Thỏa thuận ngừng bắn nhân đạo ở Oleshky
Theo thông báo của Nhà Trắng hôm thứ Sáu, lệnh ngừng bắn tại Oleshky sẽ bắt đầu từ ngày 29/10, cho phép đưa hàng viện trợ nhân đạo vào thành phố và sơ tán người cao tuổi. Bà Melania Trump mô tả điều kiện sống tại đây là “thảm khốc” và “bên bờ vực thảm họa”, đồng thời nhấn mạnh vai trò của mình trong việc đạt được thỏa thuận.
Rõ ràng là nếu không có sự can thiệp của tôi, khả năng đưa viện trợ nhân đạo vào thành phố và sơ tán người cao tuổi sẽ là điều không thể.
Tổng thống Donald Trump ca ngợi vai trò của vợ, cho biết bà đã liên lạc với cả hai bên và cả hai đều sẵn sàng hợp tác.
Điều bà ấy muốn làm là cứu trẻ em. Bà ấy đang làm rất tốt.
Vai trò của Giáo hoàng Leo XIV
Thông báo của Nhà Trắng khiến dư luận chú ý khi Vatican công bố các nỗ lực ngoại giao của Giáo hoàng Leo XIV trong những ngày trước đó. Theo trình tự được các bên công bố:
- Ngày 16/10, Giáo hoàng gọi điện cho ông Putin, đề nghị một lệnh ngừng bắn để đưa thực phẩm và viện trợ vào Oleshky; Điện Kremlin xác nhận ông Putin đồng ý giúp bảo vệ cư dân.
- Ba ngày sau, Giáo hoàng trao đổi với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy.
- Ngày 23/10, Nhà Trắng công bố thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 29/10.
Quốc vụ khanh Tòa Thánh, Hồng y Pietro Parolin, sau đó ghi nhận Giáo hoàng là người khởi xướng nỗ lực ngừng bắn.
Ông Chris Jackson, cựu trợ lý của Tổng thống Joe Biden, chỉ trích Nhà Trắng cố trao công lao cho bà Melania mà hoàn toàn phớt lờ nỗ lực của Giáo hoàng.
Các bên ghi nhận ra sao
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận thỏa thuận hôm thứ Sáu và ghi nhận bà Melania đã giúp làm trung gian. Thanh tra nhân quyền Ukraine Dmytro Lubinets cũng xác nhận thỏa thuận cùng vai trò trung gian của Đệ nhất phu nhân Mỹ, trong khi quan chức Ukraine Davyd Arakhamia cho rằng đây là kết quả của một quá trình dài hơn có sự tham gia của cả bà Melania lẫn Giáo hoàng Leo.
Vatican không tán thành khẳng định của bà Melania rằng thỏa thuận sẽ không thể đạt được nếu thiếu sự can thiệp của bà, nhưng vẫn ghi nhận những nỗ lực của bà. Bức tranh cho thấy thỏa thuận có thể là kết quả của nhiều kênh ngoại giao song song.
Căng thẳng giữa Nhà Trắng và Vatican
Cuộc tranh cãi diễn ra giữa lúc mâu thuẫn công khai giữa ông Trump và Giáo hoàng Leo ngày càng leo thang, xoay quanh chính sách nhập cư và cuộc chiến với Iran. Giáo hoàng nhiều lần lên tiếng về cái giá nhân mạng của hành động quân sự, trong khi ông Trump cáo buộc ông yếu kém về vấn đề tội phạm và đối ngoại. Tháng 4, ông Trump công kích Giáo hoàng trên mạng xã hội Truth Social sau khi ông chỉ trích cuộc chiến Iran; Giáo hoàng đáp lại rằng ông không sợ chính quyền Trump và thông điệp của ông bắt nguồn từ Phúc Âm chứ không phải chính trị.
Với những cư dân già yếu đang mắc kẹt ở Oleshky, điều quan trọng nhất không phải ai được ghi công, mà là hàng viện trợ thực sự đến được với họ và họ được sơ tán an toàn khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
