Thị trường Peru chịu tác động mạnh mẽ từ cuộc bầu cử năm 2021

Khi kết quả bầu cử tổng thống Peru năm 2021 vẫn chưa được công bố chính thức giữa cuộc chạy đua sít sao giữa Keiko Fujimori và Pedro Castillo, thị trường tài chính đã đưa ra phản ứng rõ ràng. Chính sự xuất hiện của Pedro Castillo, với đề xuất thay đổi mô hình kinh tế, đã tạo ra tâm lý lo ngại sâu sắc khiến dòng vốn rút khỏi Peru lên đến gần 15 tỷ USD, tương đương 7,4% GDP, theo số liệu từ Ngân hàng Trung ương Peru (Banco Central de Reserva - BCR). Đây là mức tháo chạy vốn lớn nhất trong lịch sử quốc gia này.

Đồng nội tệ sol Peru liên tiếp giảm giá so với đồng USD trong hơn 60 ngày, buộc BCR phải can thiệp thị trường ngoại hối bằng cách bán ra kỷ lục khoảng 17,6 tỷ USD từ dự trữ ngoại hối nhằm tránh sự lao dốc nghiêm trọng của đồng sol. Chỉ đến cuối năm 2021, khi sự lo lắng giảm bớt, tiền tệ quốc gia mới có dấu hiệu ổn định và sau đó còn được củng cố nhờ giá nguyên liệu xuất khẩu đồng tăng cao và sự suy yếu của đồng USD trên thị trường quốc tế.

Cuộc đua năm 2026 diễn ra trong bối cảnh thận trọng hơn

Ngược lại, khi vào tháng 4 năm 2026 xác nhận hai ứng cử viên Keiko Fujimori và Roberto Sánchez vào vòng hai, phản ứng từ thị trường không quá mãnh liệt. Đồng USD tăng nhẹ từ 3,37 lên 3,53 sol, rồi sau đó giữ ổn định quanh mức 3,42 sol trong tháng 5 dù các cuộc khảo sát cho thấy cuộc đua gay gắt.

Advertisement300 × 250

Theo báo cáo tháng 3 năm 2026 của BCR, các sự kiện bầu cử thường gây ra biến động tạm thời trên thị trường nhưng chỉ trở nên nghiêm trọng khi có nguy cơ thay đổi cơ bản các chính sách kinh tế.

Giáo sư kinh tế Marco Ortiz từ Đại học Pacífico phân tích rằng, giới đầu tư từng trải nghiệm sự kiện Castillo năm 2021 đã rút nhiều vốn ra, nên hiện tại không còn lượng vốn 'lo lắng' lớn để di chuyển, khiến tác động lên tỷ giá ít hơn so với cách đây 5 năm.

Phản ứng nhanh và khác biệt của thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán Lima cũng ghi nhận biến động rõ rệt giữa hai kỳ bầu cử. Năm 2021, chỉ số tổng hợp của BVL sụt giảm 20,5% chỉ trong hơn một tháng kể từ kết thúc bầu cử vòng hai, sau khi nhà đầu tư lo ngại về một chính phủ thay đổi mạnh mẽ. Đồng thời tại thị trường Mỹ, cổ phiếu các công ty lớn như Credicorp, Intercorp Financial Services hay Compañía de Minas Buenaventura đều giảm từ 22% đến gần 40%.

Trái lại, trong năm 2026, chỉ số BVL không những tránh được đợt sụt giảm sâu mà còn tăng trưởng vượt 25% từ đầu năm đến nay, nhờ giá kim loại quý và đồng tăng cao giúp cổ phiếu nhóm khai khoáng thăng hoa. Cổ phiếu Credicorp chỉ giảm 12,4% sau khi xác định ứng cử viên Roberto Sánchez, nhưng nhanh chóng phục hồi với mức tăng trên 20% chỉ trong chưa đầy hai tuần nhờ kết quả bầu cử nghiêng về Keiko Fujimori. Các công ty lớn khác cũng thể hiện sự phục hồi mạnh mẽ tương tự.

Yếu tố hỗ trợ và triển vọng thị trường Peru trong nửa cuối năm 2026

Chuyên gia Enrique Castellanos của Đại học Pacífico cho rằng sự vững mạnh của thị trường năm 2026 được duy trì nhờ giá kim loại hình thành đợt tăng giá kéo dài và chính trị ổn định hơn so với thời kỳ Castillo. Điều này góp phần xua tan lo ngại vốn tháo chạy ồ ạt như trước đây.

Ngày 8/6, một ngày sau vòng hai, thị trường ngoại tệ đã chứng kiến sự sụt giảm nhanh của tỷ giá USD/PEN từ 3,47 xuống còn 3,39 sol. Sự kiện này phản ánh sự tin tưởng nhanh chóng vào kết quả sơ bộ cho thấy Keiko Fujimori có thành tích tốt hơn đáng kể năm 2021, khiến nhu cầu mua USD nhằm phòng ngừa rủi ro giảm mạnh.

Về triển vọng, Castellanos kỳ vọng thị trường Peru sẽ bước vào giai đoạn ổn định và lạc quan trong 12 tháng tới, với hy vọng chính phủ mới từ đảng Fuerza Popular sẽ hoạt động hiệu quả hơn các chính quyền trước đây, miễn là thế giới không gặp phải các cú sốc bên ngoài bất ngờ.

Những diễn biến trên cho thấy thị trường tài chính Peru ngày càng thích nghi tốt hơn với biến động chính trị so với năm 2021, tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế bền vững trong tương lai.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Cuộc bầu cử năm 2021 tại Peru gây ra sự tháo chạy vốn lịch sử gần 15 tỷ USD, đẩy đồng sol giảm giá trầm trọng.
  • Năm 2026, thị trường phản ứng nhẹ nhàng hơn trước vòng hai nhờ đã trải qua bài học năm 2021 và mức độ rủi ro thấp hơn.
  • Chỉ số chứng khoán Lima tăng trên 25% năm 2026, trong khi năm 2021 suy giảm tới 20% sau bầu cử.
  • Phục hồi nhanh của cổ phiếu các doanh nghiệp lớn sau bầu cử 2026 biểu thị sự tin tưởng của nhà đầu tư.
  • Triển vọng kinh tế Peru nửa cuối 2026 lạc quan nếu không xuất hiện cú sốc kinh tế bên ngoài.

Đăng ký bản tin QMVN