Con số đáng thất vọng, bức tranh vẫn ổn định
Cục Thống kê Lao động thuộc Bộ Lao động Mỹ cho biết bảng lương phi nông nghiệp tăng 29.000 trong tháng 9, sau mức tăng 133.000 (đã điều chỉnh giảm) của tháng 8. Các dự báo dao động từ 35.000 đến 180.000. Số liệu tháng 7 được điều chỉnh thành mất 10.000 việc làm, tháng âm thứ hai trong năm nay, và cộng gộp tháng 7, tháng 8 nay thấp hơn 60.000 việc làm so với công bố ban đầu.
Các nhà kinh tế phần lớn quy sự yếu kém và các đợt điều chỉnh cho biến động của mô hình loại bỏ yếu tố mùa vụ, đồng thời lưu ý rằng số liệu việc làm thường gây thất vọng khi ngày Lễ Lao động rơi vào cuối tháng 9. Không có dấu hiệu sa thải lan rộng, và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu dao động quanh mức thấp nhất trong 57 năm, nhờ lợi nhuận doanh nghiệp mạnh và nhu cầu trong nước bền bỉ.
…Thị trường lao động ‘ít tuyển, ít sa thải’ chưa bao giờ biến mất.
Ông Sonola, người phụ trách bộ phận kinh tế Mỹ tại Fitch Ratings, cho rằng sự kết hợp giữa tăng trưởng việc làm yếu, thất nghiệp nhích lên, tiền lương tăng chậm và các đợt điều chỉnh giảm khiến Fed có rất ít lý do để duy trì khả năng tăng lãi suất trong tháng 10.
Việc làm ở đâu và vắng bóng ở đâu
Y tế tiếp tục đóng góp phần lớn mức tăng với 17.000 việc làm, dù chỉ bằng khoảng một nửa mức tăng trung bình hằng tháng trong năm qua. Việc làm tại các cơ sở điều dưỡng và chăm sóc nội trú giảm 9.000, có thể liên quan tới việc chấm dứt Quy chế Bảo vệ Tạm thời (TPS) đối với hàng trăm nghìn người nhập cư Haiti.
- Xây dựng tăng 11.000 việc làm và sản xuất tăng 9.000, đều có thể nhờ làn sóng xây dựng hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo; việc làm trong nhà máy đã tăng 72.000 kể từ khi chạm đáy tháng 12 năm ngoái.
- Ngành lưu trú và giải trí tăng 10.000 vị trí, cùng mức tăng khiêm tốn ở bán buôn, bán lẻ, vận tải và kho bãi.
- Ngành thông tin mất 10.000 việc làm, hoạt động tài chính mất 7.000, dịch vụ chuyên môn và kinh doanh mất 9.000, trong khi khu vực chính phủ giảm 17.000, chủ yếu ở chính quyền địa phương.
Tỷ lệ ngành có tăng việc làm giảm xuống mức thấp nhất 11 tháng là 49,0%, từ 57,6% trong tháng 8 – dấu hiệu cho thấy tuyển dụng đang thu hẹp dần, dù số giờ làm việc trung bình mỗi tuần vẫn giữ ở mức 34,4 giờ.
Tiền lương hạ nhiệt, người tiêu dùng gồng mình
Thu nhập bình quân theo giờ chỉ tăng 0,1% trong tháng 9 sau mức 0,3% của tháng 8, kéo tăng trưởng tiền lương theo năm xuống 3,0% từ 3,1%. Điều này xác nhận thị trường lao động không phải là nguồn gây lạm phát, nhưng cũng đặt câu hỏi chi tiêu tiêu dùng có thể duy trì sức mạnh trong bao lâu.
Khi tiền lương tăng chậm hơn lạm phát, các hộ gia đình tiết kiệm ít đi và rút tiền tích lũy để chi tiêu. Trong khi đó, nhiều người phải làm bán thời gian vì lý do kinh tế hơn, và thời gian thất nghiệp trung vị tăng lên 11,5 tuần, gần mức cao nhất trong bốn năm rưỡi, dù thước đo rộng hơn về tình trạng thiếu việc làm đã giảm xuống 7,6%.
Ngưỡng hòa vốn ngày càng thấp
Một lý do khiến mức tăng việc làm nhỏ không còn làm giới kinh tế hoảng hốt là nền kinh tế giờ cần ít việc làm mới hơn nhiều để giữ thất nghiệp ổn định. Làn sóng nghỉ hưu và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn đã làm giảm mạnh tốc độ tăng nguồn cung lao động, kéo cái gọi là ngưỡng hòa vốn xuống khoảng 50.000 việc làm mỗi tháng.
Trong ba tháng qua, việc làm tăng trung bình 51.000, so với 23.000 cùng kỳ năm 2025. Khảo sát hộ gia đình cho thấy số người có việc tăng 406.000, nhưng chưa đủ để hấp thụ 485.000 người mới gia nhập lực lượng lao động, khiến tỷ lệ tham gia lên 61,8% và đẩy thất nghiệp nhích lên.
Ý nghĩa đối với Fed
Tháng trước, Fed nâng lãi suất cơ bản thêm 25 điểm cơ bản lên khoảng 3,75%–4,00%, lần tăng đầu tiên trong ba năm, và phát tín hiệu sẽ tiếp tục thắt chặt. Sau báo cáo hôm thứ Sáu, theo CME FedWatch, thị trường có lúc hạ xác suất tăng lãi suất tháng 10 xuống 13% trước khi ổn định quanh 23%, giảm từ khoảng 70% đầu tuần sau các số liệu lạm phát dịu hơn dự kiến.
Với lạm phát vẫn trên mục tiêu 2% của Fed, các nhà kinh tế tiếp tục dự báo một đợt tăng lãi suất vào tháng 12. Họ cũng cảnh báo giá năng lượng cao và chuỗi cung ứng căng thẳng do cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran, cùng thuế quan và căng thẳng thương mại với Canada, có thể bắt đầu làm xáo trộn tuyển dụng vào cuối năm nay.
Ông Scott Anderson, kinh tế trưởng về Mỹ tại BMO Capital Markets, tóm tắt tâm lý chung: không có gì trong báo cáo cho thấy thị trường việc làm gặp rắc rối thực sự, nhưng sức bền của nó có thể đứng trên nền móng kém vững chắc hơn so với tăng trưởng kinh tế chung.















