Phát hiện bẫy cá cổ đại tại hồ núi Tesse
Tại khu vực phía Nam của Na Uy, các dấu tích thành công trong việc định cư của con người thời kỳ Đồ Đá mới được phát hiện, đánh dấu sự thay đổi môi trường được tạo ra bởi con người từ rất sớm. Theo tạp chí Antiquity, cư dân cổ đại không chỉ sống mà còn tác động đến thiên nhiên bằng cách đưa cá lên sống tại các hồ núi, điển hình là hồ Tesse.
Ban đầu, các hồ nằm trong vùng cao nguyên này vốn không có cá bởi lớp băng bao phủ dày đặc, ngăn không cho cá di chuyển vào qua các dòng suối hay sông suối. Sự xuất hiện của cá hồi kẻ vằn (Salmo trutta) trong hồ trước đó tưởng chừng chỉ có thể nhờ tính chất tự nhiên hoặc mang nhờ qua sự vận chuyển của chim, tuy nhiên các nhà khoa học đã loại bỏ khả năng cá tự lên được do các thác nước cao cản trở di chuyển ngược dòng.
Khám phá khảo cổ năm 2022 và nghiên cứu niên đại
Năm 2022, một nhà khảo cổ nghiệp dư phát hiện các cấu trúc gỗ lộ ra khi mực nước hồ giảm vào mùa khô, ông nhận định đây có thể là phần của bẫy cá cổ đại. Điều này đã thúc đẩy một cuộc khai quật chuyên sâu vào năm sau ngay tại khu vực này.
Các nhà khảo cổ đã tìm thấy tổng cộng năm bẫy cá bằng gỗ, trong đó một chiếc được khai quật toàn diện. Các phương pháp xác định tuổi bằng phóng xạ cacbon và niên đại vòng gỗ cho thấy những chiếc bẫy này được tạo dựng từ gỗ thông. Các mẫu gỗ có tuổi từ khoảng năm 4950 TCN đến 2656-2657 TCN, cho thấy người ta đã liên tục xây dựng và sử dụng những bẫy này trong một khoảng thời gian kéo dài hàng nghìn năm.
Ý nghĩa của việc di chuyển cá hồi vào hồ núi
Chuyên gia nhận định khoảng 7000 năm trước, con người thời kỳ đồ đá đã có thể thực hiện việc di chuyển cá hồi kẻ vằn (Salmo trutta) vào hồ núi Tesse một cách có chủ định, dù cách thức chính xác vẫn chưa được làm rõ. Một giả thuyết cho rằng họ dùng các bao da chứa nước để vận chuyển cá con hoặc trứng cá từ các vùng có cá chảy đến.
Hoạt động này được xem là một trong những ví dụ sớm nhất của con người thay đổi môi trường tự nhiên để phục vụ nhu cầu của mình, mở ra hướng nghiên cứu mới về mối quan hệ giữa con người thời tiền sử và hệ sinh thái địa phương.
Việc phát hiện và nghiên cứu các bẫy cá cổ đại tại hồ Tesse không chỉ làm sáng tỏ một phần lịch sử về cách mà người cổ đại sinh sống mà còn cho thấy họ sở hữu khả năng sáng tạo và thích nghi vượt trội trong việc quản lý và khai thác tài nguyên thiên nhiên.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Cư dân thời Đồ Đá ở miền Nam Na Uy đã di chuyển và nuôi cá hồi kẻ vằn trong hồ núi từ 7000 năm trước.
- Bẫy cá gỗ cổ đại được phát hiện tại hồ Tesse có tuổi từ 4950 đến 2656 TCN, chứng tỏ hoạt động đánh bắt diễn ra trong suốt hàng nghìn năm.
- Việc đưa cá vào hồ không thể là do tự nhiên hay chim mà có thể là do con người di chuyển có chủ ý.
- Chiến thuật vận chuyển cá có thể sử dụng bao da chứa nước, cho thấy sự sáng tạo trong quản lý sinh thái từ thời xa xưa.
- Phát hiện thể hiện tác động sớm của con người đến môi trường tự nhiên, mở ra hướng nghiên cứu về tương tác giữa con người và sinh thái cổ đại.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







