Lập trường kiên quyết về bàn đàm phán đa phương
Trước cử tọa gồm các nhà ngoại giao và giới học giả quốc tế tại Viện Yusof Ishak, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã nêu rõ tầm nhìn chiến lược của Berlin trước những biến động khó lường của địa chính trị toàn cầu. Ông cảnh báo kịch bản nguy hiểm khi những siêu cường tự định đoạt số phận của một quốc gia độc lập mà không có sự tham gia của chính người trong cuộc.
Các nỗ lực chấm dứt chiến sự không bao giờ có thể tìm ra giải pháp thỏa đáng nếu thiếu vắng Ukraine và châu Âu.
Nhà lãnh đạo Đức nhấn mạnh rằng cuộc xung đột hiện nay không chỉ là thách thức quân sự riêng của Kyiv mà là phép thử mang tính sống còn đối với trật tự luật lệ quốc tế vốn duy trì ổn định toàn cầu suốt nhiều thập kỷ qua.
Ông nêu rõ rằng việc giải quyết hòa bình phải hội tụ đầy đủ các bên liên quan trực tiếp, bác bỏ bất kỳ sự dàn xếp ngầm nào diễn ra sau lưng các quốc gia có lợi ích an ninh cốt lõi:
Bảo đảm sự hiện diện bình đẳng và có quyền quyết định của chính phủ Ukraine trên bàn hội nghị.
Đại diện toàn diện cho các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu nhằm bảo vệ cấu trúc an ninh khu vực.
Thiết lập cam kết quốc tế minh bạch, ngăn chặn nguy cơ thỏa hiệp lợi ích giữa các siêu cường lớn.
Theo ông Merz, châu Âu không thể đứng nhìn tương lai của lục địa bị phó mặc vào những toan tính thực dụng, nơi ranh giới biên giới và quyền tự quyết của các quốc gia bị đem ra mặc cả.
Bảo vệ trật tự an ninh lục địa và chìa khóa kết thúc xung đột
Thủ tướng Đức chỉ rõ rằng bản chất của cuộc chiến hiện nay gắn liền trực tiếp với quyết sách của giới lãnh đạo cao nhất tại Điện Kremlin. Ông khẳng định thời điểm kết thúc xung đột phụ thuộc duy nhất vào ý chí của Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Chừng nào Tổng thống Vladimir Putin chưa muốn dừng lại, chúng tôi sẽ tiếp tục sát cánh bảo vệ Ukraine đến cùng.
Hành động hỗ trợ toàn diện của Berlin và các đối tác đồng minh vì vậy mang ý nghĩa phòng vệ chiến lược dài hạn cho toàn bộ các quốc gia dân chủ tại châu Âu.
Nếu nguyên tắc tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ bị xem nhẹ, bất kỳ quốc gia nào tại lục địa cũng có thể trở thành nạn nhân tiếp theo của tham vọng bành trướng quyền lực.
Sự đoàn kết giữa các thủ đô phương Tây được xác định là chiếc khiên vững chắc nhất để đối phó với những toan tính chia rẽ địa chính trị:
Duy trì viện trợ kinh tế, kỹ thuật và tái thiết dài hạn để nâng cao sức chống chịu của Ukraine.
Củng cố năng lực răn đe quân sự tập thể của khối NATO nhằm bảo đảm biên giới phía đông luôn an toàn.
Thắt chặt các biện pháp phối hợp ngoại giao nhằm tạo thế cân bằng vững chắc trong mọi kịch bản đối thoại.
Sự kiên định này khẳng định một nguyên tắc bất biến: nền hòa bình đích thực chỉ có thể đạt được khi danh dự, chủ quyền và ý chí của các quốc gia được tôn trọng đầy đủ.
Những bước đi trung gian mới từ các quốc gia Bắc Âu
Song song với việc duy trì sức ép và cam kết hỗ trợ, chính phủ Đức cùng các đối tác châu Âu đang tích cực kiến tạo một kênh đối thoại ngoại giao thực chất và đáng tin cậy với chính quyền Moscow. Mục tiêu là mở ra lộ trình tiếp xúc có nguyên tắc, tránh rơi vào thế bế tắc kéo dài.
Na Uy và Phần Lan đang đóng vai trò hết sức mang tính xây dựng trong nỗ lực kết nối ngoại giao mới.
Động thái đặc biệt thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế là các cuộc điện đàm trực tiếp gần đây giữa lãnh đạo Phần Lan, Na Uy với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Đây là bước ngoặt đáng kể, phá vỡ tiền lệ né tránh tiếp xúc cấp cao trực tiếp từng được duy trì suốt nhiều năm qua của các nhà lãnh đạo Tây Âu.
Nỗ lực kiến tạo đối thoại của khối Bắc Âu mang lại những giá trị trung gian then chốt:
Mở lại kênh trao đổi thông tin chính thức nhằm hạn chế tối đa nguy cơ tính toán sai lầm chiến lược.
Truyền tải trực tiếp và không suy suyển lập trường nhất quán của khối châu Âu về hòa bình và an ninh.
Đặt nền móng thiết lập một khuôn khổ hòa đàm đa phương toàn diện được tất cả các bên thừa nhận.
Những bước đi thận trọng nhưng dứt khoát này chứng minh châu Âu không hề khép lại cánh cửa ngoại giao, mà trái lại đang chủ động định hình tiến trình hòa bình bằng chính bản lĩnh và trách nhiệm quốc tế của mình.
