Lời cảnh báo về một bước ngoặt công nghiệp
Hung Cao, một cựu quân nhân Hải quân phục vụ khoảng ba thập niên, mô tả nước Mỹ đang đối mặt thời kỳ chuyển đổi có tính quyết định. Trong bản phát biểu mở đầu phiên điều trần xác nhận chức Bộ trưởng Hải quân, ông gọi đây là “thời khắc 1939”, gợi nhớ giai đoạn Mỹ bắt đầu huy động nền công nghiệp trước khi tham gia Thế chiến II. Cách ví von không nhằm khẳng định chiến tranh không thể tránh khỏi; nó nhấn mạnh rằng các năng lực sản xuất quan trọng phải được xây dựng trước khi khủng hoảng nổ ra.
Cao đề nghị nguồn tài chính liên bang ổn định và đầu tư dài hạn cho thợ hàn, kỹ sư, công nhân lắp ráp, nhà cung ứng và cơ sở hạ tầng. Trong ngành đóng tàu chiến, thiếu một mắt xích chuyên môn có thể khiến cả lịch giao tàu bị trễ. Đó là lý do tranh luận không dừng ở câu hỏi sẽ đặt mua bao nhiêu tàu trong năm tài chính tới.
Đồng minh có thể hỗ trợ đến đâu?
Hàn Quốc và Nhật Bản sở hữu các tập đoàn đóng tàu thương mại và hải quân có quy mô, công nghệ và kinh nghiệm vận hành đáng kể. Theo phân tích công bố tháng 8/2026 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), hợp tác có thể bao gồm vốn đầu tư của doanh nghiệp đồng minh vào xưởng Mỹ, cùng chế tạo các khối thân tàu, mua một số loại tàu do đồng minh đóng, hoặc mở rộng bảo trì và sửa chữa ở nước ngoài. Mỗi mô hình khác nhau về pháp lý, an ninh và hiệu quả.
Tại Thượng viện, những người muốn bảo vệ ngành sản xuất nội địa lo ngại đơn hàng chuyển ra nước ngoài sẽ làm suy yếu chính mục tiêu tái công nghiệp hóa của Washington. Ngược lại, người ủng hộ hợp tác lập luận rằng xây dựng hạm đội nhanh hơn có thể đòi hỏi tận dụng tay nghề và phương pháp sản xuất đã được kiểm chứng. Hai quan điểm không nhất thiết loại trừ nhau nếu hợp đồng buộc công nghệ, thiết bị và kỹ năng được chuyển vào các cơ sở tại Mỹ.
Tiền, thợ lành nghề và sự nhất quán
Thượng nghị sĩ Angus King công khai chất vấn sự thiếu nhất quán giữa tuyên bố ưu tiên đóng tàu và các đề xuất ngân sách. Những khoản tiền lớn được công bố không tự động biến thành năng lực: xưởng đóng tàu cần cầu cảng, thiết bị nâng hạ, chuỗi cung ứng đáng tin cậy và đội ngũ đủ kinh nghiệm. Doanh nghiệp khó tuyển và đào tạo người lao động nếu kế hoạch đặt hàng thay đổi liên tục.
Cao cũng bước vào phiên điều trần trong lúc hải quân chịu áp lực từ những chuyến triển khai kéo dài và xung đột tại Trung Đông. AP đưa tin ông thừa nhận chiến sự Iran đang làm căng nguồn lực, trong khi các nghị sĩ chất vấn về điều kiện phục vụ của thủy thủ. Năng lực đóng mới, sửa chữa và chăm lo con người vì thế phải được nhìn như những phần liên kết của cùng một bài toán sẵn sàng chiến đấu.
Khoảng cách với Trung Quốc không chỉ đếm bằng chiến hạm
Trung Quốc có lợi thế lớn trong ngành đóng tàu thương mại, cho phép duy trì mạng lưới nhà cung ứng và nguồn nhân lực có thể hỗ trợ lĩnh vực quân sự. Nhưng lấy số thân tàu làm thước đo duy nhất sẽ bỏ qua chất lượng hệ thống tác chiến, công tác bảo dưỡng, khả năng triển khai và sự phối hợp với đồng minh. Chính sách của Mỹ cần xác định rõ mục tiêu nào là cấp bách, mục tiêu nào cần nhiều năm để hoàn thành.
Đối với Nhật Bản và Hàn Quốc, cơ hội kinh tế đi cùng trách nhiệm chiến lược. Đối với Washington, bài kiểm tra thực sự là biến hợp tác quốc tế thành sức mạnh công nghiệp trong nước chứ không tạo ra một sự phụ thuộc mới. Phiên điều trần chưa giải quyết tranh luận; nó chỉ phơi bày rằng thời gian, nguồn vốn và lòng tin chính sách đều là tài sản khan hiếm.

















