Phiên chào sàn kỷ lục không cứu nổi sắc đỏ
Anthropic định giá cổ phiếu IPO ở mức 83 USD vào tối 18/11, đưa giá trị doanh nghiệp lên khoảng 1.500 tỷ USD trước khi giao dịch bắt đầu. Sáng hôm sau tại Nasdaq, mã ANT mở cửa ở 111,50 USD và vươn lên khoảng 115 USD, tăng gần 39% so với giá phát hành. Có lúc vốn hóa vượt mốc 2.000 tỷ USD. Nhưng đà tăng không bền: mức tăng khi đóng cửa chỉ còn 17,1%, tương đương giá khoảng 97,19 USD một cổ phiếu.
Sự khác biệt giữa màn ra mắt của một doanh nghiệp và tình trạng chung của thị trường là chi tiết quan trọng. Một thương vụ huy động vốn khổng lồ vẫn có thể thu hút dòng tiền, trong khi các nhà đầu tư bán bớt cổ phiếu đang nắm giữ để tham gia. Vì vậy, sức mua đối với Anthropic không tự động chuyển thành niềm tin dành cho mọi công ty công nghệ.
Chỉ số Dow Jones rơi 1.101,11 điểm xuống 49.097,06 điểm. S&P 500 mất 147,80 điểm, còn 7.175,83 điểm; Nasdaq Composite giảm 550,68 điểm, xuống 23.879,20 điểm. Cả ba chỉ số đều mất hơn 2%, cho thấy sức ép bán không giới hạn ở một vài mã cổ phiếu.
Từ kỳ vọng AI đến câu hỏi về dòng tiền
Trong giai đoạn bùng nổ AI, nhà đầu tư từng sẵn sàng định giá cao cho các doanh nghiệp cung cấp mô hình, chip và hạ tầng điện toán. Giờ đây, câu hỏi dần chuyển từ tốc độ phát triển công nghệ sang khả năng biến chi phí khổng lồ thành lợi nhuận bền vững.
Những trung tâm dữ liệu cần điện, thiết bị, đất đai và nguồn vốn; bất cứ thay đổi nào về chính sách hay chi phí xây dựng cũng có thể kéo dài thời gian hoàn vốn.
Trao đổi với Reuters, nhà quản lý danh mục Jed Ellerbroek của Argent Capital nhận xét hoạt động IPO của Anthropic có thể khiến nhà đầu tư tái cơ cấu danh mục. Ông cũng nói kỳ vọng của mình về tốc độ tăng chi tiêu vốn cho trung tâm dữ liệu đã giảm trong những tháng gần đây. Nhận định này không phải bằng chứng cho thấy ngành AI suy thoái, nhưng phản ánh khoảng cách giữa sự hào hứng công nghệ và tính toán đầu tư.
Sắc đỏ lan sang những mắt xích của hệ sinh thái: Advanced Micro Devices giảm 7,7%, Nvidia giảm 3,3%, Micron và Broadcom cùng mất 2,1%. CoreWeave trượt 6,1%, Nebius mất 9,4%, trong khi chỉ số cổ phiếu bán dẫn Philadelphia giảm 2,4%. Các mức biến động riêng lẻ có nguyên nhân khác nhau, không thể quy hoàn toàn về IPO Anthropic.
Lãi suất, lạm phát và áp lực định giá
Bên cạnh vấn đề AI, biên bản cuộc họp chính sách tháng 10 của Fed khiến thị trường cân nhắc lại lộ trình lãi suất. Theo bài tổng hợp của Reuters, công cụ FedWatch lúc đó phản ánh xác suất 96,4% cho một đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm vào tháng 12. Đây là kỳ vọng giao dịch tại một thời điểm, không phải quyết định chính thức của Fed.
Nhà đầu tư còn chờ báo cáo chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát được Fed theo dõi chặt chẽ. Ước tính lạm phát lõi 3,2% so với cùng kỳ cao hơn mục tiêu dài hạn 2%, khiến viễn cảnh chi phí vốn duy trì ở mức cao trở nên đáng chú ý. Với những doanh nghiệp công nghệ được định giá dựa nhiều vào tăng trưởng tương lai, lãi suất cao có thể làm giảm giá trị hiện tại của lợi nhuận kỳ vọng.
Số cổ phiếu giảm giá áp đảo số tăng: trên NYSE, tỷ lệ là 4,37 so với 1; trên Nasdaq là 3,55 so với 1. Khối lượng giao dịch 20,83 tỷ cổ phiếu cũng vượt mức bình quân 20 phiên gần nhất là 19 tỷ, góp phần cho thấy làn sóng điều chỉnh có quy mô đáng kể.
Giữa cơn bán tháo vẫn có những điểm sáng
Thị trường không phản ứng đồng nhất. Palo Alto Networks tăng 6,4% sau khi nâng dự báo doanh thu cho năm tài chính 2027, trong khi Walmart giảm 1% do triển vọng doanh số cả năm kém kỳ vọng. Hai diễn biến nhắc rằng kết quả kinh doanh và triển vọng riêng của từng công ty vẫn có sức nặng ngay cả lúc tâm lý thị trường suy yếu.
IPO của Anthropic còn đặt ra một câu hỏi lớn hơn: một công ty AI có thể nhận được mức định giá lịch sử mà không đủ sức kéo cả thị trường đi lên hay không? Phiên 19/11 trả lời rằng có. Một cổ phiếu tăng giá không đồng nghĩa toàn bộ ngành đang được đánh giá lại theo hướng tích cực.
Đối với nhà đầu tư dài hạn, kết luận hợp lý không phải AI đã hết cơ hội, cũng không phải mọi mức giá đều đáng chấp nhận. Điều quan trọng là phân biệt sức hút của công nghệ, sức khỏe của mô hình kinh doanh và mức giá phải trả để sở hữu kỳ vọng ấy.

















