Đỉnh kỷ lục của lợi suất trái phiếu và áp lực nợ công toàn cầu
Phát biểu tại một sự kiện kinh tế cấp cao ở Singapore trước thềm Hội nghị thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Nhóm Ngân hàng Thế giới (World Bank Group) diễn ra tại Bangkok vào tuần tới, bà Kristalina Georgieva đã đưa ra bản đánh giá đầy âu lo về sự biến động của thị trường nợ toàn cầu. Trọng tâm cảnh báo nhắm vào việc lợi tức trái phiếu dài hạn tại hai nền kinh tế lớn bậc nhất thế giới là Hoa Kỳ và Nhật Bản liên tục phá vỡ các ngưỡng kỷ lục lịch sử.
Cụ thể, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã leo lên mức cao nhất trong khoảng ba thập kỷ qua, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm đỉnh trong vòng 19 năm trở lại đây.
Điều đáng quan ngại hơn cả là cả hai chỉ số đo lường chi phí vốn dài hạn này vẫn đang trong xu hướng tăng đều đặn, phản ánh sự căng thẳng kéo dài trên thị trường thanh khoản quốc tế và làm xói mòn khả năng chi trả của các quốc gia.
Tình hình hiện nay đòi hỏi một loạt phản ứng chính sách khẩn cấp và toàn diện trước tình trạng suy thoái tài khóa và nợ công phình to.
Người đứng đầu IMF nhận định rằng quyết định nâng lãi suất điều hành gần đây của các ngân hàng trung ương tại Nhật Bản, Hoa Kỳ và châu Âu là 'rất phù hợp' để kiềm tỏa áp lực giá cả. Tuy nhiên, tình trạng thâm hụt tài khóa triền miên cùng quy mô nợ công kỷ lục đang biến môi trường chi phí vốn cao trở thành một quả bom nổ chậm đối với sự ổn định kinh tế vĩ mô toàn cầu.
Thách thức kép từ lạm phát tài nguyên và cơn sốt trí tuệ nhân tạo
Phân tích các động lực thúc đẩy lạm phát hiện nay, bà Georgieva cho rằng cú sốc giá năng lượng quốc tế bắt nguồn từ những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông tuy có quy mô rất lớn nhưng hiện vẫn đang trong tầm kiểm soát. Thách thức mới nổi lên lại đến từ sự kết hợp giữa đà tăng giá của các nguồn tài nguyên thiên nhiên và cơn sốt đầu tư vốn ồ ạt chưa từng thấy vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).
Để đối phó với những biến số phức tạp này, người đứng đầu định chế tài chính lớn nhất hành tinh đã đề xuất những định hướng hành động then chốt:
Khuyến nghị các nhà hoạch định chính sách tiền tệ tại nhiều quốc gia duy trì khuynh hướng thắt chặt thận trọng (diều hâu thận trọng) để ngăn chặn vòng xoáy lạm phát kỳ vọng tái bùng phát.
Thiết lập ngay các khung khổ pháp lý và rào chắn bảo vệ để quản trị các mối nguy hiểm đáng kể của công nghệ AI, ngăn ngừa sự bất ổn trên thị trường tài chính và lao động.
Đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm khai thác tối đa tiềm năng của AI, khi nghiên cứu của IMF chỉ ra rằng nếu được định hướng đúng, công nghệ này có thể đóng góp thêm tới 0,5 điểm phần trăm vào tăng trưởng kinh tế thế giới mỗi năm.
Hiện có thể là thời điểm thích hợp cho một xu hướng thắt chặt thận trọng trong chính sách tiền tệ của nhiều quốc gia.
Bức tranh kinh tế thế giới đang đứng trước một khúc quanh mang tính quyết định. Sự cân bằng mong manh giữa việc khống chế lạm phát từ các cú sốc cung - cầu công nghệ với việc ngăn ngừa sự đổ vỡ của thị trường trái phiếu chính phủ sẽ là chủ đề thảo luận nóng bỏng nhất của các thống đốc ngân hàng trung ương và bộ trưởng tài chính tại Bangkok trong những ngày tới.














