Buổi sáng căng thẳng tại Palacio Nacional
Theo những người am hiểu cuộc thảo luận, Sheinbaum cho rằng các lãnh đạo an ninh của mình đã vượt quá khuôn khổ hợp tác khi mặc nhiên coi Mỹ có bằng chứng vững chắc. Bà đặc biệt gay gắt với Bộ trưởng An ninh Omar García Harfuch, người thân tín đã đồng hành cùng bà suốt sự nghiệp chính trị, và cho rằng các biện pháp của Mỹ là một phần nỗ lực gây bất ổn cho Mexico và chính phủ của bà. Người phát ngôn của cả hai từ chối bình luận.
Người Mexico chúng tôi không muốn sự can thiệp, chủ nghĩa can thiệp hay vi phạm toàn vẹn lãnh thổ.
Bà phát biểu như vậy trước hàng chục nghìn người ủng hộ tại quảng trường Zócalo cuối tháng trước, đồng thời chỉ trích nhu cầu ma túy “vô độ” của nước láng giềng phương bắc.
Lưới trừng phạt phủ xuống Baja California
Những cáo buộc nhắm vào đảng Morena dồn dập trong nhiều tháng qua. Các diễn biến chính gồm:
Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt 21 cá nhân bị cáo buộc liên quan đến Sinaloa Cartel, trong đó có quan chức nhận hối lộ tại các cửa khẩu Tijuana và Mexicali.
Trung tâm của đường dây bị cáo buộc là Carlos Torres, chồng cũ của Thống đốc Baja California Marina del Pilar Ávila.
Mỹ đã truy tố cựu Thống đốc bang Sinaloa Rubén Rocha và thu hồi thị thực của Andrés Manuel López Beltrán, con trai cựu Tổng thống Andrés Manuel López Obrador.
Trước đó, ba tổ chức tài chính Mexico bị Mỹ trừng phạt vì cáo buộc rửa tiền; các công ty này phủ nhận sai phạm.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng các lệnh trừng phạt cho thấy “tầm ảnh hưởng ăn mòn” của băng đảng vào bộ máy quản trị Mexico, đặc biệt tại Baja California.
Chủ quyền – ngọn cờ chính trị
Sheinbaum đã buộc Rocha từ chức nhưng liên tục bác yêu cầu dẫn độ của Mỹ, viện dẫn việc thiếu bằng chứng. Bà cũng nói các cơ quan Mexico chỉ phát hiện bất thường ở một số tài khoản của ba tổ chức tài chính, chứ không thấy mối liên hệ với tội phạm có tổ chức.
Chính phủ của bà đã tiếp quản ba tổ chức này năm ngoái để ngăn làn sóng rút tiền.
Hãy nói rõ: Đầu tiên họ nhắm vào người này, rồi người khác, cho đến khi các văn phòng của Bộ Tư pháp quyết định các cuộc bầu cử ở Mexico.
Lãnh đạo Morena Ariadna Montiel khẳng định đảng không dung thứ tham nhũng, nhưng một số cáo buộc nhằm làm suy yếu chủ quyền Mexico.
Hợp tác – điều kiện tiên quyết
Alberto Capella, từng phụ trách an ninh tại Tijuana và các bang Morelos, Quintana Roo, cho rằng Sheinbaum đang chịu sức ép trong và ngoài nước phải đạt kết quả chống băng đảng, trong khi các quan chức an ninh chịu áp lực chính trị ngày càng lớn buộc phải lùi bước trước các bê bối tham nhũng.
Hợp tác với Mỹ là điều kiện tiên quyết để đạt kết quả; khi sự hợp tác đó bị hạn chế hoặc bị từ chối, công việc của bạn trở nên vô nghĩa.
Ông gọi việc Mỹ thu hồi thị thực của thống đốc một bang biên giới là “một cái tát lớn”, bởi Mỹ là đối tác chính của Mexico trên mọi phương diện.
Lập luận của Washington
Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc Carlos Torres nhận các khoản tiền hằng tháng để Sinaloa Cartel hoạt động gần như không bị trừng phạt, còn em trai ông, Luis, nhận hối lộ và rửa tiền qua các công ty và chiến dịch chính trị. Cả hai không phản hồi yêu cầu bình luận. Đơn vị tình báo tài chính Mexico cho biết đã phong tỏa tài khoản như một biện pháp phòng ngừa, mà không đề cập đến cáo buộc liên quan tội phạm có tổ chức.
Torres dùng ảnh hưởng chính trị để tạo điều kiện cho hoạt động của băng đảng và bảo vệ Sinaloa Cartel khỏi sự can thiệp của chính quyền và lực lượng thực thi pháp luật ở Baja California.
Thống đốc Ávila phủ nhận sai phạm và cho biết đã ly hôn Torres sau khi bị thu hồi thị thực; bà không nằm trong danh sách bị trừng phạt. Chính quyền bang khẳng định mối quan tâm chung duy nhất của bà với Torres là hạnh phúc của con trai.
