Từ chiếc ba lô bị đánh cắp đến án tù tại Australia: Bi kịch khi một du khách tự truy đuổi nghi phạm

Tháng 5/2024, Lincoln Ng Jing Kai đến Perth trong chuyến du lịch tám ngày cùng bạn gái và gia đình cô. Anh đã chuẩn bị kế hoạch cầu hôn, một dấu mốc riêng tư đáng lẽ ghi dấu chuyến đi. Tối 23/5, cả nhóm đỗ chiếc xe Kia Carnival thuê gần nhà hàng ở East Victoria Park. Một chiếc ba lô của em trai bạn gái Ng được để trong xe, chứa hộ chiếu, iPad, một ít tiền mặt và thiết bị AirTag.

Theo các thông tin được trình bày tại tòa và tường thuật của ABC Australia, CNA, một người đàn ông tên Mark John Burnes đã đập vỡ cửa kính sau xe và mang túi đi. Nhóm du khách phát hiện vụ trộm, trình báo cảnh sát và sử dụng AirTag để theo dõi vị trí. Thiết bị này phát tín hiệu gần công trường ở khu Carlisle vào sáng hôm sau; việc xác định tọa độ chiếc túi không đồng nghĩa với quyền chặn bắt người bị nghi lấy trộm.

Trong lúc gia đình tìm kiếm, Burnes xuất hiện trên xe đạp điện, mang theo chiếc túi trông giống đồ đã mất. Ng cầm lái ô tô đi theo khoảng mười phút, còn người em trai bạn gái tiếp tục liên lạc để cập nhật vị trí cho cảnh sát. Tình huống từ việc tìm lại tài sản chuyển sang cuộc bám đuổi trực tiếp trên đường phố dân cư, nơi sự chênh lệch về trọng lượng và sức mạnh giữa xe hơi với xe đạp điện tạo ra nguy cơ đặc biệt lớn.

Khi Burnes điều khiển xe lên một dải cỏ ven đường, người ngồi phía sau ô tô nói Ng hãy chạm nhẹ vào xe đạp, theo lời khai được dẫn tại phiên xử. Ng lái xe áp sát và va vào bánh sau, khiến Burnes ngã.

Việc dùng ô tô tác động lên một phương tiện nhỏ đã làm thay đổi hoàn toàn mức độ nguy hiểm của cuộc đối đầu.

Burnes đứng dậy, tỏ thái độ giận dữ và có lời đe dọa. Ng khai rằng anh cảm thấy bị đe dọa và muốn lùi xe rời khỏi hiện trường. Tuy nhiên, anh đạp mạnh chân ga khi cần số vẫn ở chế độ tiến, khiến xe lao vào Burnes. Nạn nhân bị mắc dưới bánh trước, trong khi xe đi tiếp khoảng 25 mét. Người đi đường cố kêu cứu và gõ vào kính để cảnh báo. Sau đó Ng lùi xe, giải thoát người bị nạn và ở lại chờ cảnh sát.

Burnes được đưa đến bệnh viện nhưng không qua khỏi. Sự mất mát không chỉ kết thúc một cuộc sống mà còn ảnh hưởng sâu sắc tới người thân, trong đó có các con của nạn nhân. ABC Australia và The Straits Times cho biết gia đình đã trình bày về hậu quả lâu dài của cái chết. Đó là phần bi kịch dễ chìm khuất khi câu chuyện ban đầu chỉ được thuật lại như hành trình truy tìm một món đồ bị đánh cắp.

Ng ban đầu bị truy tố về tội giết người, nhưng tháng 8/2026 đã nhận tội ngộ sát sau khi công tố chấp thuận tội danh nhẹ hơn. Ngày 2/11, Thẩm phán Terence Palmer tuyên án 5 năm 9 tháng tù, tính từ ngày Ng bị tạm giam 24/5/2024. Theo phán quyết được báo chí dẫn lại, anh đủ điều kiện được xem xét trả tự do có điều kiện sau khi chấp hành ba năm chín tháng; điều đó không có nghĩa việc trả tự do sẽ tự động diễn ra.

Tòa xem xét sự hoảng loạn, cảm giác bị đe dọa, việc nhận tội, sự hối hận, nhân thân chưa có tiền án và triển vọng cải tạo của Ng. Thẩm phán cũng ghi nhận lời thúc giục đuổi theo của một thành viên lớn tuổi trong gia đình bạn gái. Tuy vậy, người điều khiển ô tô vẫn phải chịu trách nhiệm đối với các quyết định đặt người khác trước nguy hiểm.

“Việc đuổi theo và đối đầu với ông Burnes, đặc biệt là hành động hất ông khỏi xe đạp, mang yếu tố tự ý thực thi pháp luật.” — Thẩm phán Terence Palmer.

Điểm mấu chốt trong nhận định của tòa không phải phủ nhận việc bị đánh cắp tài sản có thể gây phẫn nộ. Đó là ranh giới giữa tự bảo vệ và tự biến mình thành người trừng phạt. Ng có thể sợ một cuộc tấn công, nhưng chính cuộc truy đuổi bằng phương tiện nặng đã làm tình huống trở nên nguy hiểm hơn; sự nhầm lẫn cần số sau đó không loại bỏ trách nhiệm đối với những nguy cơ rõ ràng.

Vụ án đặt ra câu hỏi rất đời thường trong kỷ nguyên có thể định vị tài sản bằng thiết bị nhỏ gọn: biết đồ vật đang ở đâu có nghĩa là nên tự đến lấy lại hay không? AirTag giúp gia đình chỉ ra một vị trí để báo cảnh sát, nhưng không thể xác định đầy đủ ai đang giữ tài sản, mức độ đe dọa tại hiện trường hoặc cách can thiệp an toàn. Công nghệ hỗ trợ phát hiện; quyền cưỡng chế vẫn thuộc về cơ quan có thẩm quyền.

Trong xung đột giữa người lái ô tô và người đi xe đạp điện, mọi hành động bộc phát đều có thể gây hậu quả không thể đảo ngược. Một cú chạm được gọi là nhẹ có thể làm người đi xe đạp mất thăng bằng; một giây đạp nhầm chân ga có thể phá hủy nhiều cuộc đời. Lựa chọn dừng xe, duy trì khoảng cách, cung cấp tọa độ và ghi nhận thông tin cho cảnh sát thường an toàn hơn việc bám đuổi.

Tại Perth, hai gia đình phải mang theo những hệ quả rất khác nhau: gia đình Burnes mất người thân, còn tương lai của Ng bị định hình bởi bản án tù. Một kỳ nghỉ thất bại và lời cầu hôn chưa thực hiện chỉ là một phần của câu chuyện lớn hơn. Phán quyết nhắc rằng công lý không vận hành bằng mức độ tức giận của người bị hại trong vụ trộm, mà bằng sự tương xứng, trách nhiệm và việc bảo vệ tính mạng ngay cả khi có hành vi phạm pháp trước đó.