Khoảng cách lương khởi điểm thu hẹp
Cuộc khảo sát của Đại học Baptist bao quát hơn 270.000 nhân viên tại 78 công ty ở Hồng Kông, 38 công ty ở Ma Cao và 105 công ty ở chín thành phố tỉnh Quảng Đông, tạo thành Vùng Vịnh Lớn. Những kết quả đáng chú ý gồm:
- Chênh lệch lương khởi điểm giữa cử nhân và cao đẳng giảm 500 đôla Hồng Kông, tương đương 17%, xuống còn 2.500 đôla
- Mức tăng lương của người lao động Hồng Kông năm nay là 2,3%, thấp hơn mức 2,5% của năm 2025
- Lương khởi điểm của sinh viên tốt nghiệp đại học không có xu hướng tăng rõ rệt
“AI có thể là một lý do khiến khoảng cách lương giữa các bậc học thu hẹp, khi một số công ty không muốn trả nhiều hơn cho người có bằng cấp cao trong khi AI có thể giúp nhân viên xử lý cùng một công việc.” – Alexa Chow Yee-ping
Bà Chow, giám đốc điều hành công ty tư vấn nhân sự ACTS Consulting, cho biết kết quả lẽ ra phải khả quan hơn vì giai đoạn khảo sát bao gồm phần lớn các đợt điều chỉnh lương trong năm, trong khi kinh tế Hồng Kông tăng trưởng khá tốt. Chính quyền đặc khu vừa nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 lên 3,5% đến 4,5%.
Tăng lương thực tế thấp nhất kể từ đại dịch
Một khảo sát riêng của Viện Quản lý Nhân sự Hồng Kông, công bố hồi tháng 9, cho thấy người lao động nhận mức tăng lương bình quân 2,8% trong năm nay. Sau khi trừ lạm phát, mức tăng thực tế chỉ còn 1,1%, thấp nhất kể từ đại dịch COVID-19 giai đoạn 2020 – 2023.
Theo Chủ tịch viện, ông Ian Choy Jing-man, sinh viên mới tốt nghiệp nhiều khả năng cảm nhận rõ nhất sự chậm lại này, bởi họ thường bắt đầu ở vị trí nhân viên tổng hợp hoặc hỗ trợ, nhóm có mức tăng lương chậm hơn các nhóm khác.
“Sinh viên mới tốt nghiệp chủ yếu bắt đầu ở cấp nhân viên tổng hợp hoặc hỗ trợ, nên mức tăng lương của họ có thể ngang với nhóm này, vốn đang tăng chậm hơn.” – Ian Choy Jing-man
Mỗi ngành một bức tranh
Bà Chow lưu ý dù lương khởi điểm của hai bậc học xích lại gần nhau, tình hình rất khác nhau giữa các ngành. Ở các lĩnh vực chuyên môn như y tế và công nghệ, nơi nhu cầu nhân lực vẫn cao, ngưỡng tuyển dụng sẽ không dễ bị hạ thấp.
Bà khuyên sinh viên cân nhắc giữa sở thích và yếu tố thực tế, đặc biệt là liệu công việc mình hướng tới có dễ bị AI đảm nhận hay không. Với những vị trí mang tính lặp lại, giá trị của tấm bằng có thể giảm, trong khi các kỹ năng đòi hỏi phán đoán, sáng tạo và tương tác con người vẫn giữ lợi thế.
Giáo dục cần thích ứng với thời đại AI
Nhà lập pháp đại diện giới lao động Lam Chun-sing, Chủ tịch Liên hiệp Công hội Hồng Kông và Cửu Long, cho rằng chính quyền cần điều chỉnh chính sách giáo dục trước sự chuyển dịch này.
“Hồng Kông hiện đã có các trường đại học khoa học ứng dụng. Tôi hy vọng có thể mở rộng thêm để đào tạo người trẻ cho các ngành liên quan đến AI hoặc các lĩnh vực mới nổi.” – Lam Chun-sing
Ông kỳ vọng người trẻ sẽ có thể làm việc trong các ngành mới tại Đô thị phương Bắc, dự án công bố năm 2021 nhằm biến 30.000 ha đất thành động lực tăng trưởng và trung tâm nhà ở, qua đó giảm tình trạng lệch pha nhân lực. Ông Choy thì kêu gọi người trẻ coi AI là công cụ để hợp tác.
“Hãy học cách cộng tác với nó. Nó không phải đối thủ của bạn, và chắc chắn không ngăn bạn bước vào thị trường lao động.” – Ian Choy Jing-man
