứu "Phương trình mới của khai thác mỏ tại Mỹ Latinh" của Aggreko, dựa trên hơn 20 phỏng vấn tại sáu quốc gia.
Báo cáo cũng đề cập đến từng quốc gia với đặc điểm năng lượng riêng như Mexico phụ thuộc ngầm vào khí đốt nhập khẩu từ Texas và phát triển năng lượng mặt trời; Ecuador tập trung năng lượng thủy điện nhưng chịu nhiều tổn thương về khí hậu; Brazil với vấn đề vận chuyển dài trong rừng Amazon và chính sách thay thế diesel bằng năng lượng tái tạo; Peru đối mặt cả thách thức kỹ thuật và xã hội trong việc mở rộng lưới điện đến các vùng xa xôi, đồng thời phải xử lý ảnh hưởng của khai thác mỏ phi pháp.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Các mỏ khai thác ở Chile và Argentina đều nằm xa lưới điện quốc gia, gây khó khăn trong cung cấp năng lượng đáng tin cậy.
- Chile thực hiện dự án truyền tải điện lớn Kimal-Lo Aguirre dài 1.346 km với công suất 3.000 MW, dự kiến hoàn thành 2029.
- Argentina vẫn sử dụng nhiều điện do máy phát diesel cung cấp và mở rộng lưới theo từng dự án do doanh nghiệp tài trợ.
- Khoảng cách giữa mỏ và mạng lưới điện là thách thức lớn của khai thác mỏ Mỹ Latinh theo nghiên cứu của Aggreko.
- Mỗi quốc gia tại Mỹ Latinh có chiến lược riêng để giải quyết vấn đề năng lượng trong khai thác mỏ.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.



