Australia điều tra mối liên hệ của cơ phó Flydubai tấn công cơ trưởng bằng rìu: những câu hỏi đáng sợ về hiểm họa từ chính buồng lái

Ngày 3/10, Tổng Công tố UAE Hamad Saif Al Shamsi lần đầu chính thức xác nhận viên cơ phó đã tấn công cơ trưởng bằng chiếc rìu cứu hộ trong buồng lái và cố giành quyền điều khiển máy bay. Ông gọi vụ việc là hành vi khủng bố có lên kế hoạch, một nhận định nặng ký hơn hẳn mô tả ban đầu của Flydubai về một cuộc “xô xát” giữa hai phi công.

Trước đó, Bộ Nội vụ Saudi Arabia công bố kết quả điều tra sơ bộ, cho biết cả hai phi công đều bị thương nhưng không nêu động cơ. Cơ trưởng, được Thủ tướng Netanyahu xác định là công dân Ấn Độ Smit Machchhar, bị nhiều vết đâm nghiêm trọng và sau đó đã được đưa về UAE.

Chuyến bay FZ1073 bằng máy bay Boeing 737 MAX 8 cất cánh từ Dubai ngày 30/9, hướng tới Tel Aviv. Giữa hành trình, mọi thứ đảo lộn chỉ trong vài phút.

Theo các nhân chứng, cơ trưởng bị thương vẫn kịp mở cửa buồng lái để tiếp viên và hành khách lao vào khống chế viên cơ phó. Khi những hành khách trở về Israel, Thủ tướng Netanyahu đã ra tận sân bay đón họ, trong đó có người vẫn mặc bộ quần áo dính máu.

Người phát ngôn Cảnh sát Liên bang Australia cho biết Nhóm Chống khủng bố Liên hợp bang Victoria, gồm cảnh sát liên bang, cảnh sát bang Victoria và cơ quan tình báo ASIO, đang điều tra các mối liên hệ của nghi phạm với Australia. Hai nguồn tin được thông báo về cuộc điều tra cho Reuters biết người này từng học tại một trường đại học ở Melbourne; nguồn tin thứ ba nói đó là Đại học RMIT, khoảng một thập kỷ trước. RMIT từ chối bình luận.

Tờ Financial Times dẫn hai nguồn tin cho biết khi ở Australia, nghi phạm bị cho là từng lui tới những nhà thờ Hồi giáo cực đoan và truy cập các trang web cực đoan, và tình báo Australia đã có hồ sơ về người này. Reuters chưa thể kiểm chứng độc lập thông tin trên, còn chính phủ Australia chưa phản hồi đề nghị bình luận.

Các nguồn tin cho biết viên cơ phó là Hamam Al-Hamami, quốc tịch Oman; ABC News dẫn lời các quan chức tình báo và thực thi pháp luật cấp cao nói anh ta 29 tuổi và từng bị hãng Oman Air đình chỉ bay vì được xác định là rủi ro an ninh. UAE và Flydubai chưa công bố danh tính, Oman chưa lên tiếng, còn nghi phạm đang bị UAE tạm giữ mà chưa bị buộc tội chính thức.

Ông Netanyahu sau đó khẳng định nghi phạm đã bị nhồi sọ tư tưởng Hồi giáo cực đoan và có ý định tự sát, nhưng không cho biết điều đó diễn ra khi nào, ở đâu. Trong khi đó, một phát ngôn viên của Đại sứ quán Saudi Arabia tại Mỹ nói với NBC News rằng giới chức vẫn đang xác định đây là mâu thuẫn giữa hai phi công hay một vụ tấn công có sự hậu thuẫn từ bên ngoài.

Ngày 4/10, ông Netanyahu yêu cầu Hội đồng An ninh Quốc gia Israel chỉ định người tiến hành rà soát kỹ lưỡng mọi khía cạnh an ninh của ngành hàng không dân dụng nước ngoài bay đến Israel. Israel không có quan hệ ngoại giao chính thức với Oman, và theo ông Netanyahu, phi công đến từ những quốc gia như vậy không được phép điều khiển các chuyến bay tới Israel. Vì sao viên cơ phó được phân công cho chuyến bay đến Tel Aviv vẫn là một câu hỏi chưa có lời đáp.

Vụ FZ1073 nhắc thế giới rằng cánh cửa buồng lái kiên cố chỉ chặn được mối nguy từ bên ngoài. Khi hiểm họa nằm ngay trong khoang điều khiển, an toàn của hàng trăm con người phụ thuộc vào khâu sàng lọc nhân sự, sự chia sẻ thông tin giữa các quốc gia và cả lòng can đảm của những người bình thường trên chuyến bay.