Tổng quan về tranh cãi xung quanh hợp đồng tư vấn ngân hàng hydro

Ủy ban châu Âu (EC) đang chịu sức ép từ một nhóm tổ chức phi chính phủ (NGO) khi hợp đồng tư vấn phát triển hệ thống đấu thầu và cơ chế tài trợ cho dự án ngân hàng hydro bị cáo buộc có nguy cơ xung đột lợi ích. Bên liên quan trong vụ việc này là công ty tư vấn Guidehouse có trụ sở tại Hà Lan, đơn vị được EC thuê để xây dựng các quy định đấu thầu và lựa chọn dự án hydro.

Ngân hàng hydro là sáng kiến được khởi xướng năm 2022, với cam kết đầu tư lên tới 3 tỷ euro nhằm đảm bảo nguồn huy động cho năng lượng hydro trong khu vực châu Âu. Tuy nhiên, một số chuyên gia và các tổ chức môi trường chỉ trích chương trình này ưu tiên vô lý cho các dự án hydro mà bỏ qua các giải pháp giảm phát thải hiệu quả hơn.

Mối lo ngại về xung đột lợi ích và quá trình lựa chọn nhà thầu

Nguyên nhân chính cho sự phản đối là hồ sơ tư vấn của Guidehouse có liên hệ mạnh với ngành nhiên liệu hóa thạch. Các tổ chức tố cáo, trong đó có Transparency International EU, Corporate Europe Observatory và nhiều NGO khác, cho rằng Guidehouse từng tham gia vào việc tạo lập các nhóm vận động hành lang như Gas for Climate và European Hydrogen Backbone, đại diện cho lợi ích của các tập đoàn hạ tầng khí đốt lớn tại EU.

Advertisement300 × 250

Theo thông tin trong đơn khiếu nại, trong giai đoạn từ tháng 10/2024 đến tháng 7/2025, Guidehouse đã tổ chức một cuộc họp với ban thư ký Ủy viên châu Âu phụ trách khí hậu Wopke Hoekstra, đồng thời hợp tác chặt chẽ với liên minh H2eart for Europe, gồm các nhà khai thác lưu trữ và các doanh nghiệp nhiên liệu hóa thạch, nhằm thúc đẩy dự án lưu trữ hydro ngầm toàn EU. Trong cuộc họp này, họ đã thảo luận những thông tin liên quan tới yêu cầu về tài chính công từ các quỹ của EU cũng như tác động tài chính khi triển khai hạ tầng đường ống truyền dẫn hydro.

Đơn khiếu nại cho rằng việc Guidehouse vừa tư vấn Ủy ban châu Âu thiết kế công cụ tài trợ vừa đại diện cho các khách hàng trong ngành có thể sinh ra xung đột lợi ích nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến tính khách quan của quy trình này.

Phản hồi từ các bên liên quan

Trả lời cáo buộc, đại diện Guidehouse khẳng định công ty không nhìn nhận công việc cùng EC là xung đột lợi ích, đồng thời cho biết họ áp dụng các quy trình kiểm soát nghiêm ngặt để phát hiện và xử lý bất kỳ xung đột thực tế, tiềm ẩn hay cảm nhận nào. Guidehouse nhấn mạnh kinh nghiệm tích lũy đa ngành cho phép họ cung cấp phân tích và tư vấn dựa trên dữ liệu khách quan, phù hợp với quy định hợp đồng và thủ tục đấu thầu của EU.

Phát ngôn viên của Ủy ban châu Âu cũng nhấn mạnh việc sử dụng chuyên gia bên ngoài là điều bình thường, nhằm đảm bảo EC nhận được chuyên môn về kỹ thuật, khoa học hay kinh tế cần thiết trong triển khai các chính sách xanh của EU. Người này khẳng định mọi hợp đồng đều tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tài chính và đấu thầu của EU, bao gồm các bước kiểm tra xung đột lợi ích chặt chẽ tại mọi giai đoạn.

Nhóm các tổ chức phản đối và bối cảnh rộng hơn

Nhóm những tổ chức nêu đơn khiếu nại gồm Transparency International EU, The Good Lobby, Bankwatch, Corporate Europe Observatory và Lobby Control. Họ cảnh báo rằng việc quyền lực chính sách và hoạt động tư vấn bị ảnh hưởng bởi các doanh nghiệp năng lượng truyền thống có thể làm tổn hại tiến trình chuyển đổi năng lượng bền vững của châu Âu.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Ủy ban châu Âu thuê Guidehouse để xây dựng quy định đấu thầu cho ngân hàng hydro, nhưng bị phản đối do nghi ngờ xung đột lợi ích.
  • Guidehouse có quan hệ với các nhóm vận động hành lang ngành khí đốt và nhiên liệu hóa thạch, gây lo ngại về tính khách quan.
  • Cuộc họp giữa Guidehouse và đại diện Ủy ban liên quan đến tài chính công và hạ tầng truyền dẫn hydro chứng tỏ nguy cơ tồn tại xung đột lợi ích.
  • Ủy ban khẳng định tuân thủ quy tắc nghiêm ngặt về đấu thầu và kiểm soát xung đột lợi ích trong các hợp đồng.
  • Nhóm NGO gửi đơn khiếu nại nhằm đảm bảo quá trình xây dựng chính sách năng lượng xanh không bị ảnh hưởng bởi lợi ích tư nhân.

Đăng ký bản tin QMVN